Mini-muzeum Garwolina przy Senatorskiej 39

· 2 września 2026

Drewniany dom przy Senatorskiej 39 w Garwolinie, siedziba mini-muzeum
Fot. Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Pod Senatorską 39 stoi drewniany dom, który robi coś, czego nie robi żaden inny zabytek Garwolina. Opowiada o samym mieście, bo mieści jego małe muzeum.

Dom

Budynek postawiono w 1924 roku, w miejscu starszego, w zwartym rzędzie domów po południowej stronie ulicy. To klasyczna chałupa małomiasteczkowa, taka sama jak jej sąsiedzi: parterowa, ustawiona dłuższym bokiem do ulicy, tuż przy chodniku. Ma prostokątny zarys i cztery izby, rozdzielone przechodnią sienią pośrodku. Pod sienią mieści się część piwnicy, a całość stoi na fundamencie z kamieni polnych i dębowej belce u podstawy ścian, ciasno łączonej w narożnikach.

Ściany zbudowano z sosnowych bali układanych jeden na drugim i obito deskami na przemian: pionowo od frontu, poziomo w pasie okien. Dach jest dwuspadowy, kryty blachą, a spod okapu wystają ozdobnie wycięte końce belek dachowych. Drzwi wejściowe są dwuskrzydłowe, zdobione nacięciami, a nad nimi przeszklone okienko przedzielone szczebelkiem. Okna, dwuskrzydłowe, wieszano na mosiężnych zawiasach, a przy nich są okiennice. W sieni stoi komin wsparty na murowanych łukach. Kto obejdzie drewniane domy przy Senatorskiej, rozpozna tu każdy detal.

To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście Garwolin

Muzeum

Dom należy do rodziny Kalbarczyków, która udostępniła go nieodpłatnie miejscowym pasjonatom lokalnej historii. Ci urządzili w nim małe muzeum Garwolina. Zgromadzili fotografie z różnych okresów, dokumenty, mapy, filmy i przedmioty świadczące o przeszłości miasta i losach jego mieszkańców. To zbiór budowany oddolnie, przez ludzi, którzy chcieli, żeby po dawnym Garwolinie coś zostało poza kilkoma budynkami.

Drewniany dom, sam w sobie zabytek znikającej zabudowy, przechowuje dziś pamięć o mieście, które w większości z takich właśnie domów było zbudowane.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.

Garwolin — inne miejsca

Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. X, z. 6, Warszawa 1967

Źródła internetowe