Szpital księdza Piotra Skargi w Grójcu

· 16 sierpnia 2026

Klasycystyczny budynek dawnego szpitala w Grójcu: szara fasada z trójkątnym szczytem i pilastrami, na ścianie tablica poświęcona księdzu Piotrowi Skardze.
Fot. ZeroJeden, CC BY-SA 3.0 PL

Przy ulicy nazwanej dziś imieniem księdza Piotra Skargi, na północnym skraju grójeckiej starówki, stoją budynki pierwszego murowanego szpitala w mieście. Powstały w latach 1855–1857, według projektu architekta A. Gołońskiego, w tym samym klasycystycznym duchu co ratusz i poczta przy rynku.

Szpital nazwany imieniem Piotra Skargi

Patronem szpitala został ksiądz Piotr Skarga, renesansowy kaznodzieja urodzony pod Grójcem, ochrzczony w tutejszym kościele świętego Mikołaja. Szpital z połowy XIX wieku bywa wiązany z wcześniejszą fundacją szpitalną samego Skargi z XVI wieku, choć pewności co do tego nie ma. Kilka lat swojego życia Skarga spędził przy kolegium jezuickim w Pułtusku, gdzie był kaznodzieją i odwiedzał chorych w szpitalu.

To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście Grójec

Budynki, które zmieniały funkcje

Na dawny szpital składają się dziś dwa budynki. Pierwszy to główny gmach z lat 1855–1857. Gdy szybko przestał wystarczać, pod koniec XIX wieku dostawiono obok, przy ulicy Księdza Piotra Skargi 10 , drugi, również klasycystyczny. Ten drugi budynek zmieniał funkcje kilka razy: najpierw mieszkania dla pracowników szpitala, na początku XX wieku przytułek dla bezdomnych, a po kapitalnym remoncie znów sale szpitalne.

Oba są murowane z cegły, otynkowane, z płaskimi sufitami na parterach i łukowymi sklepieniami w piwnicach. Przy szczycie jednego z nich stoi figura Matki Boskiej otoczona niskim metalowym płotem. Po latach służby zdrowia dawny zespół mieści dziś między innymi przychodnie, choć rolę głównego szpitala przejął nowszy obiekt w mieście.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.

Grójec — inne miejsca

Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. X, z. 5, powiat grójecki, Warszawa 1971
  • Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. III, Warszawa 1882
  • S. Pazyra, Geneza i rozwój miast mazowieckich, Warszawa 1959
  • S. Laskowski, Grójec w stuletnią rocznicę wyniesienia do godności miasta, Grójec 1919

Źródła internetowe