Willa Dom Rejenta w Grodzisku Mazowieckim

Willa przy ulicy Bałtyckiej 31 nosi nazwę Dom Rejenta, ale skąd się ona wzięła, nie wiadomo. Rejenta, czyli dawnego notariusza, wśród jej właścicieli nie było. To zwyczajowe miano, które przylgnęło do budynku i zostało.

Dom Rejenta, w którym rejenta nie było

Dom stanął w pierwszej ćwierci XX wieku na terenie dawnej osady Wólka Grodziska, włączonej do miasta w 1915 roku. Plac pod budowę należał do Wiktorii Balcerek, która sprzedała go w 1926 roku Cecylii Antoninie Błeszyńskiej za cztery tysiące złotych. Rok później Błeszyńska zadeklarowała, że postawi tu dom.

Autor projektu pozostaje nieznany. Willa bywała przypisywana architektowi mieszkającemu w Grodzisku od 1903 roku, ale to przypisanie odrzucono jako błędne. Budynek dostał południowy ganek na filarach i taras, a wnętrza ogrzewano piecami kaflowymi.

Budynek na wynajem

Dom Rejenta nie był rezydencją jednej rodziny. Od początku funkcjonował jako willa czynszowa z wydzielonymi mieszkaniami, pierwotnie czterema, po dwa na każdym piętrze, z osobnymi wejściami od północy i południa. To ta sama logika, która w Grodzisku zamieniała letnie wille w domy dochodowe: przestronny budynek dzielono na osobne mieszkania i wynajmowano przez cały rok.

Świadectwem tej gospodarki jest kredyt. W 1929 roku willa stanowiła zabezpieczenie pożyczki hipotecznej udzielonej właścicielce przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Dom budowano na miejskich zasadach, z bankiem w tle, a nie z myślą o jednym letnim sezonie.

Hipoteka, wdowa i Skarb Państwa

W 1937 roku Błeszyńska sprzedała działkę wraz z willą wdowie Wandzie Cohnstaedt za ponad siedemdziesiąt cztery tysiące złotych. Różnica między czterema tysiącami za sam plac w 1926 roku a tą sumą jedenaście lat później to miara tego, co przez dekadę na tej parceli wyrosło.

Cohnstaedt zmarła w 1961 roku bez spadkobierców i budynek przeszedł na rzecz Skarbu Państwa. Z czterech pierwotnych mieszkań zrobiło się z czasem siedem. Dom Rejenta stoi przy Bałtyckiej dalej jako budynek wielorodzinny, z nazwą, której nikt już nie potrafi wytłumaczyć.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.