Kościół mariawitów w Mińsku Mazowieckim

· 17 sierpnia 2026

Neogotycki kościół mariawitów w Mińsku Mazowieckim z ceglaną elewacją i wieżą.
Fot. Marcin Białek, CC BY-SA 3.0

Kościół mariawitów w Mińsku Mazowieckim stoi przy ulicy Romualda Traugutta 17 . To okazała, ceglana świątynia z wieżą, którą łatwo wziąć za stary kościół katolicki. Zbudowało ją jednak wyznanie, które w chwili wmurowania fundamentów istniało osobno dopiero od dwóch lat.

Kim są mariawici

Mariawityzm to polski ruch religijny, który wyrósł z objawień zakonnicy Feliksy Kozłowskiej, spisanych w 1893 roku w Płocku. Przez kilkanaście lat mariawici działali wewnątrz Kościoła katolickiego, aż w 1906 roku Rzym rzucił na nich ekskomunikę i ruch usamodzielnił się jako oddzielny Kościół. W momencie rozstania liczył około czterdziestu pięciu tysięcy wiernych.

Od katolicyzmu odróżniało go kilka rzeczy naraz. Mszę odprawiano po polsku, a nie po łacinie, jeszcze zanim zrobił to Kościół katolicki. Księża nie musieli żyć w celibacie, zniesiono też spowiedź na ucho przed kapłanem. Mińsk Mazowiecki stał się jednym z ważniejszych ośrodków mariawityzmu i pozostaje nim do dziś.

To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście Mińsk Mazowiecki

Świątynia zbudowana w kilka lat

Mariawici pojawili się w Mińsku po 1905 roku. Na początku odprawiali msze w prywatnych domach w centrum miasta, a opiekował się nimi ksiądz Polikarp Kahl. Pierwsza kaplica stała przy dzisiejszej ulicy Siennickiej.

Prawdziwy kościół ruszył szybko. W 1907 roku ksiądz Franciszek Roztworowski z Wiśniewa kupił od rodziny Cichockich niezabudowaną działkę i przekazał ją parafii. Najpierw postawiono drewnianą kaplicę, a już rok później założono fundamenty pod murowaną świątynię, prawdopodobnie według projektu urzędowego architekta powiatu. Budowę zakończono w 1911 roku. Świeże, ledwie oddzielone od Rzymu wyznanie postawiło więc pełnowymiarowy, murowany kościół w cztery lata, co samo w sobie sporo mówi o tym, jak silni byli mariawici w tej okolicy.

Neogotycki kościół mariawitów przy Traugutta

Świątynię wzniesiono w stylu neogotyckim, na planie krzyża, z ceglanych murów wzmocnionych z zewnątrz skośnymi podporami. Od frontu prowadzi kamienne, ozdobne wejście, nad nim okna ułożone w trójkę, a jeszcze wyżej okrągła płaskorzeźba. Nad wejściem wznosi się wieża zakończona strzelistym hełmem, czyli spiczastym dachem, a jej ściany zdobią otynkowane krzyże greckie, o czterech równych ramionach, znak mariawitów. Wnętrze przez ostatnie dekady kilka razy odnawiano, wymieniono sklepienia i tynki, ale bryła kościoła została taka, jaką wykończono w 1911 roku.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.

Mińsk Mazowiecki — inne miejsca

Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Bibliografia

  • Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, woj. siedleckie, ODZ Warszawa 1988
  • Z historii parafii w Mińsku Mazowieckim, „Mariawita” 1992, nr XXXIV/1–3

Źródła internetowe