Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie

Budynek Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie wzniesiono w latach 1926–1927 z cegły po rozebranej cerkwi. Muzeum otwarto tu w grudniu 1929 roku.

Eksponat Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie: kamienna figura tak zwanego bóstwa z Małocina
Fot. Czonek, CC BY-SA 4.0

Gmach Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej stoi w zwartym rzędzie kamienic w centrum Mławy. Jego fasada nawiązuje do renesansu, z trójkątnym zwieńczeniem nad środkiem. Początek budynku jest nietypowy: cegłę, z której go postawiono, wzięto z rozbiórki cerkwi. Cerkiew stała na placu, na którym dziś rośnie park miejski.

Budynek z cegły po cerkwi

Gmach wzniesiono w latach 1926–1927 z rozbiórkowej cegły. 8 grudnia 1929 roku odbyło się w nim uroczyste otwarcie muzeum regionalnego. Jego pierwsze zbiory powstały z pracy uczniów i nauczycieli mławskiego seminarium nauczycielskiego, którzy gromadzili eksponaty z okolicy. Na drugim piętrze urządzono czytelnię publiczną, a część parteru zajmowały sklepy.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieMława: miasto na pruskiej granicy i Pozycja Mławska 1939

Akcyza, sklepy i powrót muzeum

Muzeum nie zagrzało tu miejsca na długo. W 1938 roku przeniesiono je do domu gminy ewangelickiej przy ulicy Długiej, a gmach zajął Urząd Akcyz i Monopolów Państwowych. Wtedy na parterze fasady pojawiły się wysokie, trójdzielne okna. Po 1945 roku na parterze znów handlowano, a sklepy działały tu jeszcze w połowie lat siedemdziesiątych.

Muzeum wróciło do pierwotnej siedziby w 1963 roku, tym razem pod nazwą Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej. Pod koniec lat siedemdziesiątych nadbudowano piętro nad sąsiednią kamienicą i przeznaczono je na sale wystawowe. Wewnątrz zachowały się betonowe schody z giętą, żelazną balustradą.

Udostępnij Facebook
Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Bibliografia

  • D. Staszewski, Mława, Warszawa 1907
  • J. Ostaszewski, Osobliwości historyczne Mławy, Mława 1937
  • J. Wierzbowski, Zabytki architektury powiatu mławskiego [w:] Studia i materiały do dziejów Ziemi Zawkrzeńskiej, t. I, Warszawa 1971

Źródła internetowe

Mława: inne miejsca

Cały przewodnik po Mławie

Mława · 21 sierpnia 2026

Dom Handlowy „Handlowiec” w Mławie

Dom Handlowy „Handlowiec” w Mławie to modernistyczny dom towarowy otwarty w 1963 roku, zaprojektowany przez Stanisława Kolendo. W latach sześćdziesiątych uchodził za wzór nowoczesnego handlu.

Mława · 21 sierpnia 2026

Hala targowa (jatki) w Mławie

Hala targowa w Mławie stanęła w 1905 roku jako mięsne jatki: 36 sklepików z lodowniami pod spodem, ubranych w secesyjno-eklektyczną fasadę z obeliskami i wolutami.

Mława · 21 sierpnia 2026

Secesyjne kamienice w Mławie

Secesyjne kamienice Mławy z przełomu XIX i XX wieku, przy Starym Rynku, Żeromskiego i Zielonym Rynku. Ślad po najzamożniejszym rozdziale w dziejach miasta.

Mława · 21 sierpnia 2026

Kościół Świętej Trójcy w Mławie

Kościół Świętej Trójcy w Mławie sięga 1477 roku, a dwie wysokie wieże i neobarokową fasadę dostał dopiero pod koniec XIX wieku. Historia najstarszej świątyni miasta.

Mława · 21 sierpnia 2026

Kościół św. Wawrzyńca w Mławie

Kościół św. Wawrzyńca w Mławie, patrona miasta, stoi na cmentarnym wzgórzu od 1786 roku. Późnobarokowa świątynia na planie krzyża, dziś kaplica cmentarna.

Mława · 21 sierpnia 2026

Lelewelówka, dawny spichlerz w Mławie

Lelewelówka w Mławie to drewniany spichlerz z XVIII wieku, nazwany od Prota Lelewela, brata słynnego historyka. Jeden z ostatnich takich budynków w mieście.

Mława · 21 sierpnia 2026

Bunkry Pozycji Mławskiej z 1939 roku

Żelbetowe schrony Pozycji Mławskiej z 1939 roku, na których 1 września stanął pierwszy dzień wojny. Gdzie ich szukać wokół Mławy i co jeszcze po nich zostało.

Mława · 21 sierpnia 2026

Ratusz w Mławie

Ratusz w Mławie stoi na Starym Rynku od 1782 roku, wzniesiony w stylu klasycystycznym na fundamentach spalonego poprzednika. Wieżę zegarową dobudowano dopiero w 1844.