Rynek porządkuje w Pułtusku całą starówkę. Uchodzi za najdłuższy brukowany rynek w Europie: ciągnie się na około 380 metrów, obudowany z obu stron kamieniczkami z XVIII i XIX wieku. To nie kwadratowy plac, tylko długie, wybrukowane wrzeciono, pośrodku którego stoi samotna ceglana wieża.
Wieża po dawnym ratuszu
Wieża to jedyna pozostałość po dawnym ratuszu. Pierwszy, drewniany, postawiono w południowej części dzisiejszego rynku pod koniec XIV wieku. Kolejny, murowany, wzniesiono około połowy XV stulecia i z niego zachowały się piwnice oraz dolna, czworoboczna część wieży.
Górną, ośmioboczną kondygnację dobudowano na przełomie XV i XVI wieku, a wieńczy ją strzelisty hełm, czyli ozdobne zadaszenie wieży, z prześwitującą latarnią u szczytu. Ten hełm pochodzi z końca XVI wieku i przebudowano go po pożarze w 1782 roku. Wieżę gruntownie remontowano na przełomie lat 50. i 60. XX wieku, a od 1964 roku mieści się w niej muzeum. Stoi przy Rynku 43 , w samym środku placu.
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście PułtuskPierzeje rynku
Rynkowe kamienice to osobny rozdział historii miasta, z prawosławną kaplicą urządzoną w jednym z domów, siedzibą powiatowych władz w drugim i żydowskimi właścicielami wielu z nich przed wojną. Opisaliśmy je w osobnym wpisie o kamienicach pułtuskiego rynku.
Sam dawny ratusz rozebrano i została po nim tylko wieża. Nowy budynek władz miasta, ten, w którym urzędują dzisiaj, postawiono przy rynku dopiero w latach 1952–1956. O tym, jak rynek łączy się z zamkiem, kolegiatą i resztą starówki, pisaliśmy we wpisie co zobaczyć w Pułtusku.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Pułtusk — inne miejsca
- Kamienice pułtuskiego rynku Kamienice w Pułtusku: rynkowe domy z XVIII i XIX wieku, dawna siedziba władz powiatu, prawosławna kaplica w Domu Organika i biblioteka Lelewela.
- Kolegiata w Pułtusku i sklepienie pułtuskie Kolegiata Zwiastowania NMP w Pułtusku: gotycka fundacja biskupa Giżyckiego, renesansowa przebudowa Jana Baptysty z Wenecji i słynne sklepienie pułtuskie.
- Kolegium jezuickie w Pułtusku i Piotr Skarga Kolegium jezuickie w Pułtusku: jedna z największych szkół dawnej Rzeczypospolitej, ksiądz Piotr Skarga za katedrą i podziemia Wzgórza Abrahama.
- Kościół śś. Piotra i Pawła w Pułtusku Kościół śś. Piotra i Pawła w Pułtusku: pojezuicka świątynia z przełomu XVII i XVIII wieku, ufundowana przez biskupów płockich i kanoników pułtuskich.
- Koszary i garnizon w Pułtusku Garnizon w Pułtusku: rosyjskie koszary artylerii z końca XIX wieku przy Alei Wojska Polskiego, podmiejski fort Lipniki i schrony bojowe z 1939 roku.
- Meteoryt pułtuski i deszcz z 1868 roku Meteoryt pułtuski: deszcz meteorytów z 30 stycznia 1868 roku pod Pułtuskiem, uznawany za największy odnotowany deszcz meteorytów kamiennych na świecie.
- Mury miejskie i baszty w Pułtusku Mury miejskie w Pułtusku wznoszono od 1508 roku. Rozebrano je w XIX wieku, ale przy kościele jezuitów i dawnym szpitalu zachowały się ceglane baszty.
- Zamek biskupi w Pułtusku i Dom Polonii Zamek w Pułtusku: rezydencja biskupów płockich nad Narwią, od gotyckiej warowni Giżyckiego po renesansową przebudowę i dzisiejszy Dom Polonii.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Wieża ratuszowa i piwnice ratusza w Pułtusku, oprac. Jan Maraśkiewicz, 2013
Bibliografia
- L. Galicka, H. Sygietyńska, Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, Ciechanów i okolice, IS PAN, Warszawa 1977
- Katalog Pomiarów Zabytków Architektury i Budownictwa, red. M. Chartyńska, PWN, Warszawa 1967
- Pułtusk. Miasto dobrze ułożone. Informator Miejski, Pułtusk 2013