Browar Magdalińskich w Lęborku: od szewca do piwowara

Hermann Magdalinski był mistrzem szewskim. Jego warsztat zatrudniał wielu ludzi i szył buty na miarę oraz na sprzedaż w sklepach. Kiedy obuwie zaczęto produkować w fabrykach, Magdalinski porzucił szewstwo i postanowił warzyć piwo. W 1857 roku kupił od burmistrza Lęborka działkę przy ulicy Klasztornej i postawił na niej browar.

Z jego rodziny wywodziła się Teresa, matka Paula Nipkowa, wynalazcy, którego tarcza z 1884 roku stała się podstawą telewizji mechanicznej. Browar rodziny stoi dziś przy Alei Wolności 40 , w budynku zbudowanym przez syna Hermanna.

Trzy browary w jednym mieście

W Lęborku działały wtedy jeszcze dwa browary. Bergbrauerei stał przy ulicy Gdańskiej, a browar Kocha przy rynku. Ten drugi przeniósł się później na ulicę Krzywoustego i działał jako Feldschlösschenbrauerei.

Magdalinski warzył piwo ciemne. Jako jedyny miał własny kocioł do warzenia brzeczki, czyli wywaru ze słodu, i własną słodownię. Pozostałe browary korzystały ze wspólnych.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieLębork: krzyżackie miasto nad Łebą i Baszta Bluszczowa

Heinrich i nowy browar przy Moltkestrasse

Po śmierci ojca w 1892 roku majątek przejął Heinrich Magdalinski. Postawił na piwo leżakowe, dojrzewające przez dłuższy czas w chłodzie, i zbudował nowy browar przy ówczesnej Moltkestrasse 8–9, dziś Alei Wolności. Budynek wzniesiono w 1898 roku. Ostatecznie ukończono go w 1928 roku.

Heinrich dogadał się z konkurencją. Razem z Feldschlösschenbrauerei wykupił prawo do warzenia piwa i podzielił się z nim klientami. Browar Magdalińskich działał głównie jako Klosterbrauerei i warzył piwo nazywane Klasztornym.

Heinrich zmarł w 1933 roku. Browar przejął jego zięć, Joachim Reuter, mąż jego córki Charlotty. Reuter był oficerem marynarki. W 1940 roku powołano go do wojska i firmą pokierowała Charlotta. Prowadziła browar do marca 1945 roku.

Browar jak warownia

Gmach browaru zbudowano w stylu neogotyckim, który nawiązuje do średniowiecznej architektury obronnej. Ma pięć kondygnacji i plan litery L. W środek frontu wtopiona jest wieża nakryta namiotowym dachem, ozdobiona fryzem z małych łuków. Narożniki obiegają pionowe listwy, a kondygnacje rozdzielają gzymsy zakończone schodkowo albo ząbkowo.

Okna i drzwi zamknięto łukami różnego kształtu: półkolistymi, ostrymi i spłaszczonymi. W parterze, w piątej i szóstej osi frontu, zachowały się pierwotne metalowe okna podzielone na wiele drobnych kwater, z ozdobami. Przetrwały też pierwotne drewniane drzwi frontowe z półkolistym nadświetlem, podzielonym promieniście szczeblinami.

Na fasadzie od strony Alei Wolności jest medalion z portretem Gambrinusa, legendarnego Króla Chmielu i patrona piwowarów.

Pasaż Stary Browar

W 1989 roku browar wpisano do rejestru zabytków. W latach 1991–1995 przebudowano go na budynek usługowo-mieszkalny. Na dwóch dolnych kondygnacjach urządzono sklepy, usługi i biura, wyżej i częściowo na poddaszu mieszkania. Elewacje otynkowano i pomalowano na różowo, a ceglane detale na kolor cegły. Większość okien wymieniono na plastikowe, a jednopiętrową dobudówkę przy skrzydle bocznym podwyższono o kondygnację.

Dziś budynek działa jako pasaż handlowo-usługowy Stary Browar. Dawna słodownia w podwórzu mieści przychodnię lekarską i aptekę. Z pierwotnego budynku słodowni zostały tylko zewnętrzne ściany.

Rodzina Nipkowów

Paul Nipkow urodził się w Lęborku 22 sierpnia 1860 roku jako syn Fryderyka i Teresy z domu Magdalińskiej. W styczniu 1884 roku zgłosił do opatentowania tarczę Nipkowa, pierwsze urządzenie, które rozkładało obraz i składało go z powrotem. Wynalazek nie był wtedy wykorzystywany, ale stał się podstawą telewizji mechanicznej.

Nipkowowie też byli przedsiębiorcami: szewcami, piekarzami i piwowarami. Ich kamienica przy ulicy Młynarskiej mieści dziś Muzeum w Lęborku z gabinetem Paula Nipkowa.