Stary cmentarz w Ciechanowie na Glinkach

Na starym cmentarzu w Ciechanowie na Glinkach leżą obok siebie polscy powstańcy i carscy oficerowie z miejscowych koszar. Zamyka go neogotycka kaplica Sawickich.

Stary cmentarz parafialny w Ciechanowie przy ulicy Płońskiej: nagrobki i krzyże wśród starych drzew.
Fot. Mateusz Opasiński, CC BY 4.0

Na starym cmentarzu w Ciechanowie, w dzielnicy Glinki przy ulicy Płońskiej, kilka alejek od siebie leżą ludzie, których za życia dzieliło wszystko. Polscy powstańcy i carscy oficerowie ze stacjonującego w mieście rosyjskiego pułku. To najstarszy zachowany cmentarz w Ciechanowie, chowano tu zmarłych już od 1828 roku.

Groby powstańców

Cmentarz pamięta dwa polskie zrywy. Spoczywa tu weteran powstania listopadowego Wojciech Petrykowski, a nieopodal weterani powstania styczniowego, August Gize i Antoni Roszko. Między nimi rozrzucone są mogiły poległych i pomordowanych w późniejszych wojnach. Wejście na cmentarz jest przy ulicy Płońskiej .

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieCiechanów: gotycki zamek nad Łydynią i miasto garnizonowe

Rosyjskie groby carskich oficerów

Ciechanów był miastem garnizonowym zaborcy. W latach 1897-1903 zbudowano tu carskie koszary dla 32 Kremenczuckiego Pułku Piechoty, liczącego około tysiąca dwustu żołnierzy i czterystu koni. Oficerowie, którzy tu umierali, trafiali na miejscowy cmentarz, pod prawosławne krzyże. Leżą tu między innymi podpułkownik Iwan Slipczenko, zmarły w 1906 roku, oraz dwaj młodsi oficerowie tego samego pułku, jeden zmarły w wieku trzydziestu sześciu lat, drugi zaledwie dwudziestu sześciu. Grób tego ostatniego stracił z czasem swój krzyż.

Prawosławny krzyż na grobie na cmentarzu w Ciechanowie.
Prawosławny krzyż na grobie na cmentarzu w Ciechanowie. Fot. photokrzysztof.blogspot.com

Najbardziej rzuca się w oczy nagrobek piętnastoletniej Katiuszy Stratonowicz, zmarłej w 1905 roku, zapewne córki jednego z carskich oficerów albo urzędników. Krzyż wykuto tu w formie nieociosanych bel drewna oplecionych pnączem, pod nim leży otwarta kamienna księga z imieniem dziewczynki, a całość nakrywa metalowa altanka z kutym ogrodzeniem.

Nagrobek Katiuszy Stratonowicz: krzyż z otwartą kamienną księgą pod metalową altanką z kutym ogrodzeniem.
Nagrobek Katiuszy Stratonowicz: krzyż z otwartą kamienną księgą pod metalową altanką z kutym ogrodzeniem. Fot. photokrzysztof.blogspot.com

Rosyjskie panowanie w mieście dobiegło końca wraz z pierwszą wojną światową. Sam pułk opuścił Ciechanów jeszcze przed jej wybuchem. Wojna zaczęła się dla Rosjan od katastrofy: latem 1914 roku 2 Armia generała Aleksandra Samsonowa została rozbita w bitwie pod Tannenbergiem, gdzie zginęło i zaginęło około trzydziestu tysięcy żołnierzy, dziewięćdziesiąt kilka tysięcy trafiło do niewoli, a sam dowódca odebrał sobie życie. Ciechanowskie koszary przetrwały to wszystko. Po odzyskaniu niepodległości zajął je 11 Pułk Ułanów Legionowych imienia marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego.

Neogotycka kaplica Sawickich

Główną aleję cmentarza zamyka ceglana kaplica grobowa rodziny Sawickich, wzniesiona około 1900 roku. Zaprojektował ją prawdopodobnie Antoni Wójcicki, ówczesny architekt powiatowy. Postawiono ją w stylu neogotyckim, z ostrym, spiczastym portalem i wysmukłymi wieżyczkami na narożnikach. Okna wypełniono witrażami ze szkła zbrojonego i barwionego, a pod kaplicą ukryto rodzinną kryptę. Kaplica stoi na końcu głównej alei, przy ulicy Płońskiej .

Udostępnij Facebook
Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Źródła internetowe

Ciechanów: inne miejsca

Cały przewodnik po Ciechanowie

Ciechanów · 12 sierpnia 2026

Cerkiew w Ciechanowie, która stała się domem

Drewnianą cerkiew prawosławną przeniesiono do Ciechanowa spod Przasnysza. Potem była komisją wojskową, ochronką i pralnią, a dziś jest domem mieszkalnym.

Ciechanów · 12 sierpnia 2026

Domy przy ulicy Płońskiej w Ciechanowie

Ulica Płońska w Ciechanowie zabudowana jest luźno stojącymi, często drewnianymi domami z końca XIX wieku, stawianymi dla konkretnych ciechanowskich rodzin.

Ciechanów · 12 sierpnia 2026

Dom Kalfusa w Ciechanowie i żydowska szkoła

Dom Kalfusa przy Nadrzecznej w Ciechanowie mieścił żydowską szkołę, do której chodziła Roza Robota, późniejsza bohaterka buntu w Auschwitz.

Ciechanów · 12 sierpnia 2026

Cukrownia w Ciechanowie i osada robotnicza

Cukrownia w Ciechanowie zbudowała wokół siebie całą osadę: ceglane domy robotników, szkołę i ochronkę. Drugiej fabryki, postawionej obok, nigdy nie ukończono.

Ciechanów · 12 sierpnia 2026

Kamienice ulicy Warszawskiej w Ciechanowie

Ulica Warszawska w Ciechanowie to pierzeja ceglanych kamienic z przełomu XIX i XX wieku, ze sklepami na parterach, stawianych przez miejscowych kupców.

Ciechanów · 12 sierpnia 2026

Młyn nad Łydynią w Ciechanowie i kaszarnia

Nad Łydynią w Ciechanowie stoi dawny młyn zbożowy, który miasto planuje zmienić w Park Kultury. Obok przetrwała międzywojenna kaszarnia.

Ciechanów · 12 sierpnia 2026

Poczta w Ciechanowie przy Grodzkiej

Neoklasycystyczny gmach poczty w Ciechanowie stanął około 1930 roku na zbiegu Grodzkiej i Płońskiej, a we wrześniu 1939 roku był w mieście punktem oporu.

Ciechanów · 12 sierpnia 2026

Wojskowy Ciechanów i 11 Pułk Ułanów Legionowych

Wojskowy Ciechanów: carskie koszary przejął po 1918 roku 11 Pułk Ułanów Legionowych, a okoliczne gmachy służb mundurowych do dziś zajmują wojsko i policja.