Pod Senatorską 39 stoi drewniany dom, który robi coś, czego nie robi żaden inny zabytek Garwolina. Opowiada o samym mieście, bo mieści jego małe muzeum.
Dom
Budynek postawiono w 1924 roku, w miejscu starszego, w zwartym rzędzie domów po południowej stronie ulicy. To klasyczna chałupa małomiasteczkowa, taka sama jak jej sąsiedzi: parterowa, ustawiona dłuższym bokiem do ulicy, tuż przy chodniku. Ma prostokątny zarys i cztery izby, rozdzielone przechodnią sienią pośrodku. Pod sienią mieści się część piwnicy, a całość stoi na fundamencie z kamieni polnych i dębowej belce u podstawy ścian, ciasno łączonej w narożnikach.
Ściany zbudowano z sosnowych bali układanych jeden na drugim i obito deskami na przemian: pionowo od frontu, poziomo w pasie okien. Dach jest dwuspadowy, kryty blachą, a spod okapu wystają ozdobnie wycięte końce belek dachowych. Drzwi wejściowe są dwuskrzydłowe, zdobione nacięciami, a nad nimi przeszklone okienko przedzielone szczebelkiem. Okna, dwuskrzydłowe, wieszano na mosiężnych zawiasach, a przy nich są okiennice. W sieni stoi komin wsparty na murowanych łukach. Kto obejdzie drewniane domy przy Senatorskiej, rozpozna tu każdy detal.
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście GarwolinMuzeum
Dom należy do rodziny Kalbarczyków, która udostępniła go nieodpłatnie miejscowym pasjonatom lokalnej historii. Ci urządzili w nim małe muzeum Garwolina. Zgromadzili fotografie z różnych okresów, dokumenty, mapy, filmy i przedmioty świadczące o przeszłości miasta i losach jego mieszkańców. To zbiór budowany oddolnie, przez ludzi, którzy chcieli, żeby po dawnym Garwolinie coś zostało poza kilkoma budynkami.
Drewniany dom, sam w sobie zabytek znikającej zabudowy, przechowuje dziś pamięć o mieście, które w większości z takich właśnie domów było zbudowane.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Garwolin — inne miejsca
- Dwór w Miętnem Dwór w Miętnem pod Garwolinem postawił w latach 1840–1842 pułkownik Staniukowicz. Gościł Piłsudskiego, a od 1924 roku mieścił szkołę rolniczą.
- Drewniane domy Garwolina Drewniane domy w Garwolinie: parterowe chałupy z bali przy Senatorskiej, Polskiej i Młyńskiej, z metrykami od lat 80. XIX wieku po lata 30. XX.
- Kolegiata Przemienienia Pańskiego w Garwolinie Kolegiata w Garwolinie: neobarokowa bazylika Józefa Piusa Dziekońskiego z lat 1890–1909, wzniesiona po pięciu wcześniejszych świątyniach, które trawił ogień i wojny.
- Najstarszy dom w Garwolinie Najstarszy dom w Garwolinie stoi przy Sienkiewicza 19. Drewniana chałupa, którą jedni datują na początek XIX wieku, inni cofają do XVIII stulecia.
- Spichlerz i park w Sulbinach Spichlerz w Sulbinach pod Garwolinem to murowany magazyn z około 1835 roku, ostatni ślad dworu Orłowskich. Wokół rozciąga się dawny park, dziś szpitalny.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Dom, ul. Senatorska 39, oprac. Anna Surdacka
Bibliografia
- Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. X, z. 6, Warszawa 1967
Źródła internetowe