Cmentarz parafialny i kaplica Grobickich w Płońsku

Najstarszy cmentarz Płońska założono w 1779 roku i do dziś służy miastu. Leży przy ulicy Wolności, nad rzeką Płonką, a jego stara część to miejsce, gdzie na początku listopada zjawia się większość mieszkańców. Za dwuramiennym krzyżem, zwanym karawaką, rozchodzą się główne alejki, a przy nich stoją nagrobki, które są zapisem tego, kim byli dawni płońszczanie.

Nagrobki z czasów Królestwa

Kilka pomników pamięta jeszcze pierwszą połowę XIX wieku i urzędniczy świat Królestwa Polskiego. Z 1855 roku pochodzi neogotycki nagrobek Bonawentury Jana Kotarskiego, radcy w rządzie guberni augustowskiej, i z tego samego roku klasyczny pomnik w formie filaru, kryjący Pankracego Jaroszewskiego, referendarza stanu w Komisji Województwa Płockiego. Stoi tu grobowiec rodziny Weyherów z 1884 roku, tej samej, która gospodarzyła w podmiejskim dworze związanym z Henrykiem Sienkiewiczem.

Uwagę przyciąga nagrobek rodziny Chylińskich z 1886 roku, postawiony przedwcześnie zmarłej córce. Wieńczy go kamienny anioł opleciony bluszczem. Według miejscowego przekazu wzorem dla niego był anioł z grobu matki Adama Mickiewicza. Pochowano tu także doktora Leona Rutkowskiego, zmarłego w 1917 roku.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieściePłońsk: miasto dwóch narodów, z którego wyszedł Ben Gurion

Kaplica Grobickich

W północnej części cmentarza stoi wolno stojąca neogotycka kaplica grobowa , ufundowana przez Sabinę Grobicką. Grobiccy byli właścicielami majątku Strachowo. Datę budowy podaje się rozbieżnie: tablica fundacyjna w kaplicy wskazuje rok 1896, choć w jednym z dawnych wykazów pojawia się data wcześniejsza.

Kaplicę wzniesiono z nieotynkowanej, palonej cegły. Wnętrze nakryto ceglanymi sklepieniami wspartymi na przyściennych filarach, a okna wypełniono metalowym maswerkiem, ażurowym wzorem z kamienia lub metalu typowym dla gotyckich okien. Wejście ujęto w ostrołukowy portal zwieńczony trójkątnym szczytem, a naroża zamknięto sterczynami, smukłymi iglicami z niewielkimi dzwonkami. W ściany wmurowano dwie piaskowcowe tablice. Jedna nazywa budowlę „kaplicą grobową małżonków Grobickich” i zastrzega odprawianie w niej nabożeństw wyłącznie dla wiernych wyznania rzymskokatolickiego. Druga, z herbem w ozdobnym obramieniu, wskazuje fundatorkę. Wewnątrz stoi dębowy neogotycki ołtarz z figurą Chrystusa Ukrzyżowanego oraz brązowa płaskorzeźba z popiersiem Jana Grobickiego, a pod posadzką spoczywa rodzina fundatorów.

O innej rodzinnej kaplicy grobowej na mazowieckim cmentarzu, wzniesionej przez ziemiański ród, pisaliśmy przy kaplicy Makowskich w Grójcu.