Hala targowa (jatki) w Mławie

Hala targowa w Mławie stanęła w 1905 roku jako mięsne jatki: 36 sklepików z lodowniami pod spodem, ubranych w secesyjno-eklektyczną fasadę z obeliskami i wolutami.

Secesyjna fasada hali targowej (dawnych jatek) w Mławie
Fot. Wikimedia Commons, CC BY 2.5

Przy ulicy Żwirki stoi budynek, który od ponad stu lat robi to samo, co w dniu otwarcia: mieści handel. To dawne jatki mięsne, dziś zwane po prostu halą targową.

Dom dla rzeźników

Pomysł na kryty bazar mięsny chodził po Mławie już w 1901 roku. Miasto potrzebowało jednego dachu dla rzeźników, którzy dotąd sprzedawali osobno. Projekt przygotował budowniczy powiatowy, inżynier Usakiewicz, a wstępny kosztorys opiewał na piętnaście tysięcy rubli. Ostatecznie budowa kosztowała ponad dwa razy tyle, bo trzydzieści dwa tysiące.

W środku zaplanowano trzydzieści sześć sklepików ustawionych w dwóch rzędach. Pod każdym z nich mieściła się lodownia, a obok jatek stanęły osobne sklepy z rybami. Handel mięsem dostał budynek skrojony pod swoje potrzeby, z chłodem w piwnicy i miejscem na wykładanie towaru. Sprzedawali tu obok siebie rzeźnicy chrześcijańscy i żydowscy. Skromniejszą odsłonę takiego miejskiego domu rzeźników, bez secesyjnej oprawy, mają jatki w Grójcu.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieMława: miasto na pruskiej granicy i Pozycja Mławska 1939

Świątynia handlu w miniaturze

Jatki stanęły w 1905 roku i dostały oprawę, jakiej mięsny bazar zwykle nie nosi. Fasada jest bogato zdobiona: okna zamknięte półkolistym łukiem, ozdobne gzymsy, a nad wejściem trójkątny szczyt jak w greckiej świątyni. Na attyce, czyli ściance wieńczącej dach, ustawiono kamienne obeliski i ślimacznicowe zwoje, a naroża zamknięto małymi wieżyczkami. Projektant sięgnął po detale z renesansu, baroku i świeżej wtedy secesji naraz, co dawniej nazywano po prostu eklektyzmem.

Archiwalne zdjęcie hali targowej z obeliskami na attyce i małymi wieżyczkami w narożach
Archiwalne zdjęcie hali targowej z obeliskami na attyce i małymi wieżyczkami w narożach Fot. nieznany autor, domena publiczna

Wewnątrz dach opiera się na drewnianej kratownicy. Budynek do dziś służy handlowi, tak jak od początku. Tę samą modę na okazałą halę mięsną z przełomu wieków widać w neogotyckich jatkach w Ostrowi Mazowieckiej, tyle że tam mięsny targ ubrano nie w secesję, lecz w ceglany kostium gotyku.

Wnętrze hali targowej: dach oparty na kratownicy, pod nim stoiska
Wnętrze hali targowej: dach oparty na kratownicy, pod nim stoiska Fot. Robert Bierwiaczonek, CC BY-SA 4.0
Udostępnij Facebook
Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Bibliografia

  • D. Staszewski, Mława, Warszawa 1907
  • J. Ostaszewski, Osobliwości historyczne Mławy, Mława 1937
  • J. Wierzbowski, Zabytki architektury powiatu mławskiego [w:] Studia i materiały do dziejów Ziemi Zawkrzeńskiej, t. I, Warszawa 1971
  • L. Czerwiński, Życie codzienne w Mławie, Rocznik Mazowiecki t. V, Warszawa 1973

Mława: inne miejsca

Cały przewodnik po Mławie

Mława · 21 sierpnia 2026

Dom Handlowy „Handlowiec” w Mławie

Dom Handlowy „Handlowiec” w Mławie to modernistyczny dom towarowy otwarty w 1963 roku, zaprojektowany przez Stanisława Kolendo. W latach sześćdziesiątych uchodził za wzór nowoczesnego handlu.

Mława · 21 sierpnia 2026

Secesyjne kamienice w Mławie

Secesyjne kamienice Mławy z przełomu XIX i XX wieku, przy Starym Rynku, Żeromskiego i Zielonym Rynku. Ślad po najzamożniejszym rozdziale w dziejach miasta.

Mława · 21 sierpnia 2026

Kościół Świętej Trójcy w Mławie

Kościół Świętej Trójcy w Mławie sięga 1477 roku, a dwie wysokie wieże i neobarokową fasadę dostał dopiero pod koniec XIX wieku. Historia najstarszej świątyni miasta.

Mława · 21 sierpnia 2026

Kościół św. Wawrzyńca w Mławie

Kościół św. Wawrzyńca w Mławie, patrona miasta, stoi na cmentarnym wzgórzu od 1786 roku. Późnobarokowa świątynia na planie krzyża, dziś kaplica cmentarna.

Mława · 21 sierpnia 2026

Lelewelówka, dawny spichlerz w Mławie

Lelewelówka w Mławie to drewniany spichlerz z XVIII wieku, nazwany od Prota Lelewela, brata słynnego historyka. Jeden z ostatnich takich budynków w mieście.

Mława · 21 sierpnia 2026

Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie

Budynek Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie wzniesiono w latach 1926–1927 z cegły po rozebranej cerkwi. Muzeum otwarto tu w grudniu 1929 roku.

Mława · 21 sierpnia 2026

Bunkry Pozycji Mławskiej z 1939 roku

Żelbetowe schrony Pozycji Mławskiej z 1939 roku, na których 1 września stanął pierwszy dzień wojny. Gdzie ich szukać wokół Mławy i co jeszcze po nich zostało.

Mława · 21 sierpnia 2026

Ratusz w Mławie

Ratusz w Mławie stoi na Starym Rynku od 1782 roku, wzniesiony w stylu klasycystycznym na fundamentach spalonego poprzednika. Wieżę zegarową dobudowano dopiero w 1844.