Na grójeckim cmentarzu rzymskokatolickim, przy ulicy Mszczonowskiej 38a , stoi murowana kaplica, którą postawiono nie dla całej parafii, lecz dla jednej rodziny. To grobowiec Makowskich, wzniesiony w 1851 roku przez Leonarda Makowskiego.
Rodzinny grobowiec z 1851 roku
Kaplica zamyka główną aleję cmentarza, oparta plecami o cmentarny mur. Jest niewielka i klasycystyczna. Od strony alei ma tylko jedno wejście, ujęte parami gładkich, płaskich półkolumn, które podtrzymują poziomy gzyms i trójkątny szczyt. Przed drzwiami rozłożono wielostopniowe schody. Na ścianie frontowej wmurowano płytę z napisem „Grób rodziny Leonarda Makowskiego 1851”. Na szczycie dachu, od frontu, siedzi mała wieżyczka zwieńczona łacińskim krzyżem.
Pod kaplicą znajduje się krypta, nakryta łukowym sklepieniem, z ceglaną posadzką. Wejście do niej prowadzi od tyłu, od strony północnej, i jest przykryte płytami z szarego piaskowca. Nad nim wmurowano dwie kamienne tablice z napisami ku pamięci pochowanych.
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście GrójecZ grobowca w kaplicę cmentarną
Po drugiej wojnie światowej kaplica zaczęła służyć nie tylko rodzinie fundatora. Zaczęto jej używać także jako kaplicy całego cmentarza. W latach 60. XX wieku wymieniono w niej posadzkę oraz frontowe schody, a poza tym budynek dotrwał do dziś w niezmienionej formie. Prywatny grobowiec sprzed ponad półtora wieku pełni dziś funkcję publiczną, choć nazwisko na froncie wciąż wskazuje, dla kogo go zbudowano.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Grójec — inne miejsca
- Carskie koszary w Grójcu Carskie koszary w Grójcu: budynki wzniesione przed 1860 rokiem dla oddziału Kozaków, wraz z cerkwią, po 1918 roku zamienione na polskie szkoły.
- Cmentarz żydowski w Grójcu Cmentarz żydowski w Grójcu przy ulicy Mogielnickiej: założony w 1794 roku, zniszczony w czasie wojny, uporządkowany w 2004 roku staraniem Fundacji Nissenbaumów.
- Grójecka kolej wąskotorowa i jej dworzec Grójecka kolej wąskotorowa: wąskotorowy dworzec z 1914 roku przy ulicy Przedstacyjnej, dawna stacja Warszawskich Kolei Dojazdowych, dziś ośrodek kultury.
- Jatki w Grójcu Jatki w Grójcu przy ulicy Jatkowej: zespół trzech piętrowych budynków sklepowych z trzeciej ćwierci XIX wieku, dawne miejskie stragany rzeźnicze.
- Kościół świętego Mikołaja w Grójcu Gotycki kościół świętego Mikołaja w Grójcu: fundacja Janusza I Starszego, chrzcielnica z 1482 roku, przy której ochrzczono Piotra Skargę, i drewniana dzwonnica.
- Szpital księdza Piotra Skargi w Grójcu Szpital w Grójcu: pierwszy murowany szpital w mieście z lat 1855-1857, projektu A. Gołońskiego, nazwany imieniem księdza Piotra Skargi.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Kaplica grobowa rodziny Makowskich w Grójcu, oprac. Iwona Plichta-Wiśniewska, 2002
Bibliografia
- I. Galicka, H. Sygietyńska, Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. X, z. 5, powiat grójecki, Warszawa 1971
- J. Żmudziński, Grójec, Warka i okolice. Przewodnik, Warszawa 1965
- Z. Szeląg, Słownik wiedzy o Grójeckiem, Kielce 1996