Na skarpie nad ulicą Słoneczną, wśród sosen, stoi duży budynek, który przez ponad sto lat robił w kółko jedno: zajmował się dziećmi. Zmieniali się tylko ci, którzy nim kierowali.
Szkoła dla dziewcząt
Dom postawiono w 1911 roku z inicjatywy Karola Jaroszyńskiego, z przeznaczeniem na pensję Pawlickiej, czyli prywatną szkołę z internatem dla dziewcząt, którą prowadziła Władysława Pawlicka. To od jej nazwiska budynek nosi swoją nazwę do dziś. Pensja nie przetrwała jednak długo. Zlikwidowano ją w 1918 roku, a budynek wziął w dzierżawę magistrat miasta stołecznego Warszawy i urządził w nim szkołę z internatem. Prowadzenie powierzono Kościołowi Metodystycznemu, jednemu z kościołów protestanckich, który w tamtych latach był w Konstancinie obecny.
W latach trzydziestych i podczas wojny mieściła się tu ochronka, czyli placówka opiekuńcza dla dzieci, prowadzona przez siostry. W 1934 roku urządzono w budynku kaplicę. Pod koniec wojny, jak w wielu konstancińskich willach, zajęli go na kwatery żołnierze niemieccy. Po wojnie budynek dalej służył dzieciom, tym razem jako dom dziecka.
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście Konstancin-JeziornaBudynek z kolumnami z piaskowca
Szkoła jest murowana i otynkowana, założona na planie wydłużonego prostokąta, nakryta niskim czterospadowym dachem z dachówki. Od frontu wyróżniają ją dwa półokrągłe występy mieszczące klatki schodowe oraz taras na wysokości pierwszego piętra. Najbardziej reprezentacyjny akcent to główne wejście od tyłu, ujęte dwiema kolumnami z czerwonego piaskowca, na których od strony wnętrza umieszczono rzeźbione główki aniołków.
Budynek stoi przy ulicy Słonecznej 12 , na wzniesieniu opadającym ku ulicy porośniętym lasem. W mieście pełnym letnich willi to jeden z niewielu zabytków postawionych do codziennej pracy, a nie na wypoczynek.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Konstancin-Jeziorna — inne miejsca
- Dom Artystów Weteranów w Skolimowie Dom Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie: dom aktorów zbudowany przez ZASP w 1927 roku dla emerytowanych artystów, działa do dziś.
- Hugonówka: pierwszy zakład leczniczy Konstancina Hugonówka w Konstancinie: pensjonat i pierwszy zakład przyrodoleczniczy Hugona Seydla z 1902 roku, od którego zaczęło się uzdrowisko nad Jeziorką.
- Kolej Wilanowska: kolejka, która stworzyła Konstancin Kolej Wilanowska pod Warszawą: wąskotorówka, która dowoziła letników do Konstancina, oraz jej ślady: parowozownia w Chylicach i dworzec w Klarysewie.
- Papiernia Mirków i fabryczna Jeziorna Papiernia w Jeziornie pod Konstancinem: fabryka papieru z rodowodem sięgającym XVIII wieku, osada robotnicza Mirków, kino, dom dyrekcji i Stara Papiernia.
- Willa Maryla w Konstancinie Willa Maryla przy Sienkiewicza 19 w Konstancinie: jeden z pierwszych pensjonatów letniska, dzieło Józefa Piusa Dziekońskiego, i plan jej ratunku.
- Willa Świt, dom Stefana Żeromskiego Willa Świt w Konstancinie: dom, w którym Stefan Żeromski napisał „Przedwiośnie”, jego historia od 1920 roku i muzeum pisarza przy ulicy Żeromskiego.
- Zabytkowe wille Konstancina Przewodnik po zabytkowych willach Konstancina: willa Pod Dębem, domy, które architekci zbudowali sobie sami, wille piwowarów i drewniana Leśniczówka.
- Wille pisarzy i uczonych w Konstancinie Konstancińskie wille i ich lokatorzy: filozof Tatarkiewicz, historyk Halecki, poeci Gajcy i Stroiński, pisarz Choromański i feministka Kuczalska-Reinschmit.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Pensja Pawlickiej, dawny dom dziecka, oprac. A. Skalski, J. Kalicki, 1976
Bibliografia
- Pielgrzym Polski, lipiec–sierpień 1971
Źródła internetowe