Wojskowy Ciechanów i 11 Pułk Ułanów Legionowych

W Ciechanowie jest ulica nazwana od pułku kawalerii, a przy niej i wokół niej stoją gmachy, które od ponad stu lat zajmuje ktoś w mundurze. Wojskowy Ciechanów zaczął się od wielkiego kompleksu carskich koszar i nigdy tak naprawdę nie przestał być miastem garnizonowym.

Koszary, które przeszły przez trzy armie

Koszary na skraju miasta postawili Rosjanie na przełomie XIX i XX wieku. W listopadzie 1918 roku stały w nich jeszcze niemieckie oddziały rezerwy, zwane Landsturmem, a w ich magazynach leżały zapasy broni, mundurów i wyposażenia. Pod koniec października 1918 roku Rada Regencyjna Królestwa Polskiego powołała Ciechanowski Okręg Wojskowy, którego zadaniem było wystawienie ochotniczego pułku piechoty. W 1919 roku koszary strawił pożar, więc pierwsza komenda uzupełnień musiała się tłoczyć w wynajętym domu przy Warszawskiej. Po odbudowie koszary dostały nowego lokatora, który został tu na całe dwudziestolecie.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieCiechanów: gotycki zamek nad Łydynią i miasto garnizonowe

11 Pułk Ułanów Legionowych

Pułk powstał 16 marca 1920 roku w Pińczowie, z połączenia rozproszonych szwadronów kawalerii, a jego pierwszym dowódcą był Mariusz Zaruski. Do Ciechanowa przybył 12 czerwca 1921 roku i stacjonował tu bez przerwy aż do wojny. W 1937 roku nadano mu za patrona marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza.

Koniec przyszedł we wrześniu 1939 roku. Pułk zmobilizowano na kilka dni przed wybuchem wojny i od pierwszego dnia bronił odcinka frontu między Przasnyszem a Ciechanowem. 12 września ułani wykonali szarżę pod Kałuszynem i ponieśli ciężkie straty. Pod koniec miesiąca, po kolejnych walkach i nieodwracalnych stratach, pułk rozformowano. Została po nim nazwa ulicy, przy której stały koszary.

Gmachy służb mundurowych do dziś

Wokół dawnych koszar wyrósł zespół budynków administracji, wojska i służb granicznych, i większość z nich do dziś zajmują służby mundurowe. Nową siedzibę komendy uzupełnień postawiono w 1938 roku przy Orylskiej 6 . Wojskowa administracja siedzi tam z przerwami do teraz, obecnie jako Wojskowe Centrum Rekrutacji.

Kilka kroków dalej stoi okazały gmach, który władze carskie zaczęły wznosić w 1913 roku na potrzeby wojska. W 1925 roku nadbudowano mu drugie piętro i nadano wystrój w duchu polskiego renesansu, a przez dwudziestolecie mieściło się w nim starostwo. Dziś działa tu Komenda Wojewódzka Policji, przy ulicy 11 Pułku Ułanów Legionowych 25 . Trzeci z gmachów, okazały budynek z około 1930 roku łączący różne dawne style, przy placu Kościuszki 5 , wiąże się z ciechanowską Strażą Celną, a potem Graniczną, i również przeszedł na potrzeby policji.