Pałacyk Dittricha w Żyrardowie: dom fabrykanta, dziś muzeum

Pałacyk Dittricha w Żyrardowie to willa właściciela fabryki lnu z lat 80. XIX wieku, wzorowana na francuskich rezydencjach. Od 1948 roku mieści się w niej muzeum.

Willa-pałacyk Dittricha w Żyrardowie, dawna rezydencja właściciela fabryki
Fot. zabytek.pl (Narodowy Instytut Dziedzictwa)

Pałacyk Dittricha w Żyrardowie stoi kilka ulic od hal, w których pracowali robotnicy jego fabryki. Zbudowano go w latach osiemdziesiątych XIX wieku dla Karola Dittricha, właściciela zakładów lniarskich, przy ulicy Karola Dittricha 1 . Ulica nosi dziś jego nazwisko.

Willa wzorowana na francuskich pałacach

Budynek zaprojektowano w stylu, który naśladował francuskie rezydencje z dawnych wieków. Nakrywa go wysoki, łamany dach z mieszkalnym piętrem schowanym w jego wnętrzu. Od strony ogrodu jest taras na wysokim cokole, z dwustronnymi schodami schodzącymi do parku, a w narożniku tarasu oszklona altana połączona z wnętrzem domu.

Willa od strony ogrodu: taras na wysokim cokole i łamany dach
Willa od strony ogrodu: taras na wysokim cokole i łamany dach Fot. Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

W środku zachował się reprezentacyjny układ. Na parter prowadzą schody z białego marmuru, za nimi jest hall z czterema słupami dźwigającymi strop dzielony na kwadratowe pola, dawniej doświetlony świetlikiem. Od ogrodu otwierał się salon z wyjściem na taras. Część drzwi zachowała ozdobne drewniane obramienia z dawnymi okuciami.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieŻyrardów: całe miasto zbudowane przez jedną fabrykę lnu

Od domu właściciela do muzeum

Po 1948 roku willę zaadaptowano na muzeum i tę funkcję pełni do dziś. Rezydencja właściciela fabryki stała się miejscem, w którym opowiada się historię całej osady.

Udostępnij Facebook
Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Bibliografia

  • Żyrardów 1829–1945, red. I. Pietrzak-Pawłowska, Warszawa 1980
  • Żyrardów. Dokumentacja konserwatorska urbanistyczno-architektoniczna, PKZ Warszawa 1976

Źródła internetowe

Żyrardów: inne miejsca

Cały przewodnik po Żyrardowie

Żyrardów · 11 sierpnia 2026

Dom Krastynki w Żyrardowie: pierwszy drapacz chmur miasta

Dom Krastynki w Żyrardowie to czteropiętrowa kamienica z około 1910 roku, najokazalsza w mieście. Mieściła gimnazjum żeńskie, lokal PPS i kino w podwórzu.

Żyrardów · 11 sierpnia 2026

Domy robotnicze w Żyrardowie: familijniaki i Dom Ludowy

Domy robotnicze w Żyrardowie to wielorodzinne familijniaki, w których fabryka lnu mieściła pracowników, i Dom Ludowy z salą kinową dla całej osady.

Żyrardów · 11 sierpnia 2026

Dworzec w Żyrardowie: stacja w stylu polskiego dworu

Dworzec w Żyrardowie zbudowano w latach 20. XX wieku na miejscu stacji zniszczonej w pierwszej wojnie. Zaprojektowano go w stylu nawiązującym do szlacheckiego dworu.

Żyrardów · 11 sierpnia 2026

Fabryka lnu w Żyrardowie: hale, para i woda z Pisi

Fabryka lnu w Żyrardowie to zwarty zespół ceglanych hal, w których len szedł od czesalni po drukarnię, napędzany parą, prądem i wodą z przegrodzonej rzeki.

Żyrardów · 11 sierpnia 2026

Szkoły w Żyrardowie: ceglane budynki osady fabrycznej

Szkoły w Żyrardowie to grupa ceglanych, neogotyckich budynków, które fabryka lnu postawiła dla dzieci robotników przy jednej ulicy pod koniec XIX wieku.

Żyrardów · 11 sierpnia 2026

Kościoły w Żyrardowie: trzy wyznania jednej osady

Kościoły w Żyrardowie należą do trzech wyznań: katolickiego, ewangelickiego i baptystycznego. Wyrosły obok siebie, bo do fabryki lnu ściągali ludzie z wielu stron.

Żyrardów · 11 sierpnia 2026

Szpital w Żyrardowie: lecznica osady fabrycznej

Szpital w Żyrardowie zbudowała fabryka lnu dla swoich robotników w latach 1892–1894. Po pierwszej wojnie dostawiono do niego kolejne pawilony.

Żyrardów · 11 sierpnia 2026

Willa Zyskinda w Żyrardowie: drewniany dom kupca

Willa Zyskinda w Żyrardowie to drewniana rezydencja z 1899 roku, którą postawił sobie Avrom Zyskind, kupiec drzewny spoza fabrycznego kręgu miasta.