Kościół śś. Piotra i Pawła w Pułtusku

Kościół świętych Piotra i Pawła stoi przy ulicy Świętojańskiej , w zachodniej części starówki, tam gdzie przez wieki działało pułtuskie kolegium jezuickie. To świątynia pojezuicka, a jej historia zaczyna się od sprowadzenia zakonu nad Narew.

Jezuici nad Narwią

Jezuitów sprowadził do Pułtuska z Braniewa biskup Andrzej Noskowski w 1566 roku. Ich pierwszy kościół, pod wezwaniem Świętej Trójcy, wznoszono do 1567 roku, a konsekrowano w 1584. Z czasem świątynia przestała wystarczać rozrastającemu się kolegium.

Budowę nowego, obecnego kościoła rozpoczęto w 1688 roku. Stanął dzięki hojności całej grupy fundatorów. Pieniądze w spadku zapisał biskup Karol Ferdynand Waza, dokładali się miejscowi możni i duchowni: Stefan Krasiński, biskup Stanisław Kazimierz Dąmbski oraz kanonicy z Płocka i Pułtuska. Kamień węgielny poświęcił biskup pomocniczy z Płocka, Stanisław Całowański.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieściePułtusk: zamek biskupów nad Narwią i najdłuższy rynek

Budowa i wyposażenie

Prace budowlane ukończono do 1702 roku, w dużej mierze dzięki fundacji biskupa Andrzeja Chryzostoma Załuskiego. Przy wznoszeniu i urządzaniu wnętrza pracowało kilku rzemieślników, których nazwiska zachowały się w dokumentach: murarz i budowniczy Kazimierz Piotrowski w latach 1704–1712, malarz i dekorator Adam Kazimierz Delamars pod koniec XVII wieku oraz rzeźbiarz i stolarz Jakub Pflinger.

Fasada kościoła zwrócona jest ku ulicy, a do wejścia prowadzi aleja, przy której stoi figura Matki Boskiej. Od strony południowo-wschodniej przylega do świątyni budynek mieszczący między innymi mieszkania księży.

Kościół sąsiaduje z zachowanymi basztami dawnych murów miejskich, które opisaliśmy we wpisie o murach i basztach Pułtuska. O samym kolegium jezuickim i uczącym w nim księdzu Piotrze Skardze pisaliśmy osobno.