Zabytki z tego wpisu i całej serii zobaczysz na naszej mapie →
Przy ulicy Żwirki stoi budynek, który od ponad stu lat robi to samo, co w dniu otwarcia: mieści handel. To dawne jatki mięsne, dziś zwane po prostu halą targową.
Dom dla rzeźników
Pomysł na kryty bazar mięsny chodził po Mławie już w 1901 roku. Miasto potrzebowało jednego dachu dla rzeźników, którzy dotąd sprzedawali osobno. Projekt przygotował budowniczy powiatowy, inżynier Usakiewicz, a wstępny kosztorys opiewał na piętnaście tysięcy rubli. Ostatecznie budowa kosztowała ponad dwa razy tyle, bo trzydzieści dwa tysiące.
W środku zaplanowano trzydzieści sześć sklepików ustawionych w dwóch rzędach. Pod każdym z nich mieściła się lodownia, a obok jatek stanęły osobne sklepy z rybami. Handel mięsem dostał budynek skrojony pod swoje potrzeby, z chłodem w piwnicy i miejscem na wykładanie towaru. Sprzedawali tu obok siebie rzeźnicy chrześcijańscy i żydowscy. Skromniejszą odsłonę takiego miejskiego domu rzeźników, bez secesyjnej oprawy, mają jatki w Grójcu.
Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieMława: miasto na pruskiej granicy i Pozycja Mławska 1939
Świątynia handlu w miniaturze
Jatki stanęły w 1905 roku i dostały oprawę, jakiej mięsny bazar zwykle nie nosi. Fasada jest bogato zdobiona: okna zamknięte półkolistym łukiem, ozdobne gzymsy, a nad wejściem trójkątny szczyt jak w greckiej świątyni. Na attyce, czyli ściance wieńczącej dach, ustawiono kamienne obeliski i ślimacznicowe zwoje, a naroża zamknięto małymi wieżyczkami. Projektant sięgnął po detale z renesansu, baroku i świeżej wtedy secesji naraz, co dawniej nazywano po prostu eklektyzmem.
Wewnątrz dach opiera się na drewnianej kratownicy. Budynek do dziś służy handlowi, tak jak od początku. Tę samą modę na okazałą halę mięsną z przełomu wieków widać w neogotyckich jatkach w Ostrowi Mazowieckiej, tyle że tam mięsny targ ubrano nie w secesję, lecz w ceglany kostium gotyku.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Hala targowa (jatki) w Mławie, oprac. Jacek Serafinowicz, 1987
Bibliografia
- D. Staszewski, Mława, Warszawa 1907
- J. Ostaszewski, Osobliwości historyczne Mławy, Mława 1937
- J. Wierzbowski, Zabytki architektury powiatu mławskiego [w:] Studia i materiały do dziejów Ziemi Zawkrzeńskiej, t. I, Warszawa 1971
- L. Czerwiński, Życie codzienne w Mławie, Rocznik Mazowiecki t. V, Warszawa 1973