Dwór w Miętnem

Po wschodniej stronie Garwolina, przy ulicy Studzińskiego , stoi drewniany dwór otoczony starym parkiem. Jego historia jest starsza niż sam budynek i ciągnie się przez pół tysiąclecia właścicieli: magnatów, carskiego pułkownika, rządów zaborczych i wreszcie szkoły, która działa do dziś.

Pięć wieków właścicieli

Dwór w Miętnem wzmiankowano już w latach 1617–1620, kiedy folwark dzierżawił Jan Ostroróg, wojewoda poznański. Od 1674 roku aż do końca Rzeczypospolitej majątek należał do zamożnej rodziny Bielińskich. Rozbiory rzuciły go w ręce kolejnych państw. Po trzecim rozbiorze okolica Garwolina znalazła się w zaborze austriackim, więc w latach 1795–1809 folwark podlegał monarchii habsburskiej, a od 1809 roku, już po wojnach napoleońskich, rządowi Księstwa Warszawskiego.

Zwrot przyszedł w 1836 roku. Marcowy ukaz carski oddał folwark Miętne wraz z przynależnymi wsiami pułkownikowi Michałowi Staniukowiczowi. To on postawił obecny dwór. Prace trwały w latach 1840–1842, a efektem był drewniany, neoklasycystyczny budynek kryty gontem. O samym pułkowniku źródła milczą, znany jest właściwie tylko z tego jednego czynu: nadania majątku i budowy dworu, który przetrwał do naszych czasów.

Po śmierci Staniukowicza majątek odziedziczył syn, również Michał, a od 1900 roku dwór dzierżawił Józef Jaworski. W 1918 roku dobra przeszły na własność państwa.

Piłsudski w sierpniu 1915

Krótki, ale zapamiętany epizod w dziejach dworu przypada na pierwszą wojnę światową. Latem 1915 roku, wkrótce po tym, jak wojska niemieckie zajęły Warszawę, Józef Piłsudski musiał opuścić stolicę pod naciskiem niemieckich władz okupacyjnych, z którymi był wtedy skonfliktowany. Wyjechał na jej przedpola i najpierw zatrzymał się na kilka dni właśnie w dworze w Miętnem, a stamtąd ruszył dalej, w stronę Otwocka.

Szkoła

Najdłuższy rozdział zaczął się w 1924 roku. 4 maja tego roku prezydent Stanisław Wojciechowski osobiście otworzył w dworze Sejmikową Szkołę Rolniczą Męską imienia Stanisława Staszica. Podlegała ona powiatowemu sejmikowi, uczyła wyłącznie chłopców i miała przygotować ich do prowadzenia własnych gospodarstw. Pierwszym dyrektorem został inżynier Stanisław Kowalski.

Szkoła zajmowała dwór przez ponad pół wieku, do 1977 roku, po czym na krótko wprowadziło się tu przedszkole. Sama placówka rolnicza jednak nie zniknęła. Przez kolejne dekady zmieniała nazwy i formy, przechodziła przez liceum i technikum, aż do dziś działa w Miętnem jako zespół szkół pod tym samym patronem, Stanisławem Staszicem. Trudno o lepszy dowód, że dwór odegrał w okolicy rolę większą niż zwykła rezydencja.

Rejestr i park

Zespół dworski, obejmujący dwór, oficynę i park, wpisano do rejestru zabytków 27 lutego 1975 roku. Po 1981 roku budynek opustoszał na kilkanaście lat. Dopiero w latach 1997–2002 przeszedł gruntowny remont, po którym mieściła się w nim Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a od 2016 roku Powiatowe Centrum Kultury i Promocji, otwarte dla mieszkańców i przyjezdnych.

Dwór otacza park założony w pierwszej połowie XIX wieku, urządzony w swobodnym, naturalnym stylu, który wykorzystał ukształtowanie terenu, wodę i zieleń. Z pierwotnego układu przetrwała aleja lipowo-dębowa, której najstarsze drzewa liczą ponad trzysta lat. Są więc starsze od samego dworu, który zastał je już rosnące.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.