Stare kamienice Wołomina

Stare kamienice Wołomina stoją w kilku krokach od siebie, przy Warszawskiej i Wileńskiej. To nie są dwory ani rezydencje, tylko ceglane domy czynszowe, które osada fabryczna postawiła między 1907 a 1913 rokiem, gdy do miasta ściągali robotnicy i urzędnicy. Każdy z nich powstał, żeby przynosić czynsz, i to widać w ich układzie.

Ciąg przy ulicy Warszawskiej

Trzy z nich tworzą zwartą pierzeję przy Warszawskiej. Kamienica pod numerem 24 z 1908 roku ma poziomy gzyms biegnący przez całą elewację i trójkątne daszki nad oknami; parter zajmował lokal usługowy. Sąsiedni numer 26 z 1909 roku przylega do niej bez żadnej przerwy, wejście z klatką schodową ma od podwórza, a drewniana klatka zachowała balustradę z toczonych słupków. Stawiała ją spółka Brandys i Kawer, jedna z firm, które zabudowywały grunty rozparcelowane, gdy Wołomin zamieniał się w miasto fabryczne.

Najbardziej rozwinięta jest kamienica pod numerem 28 z lat 1907–1913, która przez lata zmieniała właścicieli. Ma bramę przejazdową, dwie klatki i dwie różne elewacje: frontową z surowej cegły, z ozdobnymi gzymsami i obramieniami okien, oraz tynkowaną od podwórza. Wnętrza dostały instalację elektryczną i kanalizację, co w Wołominie tamtych lat nie było oczywiste.

Narożnik przy Wileńskiej

Osobno, na rogu Wileńskiej i Legionów, w historycznym centrum, stoi murowany dom z 1905 roku przy ul. Wileńskiej 32 , dziś mieszczący szkołę. Ma pionowe listwy żłobione w tynku, żeliwne balkony i ryzalit, czyli część muru wysuniętą przed resztę ściany. Z całej czwórki to najokazalszy adres i jedyny, który z domu czynszowego przeszedł na funkcję publiczną. Wszystkie cztery postawiono w niecałą dekadę, gdy do wołomińskich fabryk ściągali robotnicy, a mieszkań w mieście brakowało.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.