Kolej dotarła do Mławy w 1877 roku i przez następne trzy dekady miasto bogaciło się na handlu zbożem i wełną. Ślad po tych latach widać w kamienicach, które wtedy obudowały rynek i sąsiednie ulice. Mają rzeźbione głowy kobiet nad oknami, żeliwne balustrady balkonów i wykusze wyciągnięte nad chodnik. To lokalna, prowincjonalna secesja, ale konsekwentna. Podobną kupiecką pierzeję z tego samego czasu opisaliśmy przy ulicy Warszawskiej w Ciechanowie.
Stary Rynek 6
Pod numerem szóstym jeszcze w latach siedemdziesiątych XIX wieku stał drewniany dom pod dachówką, z dwoma pokojami i dwoma sklepami przedzielonymi korytarzem. Na jego miejscu wyrosła piętrowa kamienica o secesyjnej fasadzie i bogatym układzie wnętrz. Zamiana drewnianego domu na murowaną kamienicę to w skrócie cała historia mławskiego rynku z tamtych lat.
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście MławaŻeromskiego 4
Kamienica u zbiegu ulic Żeromskiego i sąsiedniej powstała między 1906 a 1908 rokiem. Postawili ją Dawid Hersz i Hana Mirla, a przed pierwszą wojną światową mieściła się w niej restauracja i zapewne hotel. Na piętrze mieszkał wtedy między innymi miejscowy dyrektor szkoły. Narożne ustawienie sprawia, że budynek zamyka rząd domów i widać go z dwóch ulic naraz.
Krzynowłodzka 7
Na rogu Zielonego Rynku i ulicy Krzynowłodzkiej stoi secesyjna kamienica wzniesiona około 1908 roku. Miejsce ma starszą historię niż ona sama: w 1810 roku w północno-wschodniej części działki działał drewniany browar z wmurowanym miedzianym kotłem. Handel i rzemiosło ustąpiły tu miejsca reprezentacyjnej kamienicy dokładnie w momencie, gdy miasto miało na to pieniądze.
Te trzy budynki nie stoją obok siebie, ale łączy je jedna dekada i jeden styl. Od Starego Rynku przez Żeromskiego po Zielony Rynek jest kilka minut piechotą.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Mława — inne miejsca
- Dom Handlowy „Handlowiec” w Mławie Dom Handlowy „Handlowiec” w Mławie to modernistyczny dom towarowy otwarty w 1963 roku, zaprojektowany przez Stanisława Kolendo. W latach sześćdziesiątych uchodził za wzór nowoczesnego handlu.
- Hala targowa (jatki) w Mławie Hala targowa w Mławie stanęła w 1905 roku jako mięsne jatki: 36 sklepików z lodowniami pod spodem, ubranych w secesyjno-eklektyczną fasadę z obeliskami i wolutami.
- Kościół Świętej Trójcy w Mławie Kościół Świętej Trójcy w Mławie sięga 1477 roku, a dwie wysokie wieże i neobarokową fasadę dostał dopiero pod koniec XIX wieku. Historia najstarszej świątyni miasta.
- Kościół św. Wawrzyńca w Mławie Kościół św. Wawrzyńca w Mławie, patrona miasta, stoi na cmentarnym wzgórzu od 1786 roku. Późnobarokowa świątynia na planie krzyża, dziś kaplica cmentarna.
- Lelewelówka, dawny spichlerz w Mławie Lelewelówka w Mławie to drewniany spichlerz z XVIII wieku, nazwany od Prota Lelewela, brata słynnego historyka. Jeden z ostatnich takich budynków w mieście.
- Bunkry Pozycji Mławskiej z 1939 roku Żelbetowe schrony Pozycji Mławskiej z 1939 roku, na których 1 września stanął pierwszy dzień wojny. Gdzie ich szukać wokół Mławy i co jeszcze po nich zostało.
- Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie Budynek Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie wzniesiono w latach 1926–1927 z cegły po rozebranej cerkwi. Muzeum otwarto tu w grudniu 1929 roku.
- Ratusz w Mławie Ratusz w Mławie stoi na Starym Rynku od 1782 roku, wzniesiony w stylu klasycystycznym na fundamentach spalonego poprzednika. Wieżę zegarową dobudowano dopiero w 1844.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Kamienica secesyjna przy Starym Rynku 6 w Mławie, oprac. Jacek Serafinowicz, 1987
- Kamienica secesyjna przy ul. Żeromskiego 4 w Mławie, oprac. Paweł Jaskanis, 1987
- Kamienica secesyjna przy ul. Krzynowłodzkiej 7 w Mławie, oprac. Henryk Wojdat, 2000
Bibliografia
- D. Staszewski, Mława, Warszawa 1907
- J. Ostaszewski, Osobliwości historyczne Mławy, Mława 1937
- L. Czerwiński, Życie codzienne w Mławie przed I wojną światową, Rocznik Mazowiecki t. V, Warszawa 1975
- Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. X, z. 9, Warszawa 1985