Ratusz w Lęborku: neogotycki gmach z 1900 roku

5 stycznia 1900 roku Lębork otworzył nowy ratusz. Stanął poza średniowiecznym miastem, na narożnej działce przy ówczesnej Paradestrasse, dziś ulicy Armii Krajowej . Żeby zrobić dla niego miejsce, rozebrano część dawnych murów obronnych.

Gmach z czerwonej cegły, z wysoką wieżą w narożniku, miał podkreślać władzę miasta. Jednocześnie przypominał budynek, który zastąpił.

Stary ratusz na rynku

Średniowieczny ratusz zbudowano prawdopodobnie około połowy XIV wieku, pośrodku rynku, frontem na wschód. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z końca tego stulecia. Kilka razy był niszczony, także przez pożary, i odbudowywany. Ostatni remont przeszedł w 1828 roku.

Przetrwał do 1874 roku. Wtedy, z powodu złego stanu, postanowiono go rozebrać. Decyzję o budowie nowego podjęto w latach 90. XIX wieku.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieLębork: krzyżackie miasto nad Łebą i Baszta Bluszczowa

Nowy gmach za murami

Projekt przygotował miejscowy powiatowy inspektor budowlany. Budowa trwała w latach 1898–1899. Nowy ratusz stanął na planie litery L: skrzydło frontowe wychodzi na Armii Krajowej, boczne na ulicę Konopnickiej.

Wschodnia część gmachu nawiązuje do bryły średniowiecznego ratusza. W narożniku wznosi się pięciokondygnacyjna wieża. Nakrywa ją wysoki, czterospadowy dach w kształcie namiotu, który przechodzi w czworoboczną latarnię, czyli przeszkloną nadbudówkę, zakończoną ostrym daszkiem ze strzelistą iglicą. Narożniki wieży zdobią sześcioboczne wieżyczki wysunięte przed lico muru.

Do wejścia prowadzi portyk z dwiema granitowymi kolumnami i arkadami, nad którym urządzono taras. Ściany wyłożono cegłą, także profilowaną i glazurowaną. Glazurowana obramia okna i tworzy fryz nad cokołem. We wschodniej części ściany dzielą pionowe listwy, przechodzące w szczycie w sterczyny, małe wieżyczki. Na froncie wiszą dwa ozdobne uchwyty na flagi wygięte z blachy.

W 1945 roku ratusz nie poniósł większych strat.

Wnętrza

Sień, klatkę schodową i korytarze nakrywają sklepienia krzyżowo-żebrowe, w których żebra krzyżują się pod sufitem. W sieni i w portyku leżą ceramiczne płytki z symbolami czterech ewangelistów. Główne schody są kamienne, z żeliwną balustradą o motywach roślinnych.

W reprezentacyjnych salach piętra zachowały się drewniane stropy z belek, bogato malowane w motywy roślinne i geometryczne. Najważniejsza jest Sala Rajców w skrzydle wschodnim. Ma dekoracyjny drewniany strop z wiszącym zwornikiem i witraże z herbami. Witraże ufundowały szlacheckie rody ziemi lęborskiej, które sfinansowały budowę gmachu.

Od strony ulicy Konopnickiej mieściło się mieszkanie burmistrza.

Kasa oszczędności i Ratskeller

W 1927 roku do wschodniej ściany ratusza dobudowano skrzydło dla Miejskiej Kasy Oszczędności, po niemiecku Stadtsparkasse. Z tamtych czasów zostały sejf w piwnicy i napis „Stadt Sparkasse”. W piwnicy nowego skrzydła działała piwnica rajców, Ratskeller, restauracja prowadzona przez Arthura Schleiffera.

Po otwarciu ratusza na jego korytarzu wystawiano zbiory, z których później wyrosło lęborskie muzeum.

Urząd przy Armii Krajowej

Do 1975 roku w ratuszu mieścił się urząd miasta. Dziś znów działa tu Urząd Miejski. Wnętrza zachowały dawny wystrój, z korytarzami i Salą Rajców.