Dom Nałkowskich w Wołominie

Dom Nałkowskich w Wołominie stoi na piaszczystym wzgórzu zwanym Górki, z dala od ceglanego centrum. Drewniany, piętrowy, z balkonami, postawił go w 1895 roku geograf Wacław Nałkowski. Jego córka Zofia, pisarka, autorka „Granicy” i „Domu kobiet”, dorastała tu i opisała to miejsce jako „Dom nad Łąkami”.

Wacław Nałkowski (1851–1911) uchodzi za pioniera nowoczesnej polskiej geografii: to on przestawił ją z opisu i wyliczania na tłumaczenie przyczyn zjawisk. Zostawił „Geografię fizyczną” z 1904 roku, przez dekady jedyny nowoczesny podręcznik tego typu, oraz pierwszy syntetyczny obraz geograficzny ziem polskich. Do drewnianego domu pod Wołominem namówił go właściciel tutejszych dóbr, Henryk Konstanty Wojciechowski, znajomy jeszcze ze studiów w Krakowie.

Salon literacki w „Domu nad Łąkami”

Dom był pracownią i rodzajem salonu literackiego naraz. Powstawały tu prace naukowe Wacława i wczesna twórczość Zofii. W jej dorobku to miejsce wraca nie tylko tytułem powieści z 1925 roku, ale i pejzażem: łąki pod oknami, wzgórze, drewniana weranda. Rodzinę wymienia się też wśród gości sąsiedniej Kobyłki, w willi właściciela tamtejszej cegielni.

Rodzina sprzedała posiadłość w 1937 roku z powodu kłopotów finansowych. Dom przetrwał wojnę, ale po niej administracja podzieliła go na mieszkania dla kilku rodzin i budynek przez lata niszczał. Odbudowa przyszła pod koniec lat 80., a 29 października 1992 roku otwarto tu Muzeum imienia Zofii i Wacława Nałkowskich.

Co jest dziś w domu Nałkowskich w Wołominie

W zbiorach są rodzinne fotografie, księgozbiór, mapy, popiersia i fortepian Zofii Nałkowskiej. Parterowe pokoje prowadzą przez kolejne okresy jej życia i pisania. Muzeum stoi przy ul. Nałkowskiego 2 , przy dawnym ogrodzie zwanym Górki, ze starodrzewem z czasów, gdy dom stał tu sam wśród pól.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.