Carskie koszary w Grójcu

W centrum Grójca, przy ulicy Armii Krajowej 34 , stoi zespół klasycystycznych budynków, w których dziś mieszczą się szkoły. Wzniesiono je jednak dla zupełnie innych lokatorów. Przed 1860 rokiem powstały tu carskie koszary, budowane po to, by zakwaterować w mieście oddział Kozaków.

Koszary i cerkiew dla garnizonu

Grójec był w XIX wieku miastem garnizonowym, a rosyjskie wojsko potrzebowało zaplecza. Budynki stoją razem, jednym zespołem: główna, klasycystyczna bryła ze ściętym, ukośnym narożnikiem, połączona z dwoma skrzydłami, w których urządzono stajnie. Tuż obok, przy ulicy Szpitalnej , stanęły osobne stajnie oficerskie, z czasem przerobione na żołnierskie.

Wraz z koszarami postawiono cerkiew prawosławną, dla żołnierzy garnizonu. Właśnie dlatego, że to wojsko przyniosło tu prawosławie, była to pierwsza taka świątynia w centralnej Polsce. Podobne garnizony rosyjskie stacjonowały w innych miastach regionu, na przykład w carskich koszarach w Przasnyszu.

Od gimnazjum imienia Skargi do Szkoły Podstawowej nr 3

Kiedy Polska odzyskała niepodległość, wojsko odeszło, a budynki dostały nowe zadanie. Najpierw, w 1918 roku, zajęło je gimnazjum grójeckie imienia Piotra Skargi. Po 1945 roku w dawnym budynku koszarowym urządzono osobną szkołę podstawową, którą we wrześniu 1946 roku zorganizował Eugeniusz Gardziński, były żołnierz Armii Krajowej. Uczyło się w niej wtedy 244 dzieci. Dziś mieści się tu Szkoła Podstawowa nr 3, a dawne stajnie służą uczniom jako zaplecze.

Najbardziej zmieniła się cerkiew. Nikt jej nie rozebrał, ale znacznie obniżono jej bryłę i zamieniono ją na salę gimnastyczną. Dzieci ćwiczą dziś w murach pierwszej prawosławnej świątyni w tej części kraju.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.