Kościół św. Wawrzyńca w Mławie

Kościół św. Wawrzyńca w Mławie, patrona miasta, stoi na cmentarnym wzgórzu od 1786 roku. Późnobarokowa świątynia na planie krzyża, dziś kaplica cmentarna.

Późnobarokowy kościół św. Wawrzyńca na cmentarnym wzgórzu w Mławie
Fot. Robert Bierwiaczonek, CC BY-SA 4.0

Na wzgórzu cmentarnym przy ulicy Browarnej stoi mały kościół pod wezwaniem świętego Wawrzyńca, patrona Mławy. Zbudowano go tak, że fasadą jest zwrócony ku wieżom kościoła parafialnego w rynku, jakby oba miały się widzieć z dwóch końców miasta.

Drewniany poprzednik z XVI wieku

Pierwszy kościół stanął tu w 1550 roku, wzniesiony przez braci Andrzeja i Marcina Zagórnych. Andrzej był kanonikiem gnieźnieńskim. Była to budowla drewniana z ołtarzem głównym i trzema bocznymi. Przetrwała ponad dwieście lat, do 1786 roku.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieMława: miasto na pruskiej granicy i Pozycja Mławska 1939

Murowana świątynia na planie krzyża

Obecny kościół wzniesiono w 1786 roku, staraniem misjonarza ojca Wierzbickiego. Zbudowano go z cegły, na planie krzyża, w stylu późnobarokowym. Stoi na wyniosłym wzgórzu, pośrodku cmentarza, i jest orientowany, czyli zwrócony prezbiterium na wschód. Pod świątynią mieści się krypta, do której prowadzi osobne wejście od strony wschodniej.

Wnętrze krypty pod świątynią
Wnętrze krypty pod świątynią Fot. Robert Bierwiaczonek, CC BY-SA 4.0

W latach sześćdziesiątych XX wieku kościół przeszedł gruntowny remont. Naprawiono więźbę dachową, założono nowe tynki, a we wnętrzu stanęły trzy nowe ołtarze i powstała nowa polichromia. Dziś budynek pełni funkcję kaplicy cmentarnej. O jego większym sąsiedzie z rynku, do którego jest zwrócony fasadą, piszemy w tekście o kościele Świętej Trójcy.

Udostępnij Facebook
Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Bibliografia

  • D. Staszewski, Mława, Warszawa 1907
  • J. Ostaszewski, Z dziejów mławskiego Mazowsza, Mława 1931
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. X, z. 9, Warszawa 1985
  • M. Grzybowski, Materiały do dziejów ziemi płockiej z archiwaliów diecezjalnych płockich XVIII w., Płock 1981

Źródła internetowe

Mława: inne miejsca

Cały przewodnik po Mławie

Mława · 21 sierpnia 2026

Dom Handlowy „Handlowiec” w Mławie

Dom Handlowy „Handlowiec” w Mławie to modernistyczny dom towarowy otwarty w 1963 roku, zaprojektowany przez Stanisława Kolendo. W latach sześćdziesiątych uchodził za wzór nowoczesnego handlu.

Mława · 21 sierpnia 2026

Hala targowa (jatki) w Mławie

Hala targowa w Mławie stanęła w 1905 roku jako mięsne jatki: 36 sklepików z lodowniami pod spodem, ubranych w secesyjno-eklektyczną fasadę z obeliskami i wolutami.

Mława · 21 sierpnia 2026

Secesyjne kamienice w Mławie

Secesyjne kamienice Mławy z przełomu XIX i XX wieku, przy Starym Rynku, Żeromskiego i Zielonym Rynku. Ślad po najzamożniejszym rozdziale w dziejach miasta.

Mława · 21 sierpnia 2026

Kościół Świętej Trójcy w Mławie

Kościół Świętej Trójcy w Mławie sięga 1477 roku, a dwie wysokie wieże i neobarokową fasadę dostał dopiero pod koniec XIX wieku. Historia najstarszej świątyni miasta.

Mława · 21 sierpnia 2026

Lelewelówka, dawny spichlerz w Mławie

Lelewelówka w Mławie to drewniany spichlerz z XVIII wieku, nazwany od Prota Lelewela, brata słynnego historyka. Jeden z ostatnich takich budynków w mieście.

Mława · 21 sierpnia 2026

Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie

Budynek Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie wzniesiono w latach 1926–1927 z cegły po rozebranej cerkwi. Muzeum otwarto tu w grudniu 1929 roku.

Mława · 21 sierpnia 2026

Bunkry Pozycji Mławskiej z 1939 roku

Żelbetowe schrony Pozycji Mławskiej z 1939 roku, na których 1 września stanął pierwszy dzień wojny. Gdzie ich szukać wokół Mławy i co jeszcze po nich zostało.

Mława · 21 sierpnia 2026

Ratusz w Mławie

Ratusz w Mławie stoi na Starym Rynku od 1782 roku, wzniesiony w stylu klasycystycznym na fundamentach spalonego poprzednika. Wieżę zegarową dobudowano dopiero w 1844.