Ulica Warszawska wybiega z centrum Ciechanowa w stronę, na którą wskazuje jej nazwa. Po obu stronach ciągnie się zwarty rząd ceglanych kamienic z przełomu XIX i XX wieku. Powstawały jako domy z mieszkaniami na piętrach i sklepami czy warsztatami na parterze, a stawiali je i kupowali miejscowi handlarze. Ten sam secesyjny rozkwit przełomu wieków zostawił po sobie secesyjne kamienice w Mławie.
Kupiecka pierzeja przy drodze na Warszawę
Kamienice stoją ściana w ścianę, tworząc ciągłą pierzeję po obu stronach ulicy. Przed wojną parter wielu z nich zajmowały sklepy. W domu pod Warszawską 14 handlował tekstyliami kupiec Rubinstein, a po 1915 roku budynek przeszedł na własność rodziny Woźniaków. Narożną kamienicę pod Warszawską 18 , przy zbiegu z ulicą Sierakowskiego, postawiła żydowska rodzina Pianków. Wielu właścicieli i sklepikarzy przy tej ulicy przed 1939 rokiem było Żydami.
Domy różnią się w szczegółach elewacji. Jedne mają murowane balkony na żeliwnych wspornikach, inne drewniane werandy i szczyty, a fasady bywają dzielone płaskimi filarami i zdobione tynkowanym detalem. Łączy je materiał, czerwona cegła, i wspólna linia zabudowy, od której żaden z nich nie odstaje.
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście CiechanówSklepy, restauracje i bank na parterach
Parter tych kamienic żył handlem i usługami, a jego funkcje zmieniały się przez dziesięciolecia. Kamienicę czynszową pod Warszawską 34 , wzniesioną około 1880 roku, w czasie drugiej wojny przystosowano na hotel z obszerną salą restauracyjną na parterze. W domu pod Warszawską 66 , naprzeciwko dzisiejszego Muzeum Okręgowego, restauracja działała aż do 1970 roku.
Pierzeję zamyka od południa parterowy gmach dawnego Banku Spółdzielczego, wzniesiony około 1920 roku u zbiegu Warszawskiej i Mickiewicza . Naroża ujęto w nim ozdobnymi filarami, a sufit głównej sali pokryto dekoracyjną sztukaterią z gipsu.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Ciechanów — inne miejsca
- Cerkiew w Ciechanowie, która stała się domem Drewnianą cerkiew prawosławną przeniesiono do Ciechanowa spod Przasnysza. Potem była komisją wojskową, ochronką i pralnią, a dziś jest domem mieszkalnym.
- Cukrownia w Ciechanowie i osada robotnicza Cukrownia w Ciechanowie zbudowała wokół siebie całą osadę: ceglane domy robotników, szkołę i ochronkę. Drugiej fabryki, postawionej obok, nigdy nie ukończono.
- Dom Kalfusa w Ciechanowie i żydowska szkoła Dom Kalfusa przy Nadrzecznej w Ciechanowie mieścił żydowską szkołę, do której chodziła Roza Robota, późniejsza bohaterka buntu w Auschwitz.
- Domy przy ulicy Płońskiej w Ciechanowie Ulica Płońska w Ciechanowie zabudowana jest luźno stojącymi, często drewnianymi domami z końca XIX wieku, stawianymi dla konkretnych ciechanowskich rodzin.
- Młyn nad Łydynią w Ciechanowie i kaszarnia Nad Łydynią w Ciechanowie stoi dawny młyn zbożowy, który miasto planuje zmienić w Park Kultury. Obok przetrwała międzywojenna kaszarnia.
- Poczta w Ciechanowie przy Grodzkiej Neoklasycystyczny gmach poczty w Ciechanowie stanął około 1930 roku na zbiegu Grodzkiej i Płońskiej, a we wrześniu 1939 roku był w mieście punktem oporu.
- Stary cmentarz w Ciechanowie na Glinkach Na starym cmentarzu w Ciechanowie na Glinkach leżą obok siebie polscy powstańcy i carscy oficerowie z miejscowych koszar. Zamyka go neogotycka kaplica Sawickich.
- Wojskowy Ciechanów i 11 Pułk Ułanów Legionowych Wojskowy Ciechanów: carskie koszary przejął po 1918 roku 11 Pułk Ułanów Legionowych, a okoliczne gmachy służb mundurowych do dziś zajmują wojsko i policja.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Kamienica przy ul. Warszawskiej 14 w Ciechanowie, oprac. Andrzej Wojciechowski
- Kamienica przy ul. Warszawskiej 18 w Ciechanowie, oprac. Andrzej Wojciechowski
- Kamienica przy ul. Warszawskiej 34 w Ciechanowie, oprac. Jan Maraśkiewicz, 2013
- Kamienica przy ul. Warszawskiej 66 w Ciechanowie, oprac. Andrzej Wojciechowski
- Dawny Bank Spółdzielczy w Ciechanowie