Dwór w Gołaszewie: wiejski pawilon jak z Orientu

Gdyby ustawić obok siebie wszystkie dwory gminy, ten z Gołaszewa wyłamałby się z szeregu. Ma delikatne arkadki, koronkową dekorację nad wejściem i boczną wieżyczkę, przez co wygląda raczej jak lekki pawilon ogrodowy z odległych stron niż jak siedziba ziemiańska na Mazowszu. To wiejska willa, która wyrosła z dziewiętnastowiecznej mody na Orient.

Sala pod kopułą

Najciekawsze kryje się w środku. W centrum dworu zaprojektowano ośmioboczną salę nakrytą kopułą z latarnią, która doświetla wnętrze z góry. Sklepienie pokryto malowidłami w odcieniach sepii, a przedstawiają one nie mitologię ani herby, tylko narzędzia rolnicze i ogrodnicze splecione z płodami ziemi. Nad drzwiami umieszczono pucołowate figurki dzieci wśród snopów zboża i pęków owoców. Cała dekoracja odwołuje się do gospodarki, z której majątek żył.

Dwór zbudowano z cegły, otynkowano i przykryto spłaszczonym, czterospadowym dachem. Do głównego korpusu dostawiono czworoboczną wieżę, a przed wejściem stanął ganek o trzech łukach wsparty na żeliwnych kolumienkach. Odlane z żelaza kolumny były wtedy nowinką, materiałem kojarzonym raczej z fabryką niż z pałacem, więc ich użycie w rezydencji zdradza fundatora, który lubił nowoczesność.

Dietrich, Śmieciński i kolejni właściciele

Projekt dworu przygotował architekt Józef Dietrich, a wzniesiono go w połowie XIX wieku, przed 1858 rokiem, dla Leopolda Śmiecińskiego. Po jego śmierci, od 1859 roku, majątek przeszedł na rodzinę Wodzińskich, i to wtedy wokół dworu założono park w stylu krajobrazowym. Na głównej osi kompozycji, na jej zakończeniu, ustawiono figurę Matki Boskiej. Na początku XX wieku dwór przebudowano, dodając od wschodu i południa podcienia i drewniane werandy.

W okresie międzywojennym, do 1945 roku, Gołaszew należał do rodziny Zielenieckich. Po wojnie, w wyniku reformy rolnej, majątek przejęło państwowe gospodarstwo rolne z Płochocina i gospodarowało tu do 1981 roku. W latach dziewięćdziesiątych dwór trafił w ręce prywatne i rozpoczęto jego odbudowę.

Park i spichlerz

Z dawnego założenia został park z osiami widokowymi, które od ganku biegły ku otwartym polanom, a stamtąd dalej ku polom. Na osi alejki stoi neogotycka kapliczka słupowa. W głębi parku zachował się murowany spichlerz , który z czasem służył jako pracownia artystyczna.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.