Willa doktora Huberta w Mińsku Mazowieckim

Willa doktora Huberta w Mińsku Mazowieckim stoi przy ulicy generała Sosnkowskiego 6 , kilka kroków od torów. To parterowy dom z jedną piętrową częścią od wschodu, wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku. Wygląda skromnie, ale mieszkał w nim człowiek, wokół którego kręciło się pół miasta.

Lekarz fabryki Rudzkiego

Jan Hubert (1862-1944), doktor nauk medycznych, był lekarzem zakładowym w fabryce Rudzkiego. Zakład warszawskiej spółki „K. Rudzki i S-ka” ruszył w Mińsku w latach 1900-1901 i produkował stalowe elementy mostów, które koleją rozjeżdżały się po całym Imperium Rosyjskim. Praca lekarza takiej fabryki to były setki robotników pod opieką jednego człowieka.

Hubert nie ograniczał się do gabinetu. W 1916 roku założył w mieście męskie gimnazjum, działał też w miejscowej Polskiej Macierzy Szkolnej, społecznej organizacji szerzącej oświatę. Willa przy Sosnkowskiego była domem kogoś, kto w Mińsku leczył, uczył i organizował naraz.

Pierwowzór Judyma?

Do willi zaglądał Stefan Żeromski, spokrewniony z żoną doktora. Stąd bierze się najbardziej znana miejscowa opowieść: że to Hubert był pierwowzorem doktora Tomasza Judyma, bohatera „Ludzi Bezdomnych” poświęcającego się leczeniu najbiedniejszych. Warto wiedzieć, skąd ona pochodzi. To lokalna tradycja, którą rozpowszechnił związany z ziemią mińską pisarz Tadeusz Chróścielewski, a nie ustalenie badaczy literatury poparte analizą powieści czy listami Żeromskiego. Samo Muzeum Ziemi Mińskiej, które mieści się dziś w tej willi, przywołuje ją ostrożnie, jako czyjąś opinię.

Judym czy nie, lekarz oddany biednym i przepracowany pasuje do doktora Huberta bez naciągania.

Konspiracja i Pawiak

Wojna zamieniła willę w punkt organizacyjny. Od 1939 roku działał w niej dom noclegowy i gabinet lekarski dla uchodźców z Warszawy, a później akcja matek chrzestnych, która otaczała opieką dzieci jeńców z niemieckich obozów. Odbywały się tu też odprawy komendanta miejscowego obwodu Armii Krajowej o kryptonimie „Mewa-Jamnik-Kamień”, porucznika Ludwika Wolańskiego „Lubicza”.

17 lutego 1944 roku, podczas obławy zwanej w mieście Wielką Wsypą, Niemcy aresztowali doktora Huberta w jego własnym domu. Zginął na Pawiaku w Warszawie w kwietniu tego samego roku.

Co zostało z willi doktora Huberta

Po wojnie wdowa, Anna Hubert, przekazała nieruchomość na cele charytatywne, i do lat 80. mieścił się w niej oddział Polskiego Czerwonego Krzyża. W lutym 2001 roku w willi urządzono muzeum: najpierw Muzeum 7. Pułku Ułanów Lubelskich, a od 2005 roku oddział Muzeum Ziemi Mińskiej. W latach 2008-2010 przeszła gruntowny remont z nową ekspozycją w środku. Elewacja, którą widać dziś, jest gładka. Jej dawną, chropowatą fakturę i ozdobne detale skuto podczas przebudowy w latach 50.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.