Dworzec kolejowy w Gostyninie

Kolej dotarła do Gostynina późno, dopiero w wolnej Polsce, i od razu zostawiła po sobie okazały ślad. Przy dzisiejszej ulicy Słowackiego zachował się cały zespół stacyjny z lat dwudziestych: budynek pasażerski, wieża ciśnień, magazyn towarowy i trzy domy dla kolejarzy, wszystko postawione naraz na jednej działce wzdłuż torów. Dworzec nigdy nie był tu samotnym punktem.

Linia, na którą trzeba było czekać

Międzywojenna Polska odziedziczyła po zaborcach kolejowy zlepek trzech różnych sieci, między którymi brakowało połączeń. Nie miał ich Płock, a wraz z nim miasta leżące na trasie z Kutna. Budowę linii Kutno–Płock, na której leży Gostynin, rozpoczęto wiosną 1920 roku od strony Kutna, jako pojedynczy tor. Wykonawcą zostało poznańskie Towarzystwo Robót Inżynierskich, a całość nadzorowała Dyrekcja Budowy Kolei Państwowych w Warszawie.

Prace miały się skończyć już w 1921 roku, ale latem 1920 roku wstrzymała je wojna z bolszewikami. Ruszyły ponownie wiosną 1921 roku i tym razem wraz z torowiskiem powstawała cała infrastruktura: przystanki, bocznice, wieże ciśnień, budynki towarzyszące. Tor doprowadzono do Gostynina w październiku 1922 roku, a ruch towarowy do miasta uruchomiono w styczniu 1923 roku. Oficjalne przejęcie całego, liczącego niespełna 47 kilometrów odcinka Kutno–Płock nastąpiło w 1925 roku.

Dworzec z neobarokowym szczytem

Gdy tor dotarł do miasta, ruszyła budowa stacji. Teren pod nią i potrzebne drewno przekazało miasto. Powstał murowany dworzec, magazyn towarowy, waga, nastawnia, wieża ciśnień i trzy domy mieszkalne dla pracowników. Budynek pasażerski, ukończony w 1924 roku, wzniesiono według typowego projektu stacji średniej wielkości, użytego również między innymi w Sierpcu.

Dworzec jest dwukondygnacyjny, przykryty dachem ze ściętymi połaciami u szczytów, a jego środkowa część wysuwa się przed lico ścian i ma osobny daszek. Obie długie elewacje, od strony miasta i od strony torów, zaprojektowano tak samo: po dziewięć okien w rzędzie, z wysuniętą, trójosiową częścią pośrodku. Jej szczyty zwieńczono ozdobnymi, esowato wygiętymi zwojami, a wejścia od strony torów ujęto w kolumny. Cały zespół utrzymano w formach nawiązujących do dawnych stylów, co miało nadać prowincjonalnej stacji reprezentacyjny charakter.

Wieża ciśnień i domy kolejarzy

Nieodłączną częścią stacji była wieża ciśnień, stojąca około stu metrów od torów. Pełniła rolę zbiornika wody: zasilała parowozy, budynki mieszkalne i instalację przeciwpożarową. Woda z niej nie nadawała się do picia, służyła celom technicznym.

Trzy domy dla kolejarzy stanęły przy dzisiejszej ulicy Słowackiego i od początku pełniły funkcję mieszkalną, którą zachowały do dziś jako mieszkania lokatorskie. Dwa z nich, przy Słowackiego 2 i Słowackiego 4 , wpisano do rejestru zabytków razem z dworcem.

Sam dworzec, przy Słowackiego 8 , obsługiwał pasażerów przez kilka dziesięcioleci, aż w 2006 roku wyłączono go z użytkowania. W kolejnych latach wykonano remont dachu i elewacji.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.