Willa Zosin w Milanówku: pensjonat i szkoła

Willa Zosin w Milanówku powstała w 1911 roku jako pensjonat, a wkrótce mieściła żeńską szkołę, w której uczono się na świeżym powietrzu.

Willa Zosin w Milanówku z narożnymi werandami i napisem ZOSIN na elewacji.
Fot. Andrzej Błaszczak, CC BY-SA 4.0

Willa Zosin w Milanówku powstała jako pensjonat, nie prywatny dom. Stoi w centrum miasta, przy Krakowskiej 6 , i przypomina o tej części letniska, o której łatwo zapomnieć przy okazałych willach: o domach na wynajem, w których zatrzymywali się przyjezdni.

Pensjonat, który stał się szkołą

Budynek wzniósł w 1911 roku architekt Wacław Pióro, według własnego projektu, na działce należącej do Pawła i Leokadii Piórów. Zaplanowano go jako pensjonat, ale prawie od razu znalazł inne przeznaczenie. Jeszcze w tym samym roku otwarto tu siedmioklasową żeńską szkołę Heleny Raziewiczówny. Jej reklamowanym atutem było to, że uczennice mogły przebywać na świeżym powietrzu. W czasach, gdy gruźlica była realnym zagrożeniem, a miasto kojarzyło się z chorobami, dla rodziców brzmiało to przekonująco. Willa z ogrodem, tarasami i przestronnymi salami nadawała się i do nauki, i do zajęć ruchowych.

Przez Zosin przewinęli się z czasem różni lokatorzy, między innymi śpiewak operowy Mieczysław Salecki i generał Wojska Polskiego Jan Stankiewicz. Według miejscowych przekazów w czasie okupacji w jednym z mieszkań odbywały się tajne komplety, czyli konspiracyjne lekcje prowadzone mimo zakazu okupanta.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieMilanówek: miasto-ogród warszawskich willi

Budynek

Zosin postawiono na planie wydłużonego prostokąta, na wysokim cokole, z bryłą lekko urozmaiconą płytkimi występami i nakrytą niskim, wielospadowym dachem, który sprawia wrażenie niemal płaskiego. Najbardziej charakterystyczne są dwie narożne wnękowe werandy od strony ogrodu, otwarte na obu kondygnacjach, z zadaszeniem wspartym na filarach. Dolne filary mają wypukły podział na ciosy, górne dekorację z płytkich, tynkowanych tafli, a między kondygnacjami, dużymi literami, wypisano nazwę: ZOSIN. Elewacje porządkują płaskie, pionowe pasy w tynku, a wewnątrz zachowały się dębowe podłogi ułożone w powtarzalne, geometryczne wzory. To oszczędna, klasycyzująca architektura, typowa dla milanowskich domów z pierwszych lat letniska.

Udostępnij Facebook
Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Źródła internetowe

Milanówek: inne miejsca

Cały przewodnik po Milanówku

Milanówek · 9 września 2026

Kościół św. Jadwigi w Milanówku i serce Chopina

Kościół św. Jadwigi w Milanówku wznieśli letnicy w latach 1910–1912. Na plebanii przez rok wojny przechowywano urnę z sercem Fryderyka Chopina.

Milanówek · 9 września 2026

Stare wille Milanówka i ich właściciele

Stare wille Milanówka: bliźniacze domy malarza Maruszewskiego, willa Potęga z 1909 roku, Edmundowo, Sosnowica z herbem i Modzelin adwokata z rzeźbami żab.

Milanówek · 9 września 2026

Turczynek w Milanówku: dwie wille w parku

Turczynek w Milanówku to dwie bliźniacze wille w kilkuhektarowym parku, wzniesione w latach 1904–1905 według projektu łódzkiego architekta Dawida Landego.

Milanówek · 9 września 2026

Willa Borówka w Milanówku: zameczek ogrodnika

Willa Borówka w Milanówku, zwana willą Hosera, to ceglany zameczek z wieżą, wzniesiony w 1904 roku dla warszawskiego ogrodnika z rodziny Bracia Hoser.

Milanówek · 9 września 2026

Willa Nasza w Milanówku i władze podziemia

Willa Nasza w Milanówku to willa z 1911 roku, w której w marcu 1945 roku odbyła się ostatnia narada władz Polskiego Państwa Podziemnego.

Milanówek · 9 września 2026

Willa Spokojna w Milanówku: dom wnuka Moniuszki

Willa Spokojna w Milanówku to willa z betonowych bloczków z lat około 1910, którą postawił architekt Zygmunt Skrobański, wnuk Stanisława Moniuszki.

Milanówek · 9 września 2026

Willa Waleria w Milanówku: dom Szczepkowskiego

Willa Waleria w Milanówku, zbudowana przez aktora Rufina Morozowicza, stała się domem i pracownią rzeźbiarza Jana Szczepkowskiego.