Zabytki z tego wpisu i całej serii zobaczysz na naszej mapie →
Kolej dotarła tu wcześniej niż fabryka. Linię z Dęblina w stronę Dąbrowy Górniczej ukończono na tym odcinku w 1883 roku, a stacja we wsi Zagożdżon powstała podczas jej późniejszej rozbudowy. Przez lata była to zwykła leśna stacyjka. Wszystko zmieniło się, gdy w 1923 roku ruszyła budowa wytwórni prochu i do zakładu poprowadzono kolejową bocznicę.
Dworek zamiast baraku
W 1925 roku, w miejsce prowizorycznego baraku, stanął murowany dworzec. Zbudowano go w tak zwanym stylu dworkowym, który w międzywojniu miał podkreślać polski charakter kolei. Budynek celowo przypomina więc wiejski dwór szlachecki: ma spokojną bryłę, wysoki, wielospadowy dach i ozdobne detale. Nie był to projekt zrobiony specjalnie dla Pionek. Powstał w Ministerstwie Robót Publicznych jako wzór do wielokrotnego użytku, a bliźniaczy dworzec postawiono choćby w Sławkowie.
Wnętrza wykończono staranniej, niż można by się spodziewać po podmiejskiej stacji. W poczekalni ułożono dekoracyjną posadzkę z kremowych płytek z bordowymi rombami w narożnikach, obwiedzioną wzdłuż ścian kolorowym pasem. Klatkę schodową ozdobiono stalową balustradą z modułów zakończonych zawijasami. Na piętrze przed wojną działała restauracja, później zamieniona na mieszkania.
Ten wpis to rozdział przewodnika po mieściePionki: miasto wytwórni prochu i czarnej płyty
Stacja, która ochrzciła miasto
Najciekawsza w historii dworca jest jego nazwa. Stacja nazywała się początkowo Zagożdżon, tak jak wieś, w której ją zbudowano. W latach trzydziestych osada wokół fabryki przyjęła nazwę Pionki i taką samą nazwę dostała stacja.
Dworzec przebudowywano jeszcze przed wojną i po niej, wymieniano pokrycie dachu i część okien, ale jego dworkowa sylwetka przetrwała. Stoi przy ulicy Zwycięstwa , na czynnej linii Radom–Dęblin, i nadal przyjmuje pociągi.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Dworzec kolejowy w Pionkach, oprac. Ewelina Maciejczyk, 2019
Bibliografia
- Stanisław Alfred Traczyk, Od młynów do prochowni. Historia Pionek i okolic do 1939 r., Pionki 2008