Zabytki z tego wpisu i całej serii zobaczysz na naszej mapie →
Do Lęborka sól przyjeżdżała lądem, z nadmorskiego miasta Łeba. Składano ją w spichlerzu przy zamku, po stronie miasta. Według jednej z hipotez spichlerz był nawet częścią zamkowych murów, bo sól była zbyt cenna, by trzymać ją poza nimi.
Spichlerz stoi do dziś na rogu ulic Przyzamcze i Młynarskiej , między zamkiem a kościołem św. Jakuba. Od 2010 roku jest w rejestrze zabytków.
Część zamku krzyżackiego
Spichlerz należał do zespołu zamku krzyżackiego zbudowanego w latach 1341–1363. Zamyka od północy dawny dziedziniec zamkowy i stoi frontem na południe, w stronę zamku i młyna. Przechowywano w nim sól i zboże.
Zachodnia ściana parteru jest gotycka, z dużej cegły o długości 28 centymetrów. Dwie pozostałe ściany przyziemia zbudowano z mniejszej cegły i w innym układzie, a fundamenty z kamienia polnego. Na tym ceglanym parterze postawiono piętro w murze pruskim: drewniany szkielet z belek, wypełniony cegłą i otynkowany, z belkami widocznymi na elewacji. W tej samej technice zbudowano całą ścianę wschodnią.
Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieLębork: krzyżackie miasto nad Łebą i Baszta Bluszczowa
Stary zrąb, nowsze piętro
Materiałów o historii budynku zachowało się niewiele, więc trudno ją dokładnie odtworzyć. Jedne źródła mówią, że na gotyckim zrębie w XVI wieku dobudowano drugą kondygnację. Inne, że średniowieczny spichlerz rozebrano w XVIII wieku i na jego miejscu stanął nowy, z piętrem w murze pruskim.
Za książąt pomorskich, w XVI wieku, do spichlerza dobudowano stajnię i wozownię. Żadna z nich się nie zachowała. Według hipotezy Andrzeja Barańskiego, że spichlerz ze stajniami tworzył północną ścianę zamku. Dowodem ma być wysunięty odcinek muru łączący stajnię z wieżą zamkową, grubszy niż zwykłe mury miejskie.
Jak wygląda
Budynek stoi na planie prostokąta, ma dwie kondygnacje i poddasze. Nie ma piwnic. Nakrywa go stromy dach trójspadowy z dachówką ułożoną podwójnie, a nad środkiem frontu wystaje z dachu wystawka z trójkątnym szczytem i dwoma oknami, jednym nad drugim.
Fasada ma trzy osie. Pierwotnie były w niej trzy pary wrót. Zostały jedne: szerokie, dwuskrzydłowe drzwi z desek po stronie zachodniej. Okna i drzwi w parterze wybito później. Na piętrze są trzy prostokątne okna. Ściana od północnego wschodu jest w całości z muru pruskiego, z trójkątnym szczytem i jednym oknem pod dachem.
Wnętrze magazynu
Parter dzieli się na dwie części bez przejścia między nimi. We wschodniej, zajmującej mniej więcej ósmą część długości, są schody. Resztę zajmuje sala ze stropem opartym na jednym drewnianym słupie. W ścianie zachodniej zachowało się małe, zamurowane okienko poszerzające się do środka. Na piętrze jest druga sala, ze stropem na trzech drewnianych słupach. Poddasze jest otwarte, z widoczną drewnianą konstrukcją dachu.
Drzwi z desek mają kute zawiasy w kształcie wstęg. Na kolejne kondygnacje prowadzą drewniane schody o konstrukcji zbliżonej do drabiny.
Zbór zielonoświątkowców
Dziś w dawnym spichlerzu działa zbór Kościoła Zielonoświątkowego „Ziarno Nadziei”, z adresem przy ulicy Młynarskiej 21.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Spichlerz solny w Lęborku
- Spichlerz solny w Lęborku, oprac. Elżbieta Kal
Bibliografia
- Fritzel, Alt-Lauenburg zur Ordenszeit, „Pommersche Ostmark. Stadt und Kreis Lauenburg”, 11. Jahrg., 1926
- Gerlach A., Strassen und Plätze Alt-Lauenburgs, tamże, s. 405
- Inwentarz starostwa lęborskiego z 1638 r., w: Inwentarze starostwa lęborskiego i bytowskiego z XVII i XVIII w., wyd. G. Labuda, Toruń 1959