Drewniane wille Wołomina

Drewniane wille Wołomina to druga twarz miasta, obok ceglanych kamienic. Gdy Henryk Konstanty Wojciechowski rozparcelował dobra i puścił działki w sprzedaż, warszawiacy stawiali tu niewielkie letniskowe domy z werandą na parterze i ażurowymi balkonami. Kilka z nich przetrwało i wciąż stoi między murowaną zabudową.

Rohnówka, czyli „Dom pod Akacjami”

Najstarsza z nich to Rohnówka przy ul. Wąskiej 5 , drewniany dom z około 1883 roku, wpisany do rejestru zabytków. To rzadki, dobrze zachowany przykład letniskowej architektury z końca XIX wieku, łączącej wzory szwajcarskie, rosyjskie i mazowieckie. Na osi elewacji frontowej stoi ganek na dwie kondygnacje, z boku mniejszy, a szczyty i okiennice pokrywa rzeźbiona w drewnie dekoracja. Forma nawiązuje do stylu drewnianych domów letniskowych, który pod koniec lat 80. XIX wieku spopularyzował ilustrator Michał Elwiro Andriolli w podwarszawskich letniskach pod Otwockiem. Rohnówka, choć leży przy innej linii, tej łączącej Wołomin z Warszawą, jest z tej samej rodziny: dom stawiany po to, żeby latem uciec z miasta.

Laurentium: cegła, glina i arkady

Nie każda willa letniskowa w Wołominie była drewniana. Laurentium przy Alei Nagórnej 2 powstała około 1920 roku, podobno z inicjatywy lekarza, i jako jedyna z tej grupy jest murowana i otynkowana, z cegłą układaną naprzemiennie dłuższym i krótszym bokiem, a od ogrodu z gankiem na łukach. Ściany poddasza wypełniono gliną między drewnianymi belkami, w dawnej technice szachulcowej. Dom stoi na wzniesieniu opadającym ku dawnej szosie na Tłuszcz, z małym stawem od południa i starym drzewostanem: brzozami, świerkami i akacjami.

Dwa domy z werandą

Przy ul. Piłsudskiego 8 stoi drewniany dom z około 1900 roku, z werandą i okiennicami, w ogrodzie zarośniętym sosnami. Około 1920 roku kupili go Anna i Stanisław Niebyłowscy, wracający z zesłania na Syberię, a potem przeszedł na ich dzieci.

Najmłodszy z tej grupy jest dom przy ul. Laskowej 7 , ukończony w 1932 roku według projektu z 1928. Powstał jako dom letniskowy: obity deskami, z płaskimi listwami na narożnikach, werandą i dachem z ceramicznej dachówki. Wszystkie cztery stoją na gruntach, które Wojciechowski puścił w sprzedaż, w zasięgu spaceru od torów do Warszawy. Ta sama moda zostawiła podobne domy letniskowe w sąsiedniej Kobyłce, gdzie działki parcelowano z majątku Orszaghów, a nad Świdrem drewniane wille Józefowa w stylu, który spopularyzował właśnie Andriolli.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.