Ulica Czeska w Kłodzku i uliczki pod twierdzą

Kłodzko zaczęło się od ulicy Czeskiej. Już na początku XII wieku u stóp grodu na Górze Fortecznej istniało podgrodzie z targiem, warsztatami rzemieślników i kramami kupców, a jego osią była dzisiejsza Czeska, po niemiecku Böhmische Strasse. Ulica łączyła się od wschodu z placem targowym, z którego wyrósł później rynek. Kiedy przed 1250 rokiem lokowano miasto, osadę z ulicą Czeską włączono w jego plan. Jej nazwę nosiła też Brama Czeska, jedna z bram w murach miasta, rozebrana przed 1888 rokiem.

Pałac Wallisów

Największy dom ulicy to kamienica pod numerem 30 , zwana Pałacem Wallisów. Pod koniec XVII wieku zbudowała ją rodzina baronów Wallisów. W 1720 roku nadbudowano piętro. W pierwszej połowie XVIII wieku mieściło się tu starostwo kłodzkie. W 1918 roku dom przebudowano.

Fasada ma siedem osi okien, a portal nie stoi pośrodku, tylko w trzeciej osi od lewej. Łuk otworu opiera się na niskich, mocno wysuniętych występach. Po bokach stoją pilastry i ustawione ukośnie filary z głowicami z jednym rzędem liści akantu, bogato i ruchliwie rzeźbionymi. Nad portalem gzyms wygina się łukiem, a na nim biegnie łukowa balustrada balkonu z owalnymi prześwitami. Okna parteru mają bogate kraty. Smukłe okna pierwszego piętra dostały wysoko podciągnięte daszki, na przemian łamane i łukowe, a między nimi płaskorzeźby w tynku. Nadbudowane drugie piętro ma gładki mur i proste okna. Dawniej fasadę zamykał bogaty gzyms na wysokości jego parapetów.

Przez portal wchodzi się do szerokiej sieni przejazdowej z trzech części. Pierwsza, prostokątna, ma sklepienie w kształcie odwróconej niecki. Środkowa jest ośmioboczna, z głębokimi niszami zamkniętymi muszlami w ściętych narożnikach. Trzecia, kwadratowa, prowadzi do klatki schodowej i na obszerne podwórze.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieKłodzko: twierdza nad miastem i gotycki most na Młynówce

Kamienica przy Czeskiej 32

Obok, pod numerem 32, stoi czteropiętrowa kamienica z piaskowcowym barokowym portalem. Na rycinie z 1737 roku w tym miejscu widać dwa wąskie domy szczytowe. Pod koniec XVIII wieku połączono je w jeden. Ze średniowiecza została komora piwniczna wysoka na około 6 metrów. Sięga nieco pod chodnik przed domem. Zdradza to otwór zsypowy w chodniku przed witryną. W 1869 roku fasadę przebudowano i dostała środkową część z trójkątnym zwieńczeniem.

Przy tej samej ulicy, pod numerem 21, stoi gmach dawnego browaru parowego z 1870 roku.

Armii Krajowej

Od narożnika rynku przy kamienicy nr 15 odchodzi na zachód ulica Armii Krajowej. W 1524 roku przeszedł przez nią pożar.

Kamienica nr 11 ma średniowieczną piwnicę z ostrołukowym sklepieniem, a obecną formę z 1706 roku: datę umieszczono w szczycie. Fasada ma trzy osie okien. Przez dwa piętra biegną szerokie, żłobkowane pilastry z głowicami z liśćmi akantu. Okna mają ozdobne obramienia, a pod nimi pola z ornamentem. Szczyt ujmują spływy z wolutami i podwójne pilastry, a wieńczy go łukowy daszek z okrągłym okienkiem i kulami. Sztukaterię fasady datuje się na drugą ćwierć XVIII wieku. W XIX wieku kamienica należała do rzeźnika Augusta Schimela, a od 1919 roku do złotnika Roberta Szefera, który wstawił secesyjne witryny.

Kamienica nr 6 zamyka perspektywę ulicy Wojska Polskiego. Dom o średniowiecznym rodowodzie przebudowano w drugiej połowie XVI wieku. W 1901 roku Andreas Ernst przebudował wnętrza parteru. W 1912 roku, z zachowaniem piwnic i murów parteru, dom postawiono od nowa według projektu Friedricha Preislera dla Carla Peikerta. Wysoki szczyt z wolutami nawiązuje do poprzedniego budynku. Nad wejściem z kamiennym portalem wysuwa się wykusz z płaskorzeźbami: wicią akantu i uskrzydlonym aniołkiem. Po wojnie dom popadł w ruinę, a w latach 1996–1998 go odbudowano.

Kamienica nr 31 , z drugiej połowy XVII wieku, ma barokową elewację z czterema pilastrami. Pod gzymsem, na kostkach, są główki aniołków. W niszy w szczycie stoi figurka św. Floriana.

Wojska Polskiego i Kościelna

Kamienica przy Wojska Polskiego 1 ma dużą średniowieczną piwnicę, do której schodzi się z sieni. Po pożarze w 1524 roku dom odbudowano i dokopano drugą, głębszą piwnicę, połączoną z pierwszą korytarzem. Barokowy szczyt pochodzi z drugiej połowy XVIII wieku. Po wojnie dom podupadł. Od 1995 roku nowy właściciel go remontował.

Na rogu Armii Krajowej i Kościelnej stoi kamienica z ostatniej ćwierci XVI wieku , z renesansowym portalem. W XVIII wieku dostała drewnianą klatkę schodową. W 1975 roku zamurowano korytarze wykopane pod nią i w sąsiedztwie.

Ulica Kościelna prowadzi do placu Kościelnego, gdzie stoi kościół Wniebowzięcia NMP. Pod kamienicą przy placu Kościelnym 3 dolne piwnice odcięto od domu i włączono w Podziemną Trasę Turystyczną.