Muzeum w Lęborku: kamienica Nipkowów przy Młynarskiej

Paul Nipkow urodził się w Lęborku w 1860 roku, w domu rodzinnym przy ulicy Młynarskiej, i tu spędził dzieciństwo i młodość. Domu już nie ma. W 1913 roku na jego miejscu stanęła kamienica, która do 1945 roku należała do rodziny Nipkowów. Dziś mieści Muzeum w Lęborku , a na jej trzecim piętrze urządzono Gabinet Paula Nipkowa.

Przy wejściu stoi tablica w kształcie telewizora. To pierwszy przystanek Trasy Paula Nipkowa, która prowadzi po miejscach związanych z wynalazcą.

Wynalazca z Lęborka

Paul Nipkow był synem Fryderyka i Teresy z domu Magdalińskiej. Rodzina matki prowadziła w mieście browar, a Nipkowowie byli przedsiębiorcami: szewcami, piekarzami i piwowarami. Paul skończył lęborskie progimnazjum w 1879 roku i wyjechał na studia do Berlina.

W styczniu 1884 roku zgłosił do opatentowania tarczę, nazwaną później jego imieniem. Było to pierwsze urządzenie, które rozkładało obraz i składało go z powrotem. Wynalazek nie był wtedy wykorzystywany, ale stał się podstawą telewizji mechanicznej.

2 maja 1937 roku Nipkow został honorowym obywatelem Lęborka, a ulicę Targową nazwano wtedy Nipkowstrasse. Zmarł w Berlinie 24 sierpnia 1940 roku. Jego rodzice spoczęli w rodzinnym grobowcu na cmentarzu ewangelickim, w miejscu dzisiejszego parku im. Mieczysława Michalskiego.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieLębork: krzyżackie miasto nad Łebą i Baszta Bluszczowa

Zbiory w ratuszu i w starostwie

Zalążek zbiorów powstał pod koniec XIX wieku. Po otwarciu nowego ratusza w 1900 roku eksponaty wystawiano na jego korytarzu. Pierwszą wystawę zorganizowano w dniach 7–12 maja 1924 roku. W 1925 roku zbiory przeniesiono do budynku starostwa.

W 1946 roku część zbiorów udostępniono w kamienicy przy Młynarskiej 14–15. Muzeum zajęło wtedy cztery sale na drugim piętrze. Pierwszą stałą wystawę, „Archeologia powiatu lęborskiego”, otwarto 5 sierpnia 1952 roku. Kolejne piętra przekazywano muzeum stopniowo. Dziś zajmuje cały budynek i część oficyny.

Co pokazuje muzeum

Na pierwszym piętrze jest wystawa historyczna, na drugim archeologiczna, „Odkrywanie przeszłości”. Wśród zabytków są popielnice twarzowe, czyli gliniane urny z zaznaczoną ludzką twarzą, a także monety z XV wieku. Trzecie piętro zajmuje wystawa etnograficzna z rzeźbami i obrazami Alfreda Lubockiego i chatą kaszubską. W zbiorach są też gdańskie meble i militaria.

W Gabinecie Paula Nipkowa można zobaczyć jego tarczę. To podobno najpopularniejszy eksponat muzeum. Muzeum ma też salę kinematograficzną im. Władysława Nowaka i gabinet numizmatyczny, czyli poświęcony monetom. Film 3D opowiada o średniowiecznym systemie obronnym miasta, a wirtualny spacer prowadzi po basztach murów. Wystawy czasowe pokazuje galeria „Strome Schody”.

Oddziałem muzeum jest wieża ciśnień w parku im. Bolesława Chrobrego.

Kamienica przy Młynarskiej

Kamienica stoi we wschodniej części dawnego miasta, przy ulicy Młynarskiej, po niemiecku Mühlenstrasse, naprzeciw wylotu dawnej Marktstrasse. Zbudowano ją z cegły i otynkowano, a ozdoby wykonano w tynku. Fasada jest niesymetryczna. Dzielą ją masywne pilastry, czyli płaskie filary wystające ze ściany. Parter zajmowały wejścia i witryny sklepowe. Północną część fasady zamyka wystawka ze szczytem, wyrastająca z dachu. Narożnik między głównym budynkiem a aneksem od tyłu jest zaokrąglony.

Na wyższych kondygnacjach układ pomieszczeń się nie zmienił: dwa i trzy rzędy pokoi z obszernym holem pośrodku. W pokojach drugiego i trzeciego piętra zachowały się sztukaterie na sufitach. Przetrwały drewniane schody z ozdobnymi tralkami, czyli toczonymi słupkami balustrady, a także stara stolarka: okna skrzynkowe z nadświetlami i drzwi, w niektórych pokojach rozsuwane. Sień ma sklepienie kolebkowe, półokrągłe w przekroju.

Po 1945 roku w parterze urządzono lokal gastronomiczny i częściowo zamurowano witryny. Ostatni duży remont przeprowadzono w 1984 roku. Wymieniono wtedy instalację elektryczną i rozbudowano najwyższą kondygnację od wschodu.