Meteoryt pułtuski i deszcz z 1868 roku

Meteoryt pułtuski: deszcz meteorytów z 30 stycznia 1868 roku pod Pułtuskiem, uznawany za największy odnotowany deszcz meteorytów kamiennych na świecie.

Fragment meteorytu pułtuskiego, ciemny kamienny okaz z pokrytą skorupą powierzchnią.
Fot. Koefbac, domena publiczna

Nazwę Pułtuska zna wielu ludzi, których zabytki w ogóle nie obchodzą: kolekcjonerzy meteorytów na całym świecie. Wieczorem 30 stycznia 1868 roku nad okolicą przeszedł deszcz meteorytów, uznawany do dziś za największy odnotowany deszcz meteorytów kamiennych na świecie.

Noc, gdy spadło niebo

Rozbłysk widziano w połowie kraju, od Lwowa po Wrocław i Królewiec. Na ziemię spadły kamienne okazy, które rozsypały się na obszarze wielu kilometrów kwadratowych na południe i zachód od miasta. Były różnej wielkości, od drobnych kamyków po większe bryły. Meteoryty pułtuskie to okazy kamienne, w odróżnieniu od meteorytów żelaznych, i pod tym względem deszcz z 1868 roku wciąż uchodzi za rekordowy.

Drobny okaz meteorytu pułtuskiego.
Drobny okaz meteorytu pułtuskiego. Fot. Jon Taylor, CC BY-SA 2.0

Skala zjawiska do dziś budzi spory w liczbach. Szacunki liczby okazów wahają się w okolicach siedemdziesięciu tysięcy, a ich łączną masę różne źródła podają bardzo różnie, od nieco ponad dwóch do blisko dziewięciu ton. Rozbieżność wynika z tego, że część meteorytów zebrano od razu, a wiele innych rozeszło się po okolicy i po świecie zanim ktokolwiek je policzył.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieściePułtusk: zamek biskupów nad Narwią i najdłuższy rynek

Gdzie szukać fragmentów

Meteoryty pułtuskie trafiły do zbiorów muzeów całego świata, bo w drugiej połowie XIX wieku były cennym materiałem badawczym. W Polsce zachowało się ich dziś około siedmiuset, a jedną z ważniejszych kolekcji przechowuje Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

Meteorytu nie da się obejść pieszo jak zamku czy kolegiaty, ale dla wielu ludzi to on jest pierwszym, co się z Pułtuskiem kojarzy. O tym, co można w mieście zobaczyć na miejscu, pisaliśmy we wpisie co zobaczyć w Pułtusku.

Udostępnij Facebook
Źródła

Źródła internetowe

Pułtusk: inne miejsca

Cały przewodnik po Pułtusku

Pułtusk · 31 sierpnia 2026

Kamienice pułtuskiego rynku

Kamienice w Pułtusku: rynkowe domy z XVIII i XIX wieku, dawna siedziba władz powiatu, prawosławna kaplica w Domu Organika i biblioteka Lelewela.

Pułtusk · 31 sierpnia 2026

Kolegiata w Pułtusku i sklepienie pułtuskie

Kolegiata Zwiastowania NMP w Pułtusku: gotycka fundacja biskupa Giżyckiego, renesansowa przebudowa Jana Baptysty z Wenecji i słynne sklepienie pułtuskie.

Pułtusk · 31 sierpnia 2026

Kolegium jezuickie w Pułtusku i Piotr Skarga

Kolegium jezuickie w Pułtusku: jedna z największych szkół dawnej Rzeczypospolitej, ksiądz Piotr Skarga za katedrą i podziemia Wzgórza Abrahama.

Pułtusk · 31 sierpnia 2026

Kościół śś. Piotra i Pawła w Pułtusku

Kościół śś. Piotra i Pawła w Pułtusku: pojezuicka świątynia z przełomu XVII i XVIII wieku, ufundowana przez biskupów płockich i kanoników pułtuskich.

Pułtusk · 31 sierpnia 2026

Koszary i garnizon w Pułtusku

Garnizon w Pułtusku: rosyjskie koszary artylerii z końca XIX wieku przy Alei Wojska Polskiego, podmiejski fort Lipniki i schrony bojowe z 1939 roku.

Pułtusk · 31 sierpnia 2026

Mury miejskie i baszty w Pułtusku

Mury miejskie w Pułtusku wznoszono od 1508 roku. Rozebrano je w XIX wieku, ale przy kościele jezuitów i dawnym szpitalu zachowały się ceglane baszty.

Pułtusk · 31 sierpnia 2026

Rynek w Pułtusku i wieża ratuszowa

Rynek w Pułtusku uchodzi za najdłuższy brukowany rynek w Europie. Pośrodku stoi gotycka wieża ratuszowa z połowy XV wieku, dziś siedziba muzeum.

Pułtusk · 31 sierpnia 2026

Zamek biskupi w Pułtusku i Dom Polonii

Zamek w Pułtusku: rezydencja biskupów płockich nad Narwią, od gotyckiej warowni Giżyckiego po renesansową przebudowę i dzisiejszy Dom Polonii.