Lelewelówka, dawny spichlerz w Mławie

· 21 sierpnia 2026

Drewniany spichlerz Lelewelówka w Mławie na archiwalnej fotografii z początku XX wieku
Fot. domena publiczna

Przy ulicy Warszawskiej stoi drewniany budynek, który wygląda jak przeniesiony ze wsi w środek miasta. To Lelewelówka, dawny spichlerz z XVIII wieku i jeden z niewielu takich obiektów, jakie w Mławie przetrwały.

Spichlerz starostwa

Budynek powstał w drugiej połowie XVIII wieku, przed 1777 rokiem, jako spichlerz wchodzący w skład zabudowań miejscowego starostwa grodowego. Zbudowano go w konstrukcji zrębowej, z bali układanych poziomo, na podmurówce z polnych głazów. Nakryto go łamanym dachem krytym gontem, a otwory zamknięto płycinowymi okiennicami. W XIX wieku, gdy zboża już w nim nie trzymano, przerobiono go na cele mieszkalne.

To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście Mława

Skąd nazwa

Nazwisko, które nosi, nie należy do najsłynniejszego z Lelewelów. Joachim Lelewel, historyk i polityk, ma tu tylko brata. Spichlerz wziął imię od Prota Lelewela, młodszego brata Joachima, który stał się właścicielem budynku po 1876 roku. Od tego czasu określenie „Lelewelówka” przylgnęło do niego wśród mieszkańców i zostało.

Pożar i odbudowa

Przez dziesięciolecia budynek podupadał. Do 1978 roku należał do prywatnej właścicielki, a w 1977 roku strawił go pożar. Rok później odkupiło go Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze i przez kilka lat, do 1985 roku, odbudowywało. Wymieniono wtedy część belek ścian, założono nową więźbę dachową i na nowo pobito dach gontem. Jeden z ostatnich drewnianych spichlerzy Mławy nadal stoi tam, gdzie postawiono go dwa i pół wieku temu.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.

Mława — inne miejsca

Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Źródła internetowe