Dworzec kolejowy w Pionkach

Kolej dotarła tu wcześniej niż fabryka. Linię z Dęblina w stronę Dąbrowy Górniczej ukończono na tym odcinku w 1883 roku, a stacja we wsi Zagożdżon powstała podczas jej późniejszej rozbudowy. Przez lata była to zwykła leśna stacyjka. Wszystko zmieniło się, gdy w 1923 roku ruszyła budowa wytwórni prochu i do zakładu poprowadzono kolejową bocznicę.

Dworek zamiast baraku

W 1925 roku, w miejsce prowizorycznego baraku, stanął murowany dworzec. Zbudowano go w tak zwanym stylu dworkowym, który w międzywojniu miał podkreślać polski charakter kolei. Budynek celowo przypomina więc wiejski dwór szlachecki: ma spokojną bryłę, wysoki, wielospadowy dach i ozdobne detale. Nie był to projekt zrobiony specjalnie dla Pionek. Powstał w Ministerstwie Robót Publicznych jako wzór do wielokrotnego użytku, a bliźniaczy dworzec postawiono choćby w Sławkowie.

Wnętrza wykończono staranniej, niż można by się spodziewać po podmiejskiej stacji. W poczekalni ułożono dekoracyjną posadzkę z kremowych płytek z bordowymi rombami w narożnikach, obwiedzioną wzdłuż ścian kolorowym pasem. Klatkę schodową ozdobiono stalową balustradą z modułów zakończonych zawijasami. Na piętrze przed wojną działała restauracja, później zamieniona na mieszkania.

Stacja, która ochrzciła miasto

Najciekawsza w historii dworca jest jego nazwa. Do 1933 roku stacja nazywała się Zagożdżon, tak jak wieś, w której ją zbudowano. Gdy w latach trzydziestych rosnąca wokół fabryki osada dostała nową nazwę, poszła za tym również stacja. To rzadki przypadek, w którym trudno powiedzieć, czy miasto przemianowało dworzec, czy dworzec miasto. Nazwa stacji i nazwa osady zmieniły się na Pionki w tym samym czasie, a dawny Zagożdżon przetrwał już tylko na starych rozkładach jazdy.

Dworzec przebudowywano jeszcze przed wojną i po niej, wymieniano pokrycie dachu i część okien, ale jego dworkowa sylwetka przetrwała. Stoi przy ulicy Zwycięstwa , na czynnej linii Radom–Dęblin, i nadal przyjmuje pociągi.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.