Dworzec w Żyrardowie: stacja w stylu polskiego dworu

Poprzedni dworzec w Żyrardowie, z czasów kolei warszawsko-wiedeńskiej, zburzono w pierwszej wojnie światowej. Ten, który stoi dziś przy Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego 1 , postawiono na jego miejscu na początku lat dwudziestych XX wieku, w młodej, dopiero co niepodległej Polsce.

Stacja jak szlachecki dwór

Budynek zaprojektowano w tak zwanym stylu dworkowym, który po 1918 roku uchodził za styl narodowy. Za wzór brał w nim dawny polski dwór szlachecki, z czterospadowym, łamanym dachem, a formy czerpał z baroku i renesansu. Nowe dworce budowane w tym stylu miały nadawać państwowym budynkom swojski, polski charakter. Podobne stacje stawiano wtedy na całej linii.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieŻyrardów: całe miasto zbudowane przez jedną fabrykę lnu

Projekt Romualda Millera

Dworzec przypisuje się Romualdowi Millerowi, architektowi, który od 1921 roku kierował wydziałem architektonicznym Dyrekcji Kolei Warszawskiej. Żyrardowską stację zaprojektował około 1922 roku, a w kolejnych latach jego rękę widać na dworcach w Pruszkowie i Grodzisku Mazowieckim. Z czasem Miller odszedł od stylu dworkowego w stronę modernizmu.

Ten sam nurt kolejowego budownictwa lat dwudziestych, sięgający po barok i formy polskiego dworu, zostawił ślady także dalej na linii. O żelbetowej wieży ciśnień z tego samego typowego projektu, co żyrardowska, i o dworcu z 1902 roku pisaliśmy przy kolei w Sochaczewie.