W 1896 roku architekt Henryk Konstanty Wojciechowski kupił pola wsi Wołomin i podzielił je na działki: wytyczył siatkę ulic i place pod zabudowę. W ciągu kilkunastu lat stanęły tu huta szkła, fabryki i ceglane kamienice dla robotników. Na piaszczystym wzgórzu za miastem był już wtedy drewniany dom geografa Wacława Nałkowskiego i jego córki Zofii.
Cmentarz parafialny
Najstarsza budowla Wołomina pochodzi z czasów, gdy była tu jeszcze wieś, znana od drugiej połowy XV wieku i żyjąca z roli. Na cmentarzu parafialnym , do którego prowadzi aleja brzóz i akacji zakończona żelazną bramą, stoi naprzeciw wejścia kaplica świętej Filomeny, ufundowana w 1837 roku przez Wincentego Matuszewskiego. Cmentarz powiększano potem w miarę, jak przybywało mieszkańców.
Dom Nałkowskich
Zmianę przyniosła kolej. Linia warszawsko-petersburska ruszyła w 1862 roku, a przystanek we wsi Wołomin działał od 1871 roku. Do Warszawy było stąd blisko i wygodnie. W 1895 roku geograf Wacław Nałkowski postawił na piaszczystym wzgórzu za wsią drewniany dom, który jego córka, pisarka Zofia Nałkowska, opisała jako „Dom nad Łąkami”. Rodzina miała tu swój salon i pracownię, a dziś w domu działa muzeum.
Drewniane wille
Rok później Wojciechowski wykupił tutejsze dobra i rozprzedał je na działki. Grunty kupowały spółki, które stawiały domy pod wynajem, i warszawiacy, którzy chcieli mieć letnisko przy kolei. Po nich zostały drewniane wille z werandami i rzeźbionymi ozdobami, stojące dziś między murowaną zabudową. Wśród nich są Rohnówka, Laurentium i domy przy ulicy Piłsudskiego.
Stare kamienice
Na początku XX wieku osada z rolniczej zrobiła się fabryczna. W 1902 roku uruchomiono wytwórnię łóżek żelaznych, w 1905 hutę szkła „Wołomin”, obok działały odlewnia, fabryka lasek spacerowych i fabryka maszyn rolniczych. Do 1914 roku pracowało tu siedem większych zakładów, zatrudniających ponad tysiąc robotników. Dla napływających robotników i urzędników stawiano przy Warszawskiej i Wileńskiej ceglane kamienice czynszowe z lat 1907–1913: z fasadami z surowej, nieotynkowanej cegły, bramami na podwórza, po dwie klatki schodowe, ze światłem elektrycznym w mieszkaniach.
Kościół Matki Bożej Częstochowskiej
Rosnąca osada potrzebowała kościoła. Przy ulicy Kościelnej 54 mieszkańcy zaczęli go budować w 1908 roku. Do 1914 roku stanęły mury pod dachem, potem wojna przerwała prace, a pierwszą mszę odprawiono w 1920 roku. Prawa miejskie Wołomin dostał w 1919 roku, parafię utworzono w 1924, wydzielając ją z parafii w Kobyłce, przy barokowej bazylice Świętej Trójcy, a gotową świątynię konsekrował w 1927 roku kardynał Aleksander Kakowski.
W sierpniu 1944 roku wojska sowieckie zniszczyły część wieży, we wrześniu Niemcy wysadzili to, co zostało, a wieża, padając, przygniotła nawę. Kościół odbudowano do 1951 roku według projektu Stanisława Marzyńskiego. W 1953 roku wrócił do wnętrza obraz Matki Bożej Częstochowskiej, wydobyty z ruin kościoła, a w 1966 roku odbudowaną świątynię ponownie konsekrował kardynał Stefan Wyszyński. Sklepienie i ściany pokrywają malowidła profesora Jerzego Ostrowskiego z lat 80., przedstawiające tysiąc lat historii Kościoła i Polski.