Muzeum Ziemi Mińskiej ma dziś siedzibę przy ulicy Okrzei 16 , w parterowej willi ze spadzistym dachem. Zbudowała ją rodzina Łubieńskich, spokrewniona z Dernałowiczami, dawnymi właścicielami miasta. Ciekawe jest to, że hrabina, która postawiła willę, nigdy się do niej nie wprowadziła.
Willa z rozbiórki cerkwi
Posesja należała do Pelagii Łubieńskiej (1869-1938), właścicielki tej części miasta. Obok, na sąsiednim placu, w latach 1903-1936 stała murowana cerkiew prawosławna. Gdy ją rozebrano, część cegły poszła na budowę willi, którą Łubieńscy stawiali kilka kroków dalej.
Budowę rozpoczęła Pelagia, a dokończyła jej córka, hrabina Maria Magdalena Łubieńska, w latach 1937-1938. Projekt przygotował Michał Sławiński (1890-1940), architekt powiatowy w Mińsku Mazowieckim, który poza willami i pałacami stawiał szkoły i urzędy, a później był architektem miasta Wilna. Dom dostał od frontu ganek wsparty na kolumnach, a przed nim, na osi ogrodu, kolistą fontannę. Wjazdu pilnuje do dziś murowana brama na słupach na osi ogrodzenia.
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście Mińsk MazowieckiRezydencja, w której właścicielka nie zamieszkała
Maria Łubieńska nigdy nie wprowadziła się do własnej willi na stałe. Zaraz po jej wykończeniu przyszła wojna, a budynek zajęli Niemcy. W lipcu 1944 roku, wycofując się, podpalili go.
Odbudową Maria Łubieńska zajęła się dopiero w 1947 roku. Nadbudowała wtedy piętro, zmieniła formę dachu i przerobiła front, a sama zamieszkała w mniejszym budynku obok. Willa w kształcie, jaki widać dzisiaj, jest więc bardziej dziełem powojennej odbudowy niż przedwojennego projektu.
Jak willa stała się Muzeum Ziemi Mińskiej
Po 1950 roku dom przejął Skarb Państwa i urządził w nim mieszkania komunalne. Zwykłe lokatorskie mieszkania w rezydencji hrabiny przetrwały dekady. Dopiero w 2000 roku budynek przejęło Towarzystwo Przyjaciół Mińska Mazowieckiego, a od 2005 roku jest główną siedzibą Muzeum Ziemi Mińskiej. Przy okazji remontu wymieniono tynki, podłogi i większość stolarki, a kaflowe piece usunięto. Najbardziej reprezentacyjne pomieszczenie od strony ogrodu, dawny salon, służy teraz za salę wystawową.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Mińsk Mazowiecki — inne miejsca
- Cmentarz żydowski w Mińsku Mazowieckim Cmentarz żydowski w Mińsku Mazowieckim to ostatni ślad społeczności, która w XIX wieku bywała większością miasta, a w 1942 roku trafiła do Treblinki.
- Kościół mariawitów w Mińsku Mazowieckim Kościół mariawitów w Mińsku Mazowieckim to neogotycka świątynia z lat 1907-1911, wzniesiona przez wyznanie, które ledwie rok wcześniej odłączyło się od Rzymu.
- Kościół Narodzenia NMP w Mińsku Mazowieckim Kościół Narodzenia NMP w Mińsku Mazowieckim przebudowywało każde stulecie: od gotyckiej fary przez klasycyzm Marconiego po dzisiejszy kształt Dziekońskiego.
- Pałac Dernałowiczów w Mińsku Mazowieckim Pałac Dernałowiczów w Mińsku Mazowieckim przez pięć wieków zmieniał właścicieli i kształt: od dworu Warszyckich, przez klasycyzm Jezierskiego, po dom kultury.
- Willa doktora Huberta w Mińsku Mazowieckim Willa doktora Jana Huberta w Mińsku Mazowieckim: dom lekarza fabryki Rudzkiego, którego miejscowa tradycja uznaje za pierwowzór Judyma z „Ludzi Bezdomnych”.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Willa hr. Łubieńskiej, ob. Muzeum Ziemi Mińskiej, oprac. Jan Maraśkiewicz, 2015
Bibliografia
- Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, woj. siedleckie, ODZ Warszawa 1988