Pierwsze kino w Grodzisku. Kamienica Perzanowskich

Pierwsze kino w Grodzisku Mazowieckim nie miało własnego gmachu. Mieściło się na parterze narożnej kamienicy, kilkadziesiąt kroków od dworca, a wchodziło się do niego od podwórka.

Kamienica przy samym dworcu

Dom przy 1 Maja 11 , na rogu ulicy Kościuszki, wzniesiono na początku XX wieku, przy zachodniej granicy dawnego majątku Jordanowice. W 1910 roku był już ukończony i zamieszkany. Należał do rodziny Perzanowskich i zajmował reprezentacyjną, narożną działkę tuż obok stacji.

To nie był przypadek. Grunt przy dworcu był w rozwijającym się miasteczku najcenniejszy, a trójskrzydłowa kamienica z łamanym, mansardowym dachem i bramnym przejazdem górowała nad niższą, dwu- i trzykondygnacyjną zabudową ulicy. Za budynkiem mieszkalnym stanęły jeszcze niższy dom, komórki lokatorskie i zabudowania gospodarcze.

Kino „Lux” na parterze

W dwudziestoleciu międzywojennym parter pracował na życie kamienicy. Mieścił się tu sklep z winami braci Głowińskich, a w północno-wschodnim narożniku, od strony podwórka, ruszyło pierwsze w Grodzisku kino dźwiękowe. Nazywało się „Lux”, a prowadzili je Wacław i Kazimierz Perzanowscy, z tej samej rodziny co właściciele domu.

Dźwięk w kinie był wtedy nowością, którą małe miasta dopiero poznawały. Grodzisk dostał go w budynku czynszowym, między sklepem a mieszkaniami, bez osobnej fasady z afiszem. Seans oglądało się w pomieszczeniu, do którego prowadziło zwykłe podwórkowe wejście.

Co przetrwało przebudowy

Bryła kamienicy niewiele się od tego czasu zmieniła, ale parter przeszedł swoje. Po 1945 roku w miejscu części okien wybito witryny sklepowe, elewacje pokryto szarym tynkiem, usunięto część dawnego detalu. Kino dawno zamilkło.

Została narożna sylwetka z mansardowym dachem i przejazdem bramnym, z czasów, gdy przy grodziskim dworcu rósł nowy, miejski kwartał, a na jego parterze po raz pierwszy zabrzmiał film.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.