Przy ulicy nazwanej dziś imieniem księdza Piotra Skargi, na północnym skraju grójeckiej starówki, stoją budynki pierwszego murowanego szpitala w mieście. Powstały w latach 1855–1857, według projektu architekta A. Gołońskiego, w tym samym klasycystycznym duchu co ratusz i poczta przy rynku.
Szpital nazwany imieniem Piotra Skargi
Patronem szpitala został ksiądz Piotr Skarga, renesansowy kaznodzieja urodzony pod Grójcem, ochrzczony w tutejszym kościele świętego Mikołaja. Szpital z połowy XIX wieku bywa wiązany z wcześniejszą fundacją szpitalną samego Skargi z XVI wieku, choć pewności co do tego nie ma. Kilka lat swojego życia Skarga spędził przy kolegium jezuickim w Pułtusku, gdzie był kaznodzieją i odwiedzał chorych w szpitalu.
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście GrójecBudynki, które zmieniały funkcje
Na dawny szpital składają się dziś dwa budynki. Pierwszy to główny gmach z lat 1855–1857. Gdy szybko przestał wystarczać, pod koniec XIX wieku dostawiono obok, przy ulicy Księdza Piotra Skargi 10 , drugi, również klasycystyczny. Ten drugi budynek zmieniał funkcje kilka razy: najpierw mieszkania dla pracowników szpitala, na początku XX wieku przytułek dla bezdomnych, a po kapitalnym remoncie znów sale szpitalne.
Oba są murowane z cegły, otynkowane, z płaskimi sufitami na parterach i łukowymi sklepieniami w piwnicach. Przy szczycie jednego z nich stoi figura Matki Boskiej otoczona niskim metalowym płotem. Po latach służby zdrowia dawny zespół mieści dziś między innymi przychodnie, choć rolę głównego szpitala przejął nowszy obiekt w mieście.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Grójec — inne miejsca
- Carskie koszary w Grójcu Carskie koszary w Grójcu: budynki wzniesione przed 1860 rokiem dla oddziału Kozaków, wraz z cerkwią, po 1918 roku zamienione na polskie szkoły.
- Cmentarz żydowski w Grójcu Cmentarz żydowski w Grójcu przy ulicy Mogielnickiej: założony w 1794 roku, zniszczony w czasie wojny, uporządkowany w 2004 roku staraniem Fundacji Nissenbaumów.
- Grójecka kolej wąskotorowa i jej dworzec Grójecka kolej wąskotorowa: wąskotorowy dworzec z 1914 roku przy ulicy Przedstacyjnej, dawna stacja Warszawskich Kolei Dojazdowych, dziś ośrodek kultury.
- Jatki w Grójcu Jatki w Grójcu przy ulicy Jatkowej: zespół trzech piętrowych budynków sklepowych z trzeciej ćwierci XIX wieku, dawne miejskie stragany rzeźnicze.
- Kaplica Makowskich w Grójcu Kaplica grobowa rodziny Makowskich w Grójcu: klasycystyczny grobowiec z 1851 roku na cmentarzu przy ulicy Mszczonowskiej, dziś także kaplica cmentarna.
- Kościół świętego Mikołaja w Grójcu Gotycki kościół świętego Mikołaja w Grójcu: fundacja Janusza I Starszego, chrzcielnica z 1482 roku, przy której ochrzczono Piotra Skargę, i drewniana dzwonnica.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Szpital rejonowy im. ks. Piotra Skargi w Grójcu (budynek A), oprac. Jerzy Szałygin, 2001
- Szpital rejonowy im. ks. Piotra Skargi w Grójcu (budynek B), oprac. Jerzy Szałygin, 2001
Bibliografia
- Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. X, z. 5, powiat grójecki, Warszawa 1971
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. III, Warszawa 1882
- S. Pazyra, Geneza i rozwój miast mazowieckich, Warszawa 1959
- S. Laskowski, Grójec w stuletnią rocznicę wyniesienia do godności miasta, Grójec 1919