Zabytki z tego wpisu i całej serii zobaczysz na naszej mapie →
Na starym cmentarzu w Ciechanowie, w dzielnicy Glinki przy ulicy Płońskiej, kilka alejek od siebie leżą ludzie, których za życia dzieliło wszystko. Polscy powstańcy i carscy oficerowie ze stacjonującego w mieście rosyjskiego pułku. To najstarszy zachowany cmentarz w Ciechanowie, chowano tu zmarłych już od 1828 roku.
Groby powstańców
Cmentarz pamięta dwa polskie zrywy. Spoczywa tu weteran powstania listopadowego Wojciech Petrykowski, a nieopodal weterani powstania styczniowego, August Gize i Antoni Roszko. Między nimi rozrzucone są mogiły poległych i pomordowanych w późniejszych wojnach. Wejście na cmentarz jest przy ulicy Płońskiej .
Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieCiechanów: gotycki zamek nad Łydynią i miasto garnizonowe
Rosyjskie groby carskich oficerów
Ciechanów był miastem garnizonowym zaborcy. W latach 1897-1903 zbudowano tu carskie koszary dla 32 Kremenczuckiego Pułku Piechoty, liczącego około tysiąca dwustu żołnierzy i czterystu koni. Oficerowie, którzy tu umierali, trafiali na miejscowy cmentarz, pod prawosławne krzyże. Leżą tu między innymi podpułkownik Iwan Slipczenko, zmarły w 1906 roku, oraz dwaj młodsi oficerowie tego samego pułku, jeden zmarły w wieku trzydziestu sześciu lat, drugi zaledwie dwudziestu sześciu. Grób tego ostatniego stracił z czasem swój krzyż.
Najbardziej rzuca się w oczy nagrobek piętnastoletniej Katiuszy Stratonowicz, zmarłej w 1905 roku, zapewne córki jednego z carskich oficerów albo urzędników. Krzyż wykuto tu w formie nieociosanych bel drewna oplecionych pnączem, pod nim leży otwarta kamienna księga z imieniem dziewczynki, a całość nakrywa metalowa altanka z kutym ogrodzeniem.
Rosyjskie panowanie w mieście dobiegło końca wraz z pierwszą wojną światową. Sam pułk opuścił Ciechanów jeszcze przed jej wybuchem. Wojna zaczęła się dla Rosjan od katastrofy: latem 1914 roku 2 Armia generała Aleksandra Samsonowa została rozbita w bitwie pod Tannenbergiem, gdzie zginęło i zaginęło około trzydziestu tysięcy żołnierzy, dziewięćdziesiąt kilka tysięcy trafiło do niewoli, a sam dowódca odebrał sobie życie. Ciechanowskie koszary przetrwały to wszystko. Po odzyskaniu niepodległości zajął je 11 Pułk Ułanów Legionowych imienia marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego.
Neogotycka kaplica Sawickich
Główną aleję cmentarza zamyka ceglana kaplica grobowa rodziny Sawickich, wzniesiona około 1900 roku. Zaprojektował ją prawdopodobnie Antoni Wójcicki, ówczesny architekt powiatowy. Postawiono ją w stylu neogotyckim, z ostrym, spiczastym portalem i wysmukłymi wieżyczkami na narożnikach. Okna wypełniono witrażami ze szkła zbrojonego i barwionego, a pod kaplicą ukryto rodzinną kryptę. Kaplica stoi na końcu głównej alei, przy ulicy Płońskiej .
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Kaplica grobowa Sawickich na starym cmentarzu na Glinkach w Ciechanowie, oprac. Ryszard Małowiecki, 1996