Przy ulicy Orylskiej w Ciechanowie stoi niepozorny, otynkowany dom, w którym mieszkają cztery rodziny. Niewiele w nim dziś widać, ale zaczynał jako prawosławna cerkiew, i to nawet nie w tym mieście.
Cerkiew przeniesiona spod Przasnysza
Świątynia stała pierwotnie jakieś dwanaście kilometrów na północ od Przasnysza. Rozebrano ją i złożono na nowo w Ciechanowie jeszcze przed pierwszą wojną światową, prawdopodobnie w związku ze zmianami granic zaboru rosyjskiego. Przeniesienia dokonali carscy żołnierze ze stacjonującej w mieście jednostki. Budynek postawiono z drewnianych bali układanych poziomo i otynkowano z obu stron. Stoi krótszym, północnym bokiem do ulicy Orylskiej .
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście CiechanówKomisja, ochronka, pralnia, mieszkania
Po pierwszej wojnie w dawnej cerkwi urzędowała polska wojskowa komisja rejonowa. W latach trzydziestych mieściła się w niej ochronka dla dzieci, czyli przedszkole, a w czasie drugiej wojny urządzono tu pralnię obsługującą szpital w pobliskiej szkole. Po wojnie budynek podzielono na mieszkania. Kolejne przebudowy i remonty odebrały mu niemal wszystkie cechy dawnej świątyni. Został tylko rzeźbiony w drewnie szczyt od północy oraz sam rzut wnętrza, w którym wciąż czytelny jest dawny układ z nawą, prezbiterium i zakrystią.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Ciechanów — inne miejsca
- Cukrownia w Ciechanowie i osada robotnicza Cukrownia w Ciechanowie zbudowała wokół siebie całą osadę: ceglane domy robotników, szkołę i ochronkę. Drugiej fabryki, postawionej obok, nigdy nie ukończono.
- Dom Kalfusa w Ciechanowie i żydowska szkoła Dom Kalfusa przy Nadrzecznej w Ciechanowie mieścił żydowską szkołę, do której chodziła Roza Robota, późniejsza bohaterka buntu w Auschwitz.
- Domy przy ulicy Płońskiej w Ciechanowie Ulica Płońska w Ciechanowie zabudowana jest luźno stojącymi, często drewnianymi domami z końca XIX wieku, stawianymi dla konkretnych ciechanowskich rodzin.
- Kamienice ulicy Warszawskiej w Ciechanowie Ulica Warszawska w Ciechanowie to pierzeja ceglanych kamienic z przełomu XIX i XX wieku, ze sklepami na parterach, stawianych przez miejscowych kupców.
- Młyn nad Łydynią w Ciechanowie i kaszarnia Nad Łydynią w Ciechanowie stoi dawny młyn zbożowy, który miasto planuje zmienić w Park Kultury. Obok przetrwała międzywojenna kaszarnia.
- Poczta w Ciechanowie przy Grodzkiej Neoklasycystyczny gmach poczty w Ciechanowie stanął około 1930 roku na zbiegu Grodzkiej i Płońskiej, a we wrześniu 1939 roku był w mieście punktem oporu.
- Stary cmentarz w Ciechanowie na Glinkach Na starym cmentarzu w Ciechanowie na Glinkach leżą obok siebie polscy powstańcy i carscy oficerowie z miejscowych koszar. Zamyka go neogotycka kaplica Sawickich.
- Wojskowy Ciechanów i 11 Pułk Ułanów Legionowych Wojskowy Ciechanów: carskie koszary przejął po 1918 roku 11 Pułk Ułanów Legionowych, a okoliczne gmachy służb mundurowych do dziś zajmują wojsko i policja.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Dawna cerkiew prawosławna przy ul. Orylskiej w Ciechanowie, oprac. Joanna Wasilewska