Spichlerz i park w Sulbinach

Na południowym skraju Garwolina, w dawnej wsi Sulbiny wchłoniętej dziś przez miasto, stoi murowany spichlerz. To ostatni budynek gospodarczy dawnego majątku, którego dwór dawno ustąpił miejsca szpitalowi.

Majątek i jego właściciele

Zespół dworsko-parkowy założyła w pierwszej połowie XIX wieku rodzina Orłowskich. To ona postawiła dwór i zabudowania gospodarcze, i to ona trzymała majątek do 1888 roku. Potem przeszedł on na własność Władysława Łagowskiego, a od 1914 roku jego syna. Po 1948 roku dawne dobra przejęła Służba Zdrowia i to ona odcisnęła na miejscu ostateczne piętno: w centrum założenia stanął budynek szpitala, wokół którego rozciąga się park.

Park ma kształt zbliżony do prostokąta i zajmuje około trzech i pół hektara. Sam spichlerz postawiono około 1835 roku, w południowej części majątku, tuż przy skarpie schodzącej ku niewielkiej rzeczce Skulbiance. Ustawiono go frontem na północ, ku dworowi, którego już nie ma.

Spichlerz

Budynek jest murowany z cegły na wapiennej zaprawie i obustronnie otynkowany. Ma prostokątny zarys, jest piętrowy, z użytkowym poddaszem, przykryty dwuspadowym dachem o ściętych u góry szczytach. Parter podzielono na trzy części: przy ścianach szczytowych po dwa niewielkie magazynki, a pośrodku dwa razy szerszą salę magazynową. Piętro i poddasze pozostawiono bez podziałów, jako jedną przestrzeń.

Dach opiera się na drewnianej konstrukcji, a stropy wewnątrz na belkach i słupach. Okna są niewielkie, jednoskrzydłowe, a w dolnej części ścian widać otwory wentylacyjne, które utrzymywały właściwe powietrze w magazynie zboża. Drzwi są dwuskrzydłowe, okute ćwiekami, na długich żelaznych zawiasach. Front budynku dzieli się na pięć pionowych pasów, z wejściami pośrodku, na obu poziomach.

Przez lata spichlerz przechodził zmiany dostosowujące go do nowych zadań. W 1965 roku podzielono wnętrze parteru, w 1975 wymieniono pokrycie dachu, a około 1980 roku dostawiono parterowe dobudówki od południa i zachodu. Mimo to zachował swoją dawną bryłę i pozostał czytelny jako to, czym był od początku: solidny, ceglany magazyn na zboże z całego folwarku.

Spichlerz stoi na uboczu, z dala od miejskiego rynku, ale to jeden z niewielu murowanych zabytków Garwolina z pierwszej połowy XIX wieku. Drugi taki majątek na obrzeżach miasta to dwór w Miętnem po przeciwnej, wschodniej stronie.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.