Muzeum Karkonoskie i teatr w Jeleniej Górze

Kiedy w XIX wieku Karkonosze stały się modnym celem wycieczek, ktoś musiał zbudować schroniska, wytyczyć szlaki i zebrać to, co o górach warto wiedzieć. Zajęło się tym Towarzystwo Karkonoskie, założone w Jeleniej Górze w 1880 roku. Jego niemiecka nazwa brzmiała Riesengebirgs-Verein. Budowało wieże widokowe i schroniska, w 1905 roku wytyczyło drogę na Śnieżkę, a u szczytu popularności, około 1922 roku, liczyło blisko siedemnaście tysięcy członków.

Muzeum Karkonoskie

Jednym z pierwszych pomysłów Towarzystwa było muzeum. Zbiory o regionie Karkonoszy i Gór Izerskich zaczęto gromadzić w 1889 roku, początkowo w wynajętych pomieszczeniach. Dopiero w 1909 roku podjęto decyzję o budowie własnego gmachu. Inicjatorem był Hugo Seydel, prezes Towarzystwa i jednocześnie kierownik muzeum od jego powstania aż do 1932 roku. Pieniądze złożyły się z kasy miasta, powiatu i darowizn mieszkańców.

Budynek stanął w latach 1912–1914 przy dzisiejszej ulicy Matejki, u stóp wzgórza z parkiem, na południowy wschód od Placu Ratuszowego. Do dziś działa tu Muzeum Karkonoskie , kontynuator tamtej instytucji.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieJelenia Góra: płótno, wiara i cieplickie źródła

Drewniany pawilon w Cieplicach

Przyrodniczą część kolekcji trzymano gdzie indziej, w Cieplicach. W Parku Norweskim, oddzielonym ulicą od Parku Zdrojowego, stoi drewniany budynek zwany Pawilonem Norweskim, wzniesiony w 1906 roku. Postawiono go na kamiennym cokole z głazów, a jego rozczłonkowaną bryłę nakryto dachami krytymi łupkiem. Przez pierwsze piętro biegną zewnętrzne ganki wsparte na żłobionych słupach. To tu mieściło się dawniej Muzeum Przyrodnicze, zanim przeniosło się do dawnego klasztoru cystersów. Pawilon stoi przy drodze prowadzącej w stronę Podgórzyna, nad rzeczką i stawami.

Teatr z publicznej składki

Aspiracje miasta u progu XX wieku najlepiej widać w teatrze. Gmach przy ulicy Wojska Polskiego wzniesiono w latach 1903–1904 według projektu Alfreda Daehmela, jako Dom Sztuki i Stowarzyszeń. Powstał na miejscu dawnej strzelnicy, w stylu secesyjnym, a pieniądze na budowę zebrano z publicznej składki mieszkańców, uzupełnionej dotacją miasta. Za inicjatora uchodzi ówczesny burmistrz Arthur Hartung. To właśnie na tej scenie grano sztuki Gerharta Hauptmanna, pisarza mieszkającego w pobliskim Jagniątkowie. Dziś budynek nosi imię Cypriana Kamila Norwida.