Przy ulicy Żwirki stoi budynek, który od ponad stu lat robi to samo, co w dniu otwarcia: mieści handel. To dawne jatki mięsne, dziś zwane po prostu halą targową.
Dom dla rzeźników
Pomysł na kryty bazar mięsny chodził po Mławie już w 1901 roku. Miasto potrzebowało jednego dachu dla rzeźników, którzy dotąd sprzedawali osobno. Projekt przygotował budowniczy powiatowy, inżynier Usakiewicz, a wstępny kosztorys opiewał na piętnaście tysięcy rubli. Ostatecznie budowa kosztowała ponad dwa razy tyle, bo trzydzieści dwa tysiące.
W środku zaplanowano trzydzieści sześć sklepików ustawionych w dwóch rzędach. Pod każdym z nich mieściła się lodownia, a obok jatek stanęły osobne sklepy z rybami. Handel mięsem dostał budynek skrojony pod swoje potrzeby, z chłodem w piwnicy i miejscem na wykładanie towaru. Sprzedawali tu obok siebie rzeźnicy chrześcijańscy i żydowscy. Skromniejszą odsłonę takiego miejskiego domu rzeźników, bez secesyjnej oprawy, mają jatki w Grójcu.
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście MławaŚwiątynia handlu w miniaturze
Jatki stanęły w 1905 roku i dostały oprawę, jakiej mięsny bazar zwykle nie nosi. Fasada jest bogato zdobiona: okna zamknięte półkolistym łukiem, ozdobne gzymsy, a nad wejściem trójkątny szczyt jak w greckiej świątyni. Na attyce, czyli ściance wieńczącej dach, ustawiono kamienne obeliski i ślimacznicowe zwoje, a naroża zamknięto małymi wieżyczkami. Projektant sięgnął po detale z renesansu, baroku i świeżej wtedy secesji naraz, co dawniej nazywano po prostu eklektyzmem.
Wewnątrz dach opiera się na drewnianej kratownicy. Budynek do dziś służy handlowi, tak jak od początku. Tę samą modę na okazałą halę mięsną z przełomu wieków widać w neogotyckich jatkach w Ostrowi Mazowieckiej, tyle że tam mięsny targ ubrano nie w secesję, lecz w ceglany kostium gotyku.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Mława — inne miejsca
- Dom Handlowy „Handlowiec” w Mławie Dom Handlowy „Handlowiec” w Mławie to modernistyczny dom towarowy otwarty w 1963 roku, zaprojektowany przez Stanisława Kolendo. W latach sześćdziesiątych uchodził za wzór nowoczesnego handlu.
- Secesyjne kamienice w Mławie Secesyjne kamienice Mławy z przełomu XIX i XX wieku, przy Starym Rynku, Żeromskiego i Zielonym Rynku. Ślad po najzamożniejszym rozdziale w dziejach miasta.
- Kościół Świętej Trójcy w Mławie Kościół Świętej Trójcy w Mławie sięga 1477 roku, a dwie wysokie wieże i neobarokową fasadę dostał dopiero pod koniec XIX wieku. Historia najstarszej świątyni miasta.
- Kościół św. Wawrzyńca w Mławie Kościół św. Wawrzyńca w Mławie, patrona miasta, stoi na cmentarnym wzgórzu od 1786 roku. Późnobarokowa świątynia na planie krzyża, dziś kaplica cmentarna.
- Lelewelówka, dawny spichlerz w Mławie Lelewelówka w Mławie to drewniany spichlerz z XVIII wieku, nazwany od Prota Lelewela, brata słynnego historyka. Jeden z ostatnich takich budynków w mieście.
- Bunkry Pozycji Mławskiej z 1939 roku Żelbetowe schrony Pozycji Mławskiej z 1939 roku, na których 1 września stanął pierwszy dzień wojny. Gdzie ich szukać wokół Mławy i co jeszcze po nich zostało.
- Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie Budynek Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie wzniesiono w latach 1926–1927 z cegły po rozebranej cerkwi. Muzeum otwarto tu w grudniu 1929 roku.
- Ratusz w Mławie Ratusz w Mławie stoi na Starym Rynku od 1782 roku, wzniesiony w stylu klasycystycznym na fundamentach spalonego poprzednika. Wieżę zegarową dobudowano dopiero w 1844.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Hala targowa (jatki) w Mławie, oprac. Jacek Serafinowicz, 1987
Bibliografia
- D. Staszewski, Mława, Warszawa 1907
- J. Ostaszewski, Osobliwości historyczne Mławy, Mława 1937
- J. Wierzbowski, Zabytki architektury powiatu mławskiego [w:] Studia i materiały do dziejów Ziemi Zawkrzeńskiej, t. I, Warszawa 1971
- L. Czerwiński, Życie codzienne w Mławie, Rocznik Mazowiecki t. V, Warszawa 1973