Muzeum Historyczne w Legionowie

Muzeum Historyczne w Legionowie nie ma jednej siedziby, tylko dwa zabytki oddalone od siebie o kilkanaście minut drogi. Każdy pochodzi z innego początku miasta: jeden z międzywojennego letniska, drugi z carskich koszar.

Willa Bratki

Główna siedziba muzeum stoi przy ulicy Mickiewicza 23 , w drewniano-murowanej willi zwanej Bratki. Powstała na początku lat 30. na działce wydzielonej z podziału dóbr Jabłonna, w modnym wtedy stylu dworkowym: kolumnowy ganek, wgłębny portyk i wysoki, łamany dach. Miała być letniskowym domem i w okresie międzywojennym mieszkał tu W. Szelowski, wójt gminy Jabłonna.

Potem willa zmieniała funkcje szybciej niż właścicieli. W czasie Powstania Warszawskiego mieścił się w niej szpital powstańczy, w którym opatrywano rannych żołnierzy z okolic Legionowa. Po wojnie kolejno Szpital Gminny, izba porodowa i, do 2000 roku, zakład opieki zdrowotnej. Dopiero po przejęciu budynku przez miasto i generalnym remoncie urządzono tu muzeum wraz z biblioteką.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieLegionowo: miasto, które wyrosło z carskiego garnizonu

Kasyno, które trzeba było przenieść

Filia muzeum mieści się w budynku o zupełnie innym rodowodzie. To dawne kasyno oficerskie, jeden z pierwszych budynków carskiego garnizonu, wzniesiony w styczniu 1892 roku według projektu Wiktora Junoszy Piotrowskiego. Od reszty koszar różnił się starannym wykończeniem: drewniana konstrukcja, artystycznie wycinane nadokienniki, boazeria narożna, kominy z klinkierowej cegły. To jedyny zachowany drewniany budynek dawnych carskich koszar.

Jego funkcje szły za historią garnizonu. W I wojnie kwaterowało tu niemieckie dowództwo, w międzywojniu mieściło się kasyno 2 Batalionu Balonowego, a od 1932 roku oficjalne Garnizonowe Kasyno Oficerskie z biblioteką i salą odczytów. Po wojnie w budynku były sklepy wojskowe i składnica map, a w latach 90. stał już opuszczony i dewastowany.

Ratunek przyszedł w formie przeprowadzki. W 2011 roku, dzięki staraniom muzeum i dotacjom unijnym, budynek rozebrano i postawiono na nowo w innym miejscu, na terenie szkoły na Osiedlu Piaski, przy Alei Sybiraków . Dostęp do dawnej lokalizacji utrudniały wiadukt i tory, a opuszczony budynek był zdewastowany i w 2001 roku częściowo spłonął. Dziś w kasynie działa Filia „Piaski” z dwiema salami wystawowymi poświęconymi dziejom legionowskiego garnizonu.