Ratusz w Świebodzicach: klasycyzm po wielkim pożarze

Ratusz w Świebodzicach: klasycystyczny gmach Christiana Friedricha Schultzego z lat 1789–1791, postawiony po pożarze 1774 roku na miejscu szachulcowego ratusza.

Jasny klasycystyczny ratusz w Świebodzicach z wieżą zegarową, półkolistym szczytem i kwiatami w oknach.
Fot. Pnapora, CC BY-SA 4.0

Pośrodku rynku w Świebodzicach stoi jasny ratusz z wysoką wieżą. Postawiono go po pożarze, który w 1774 roku niemal doszczętnie strawił miasto.

Ratusz po wielkim pożarze

Poprzedni ratusz zbudowano w XVII wieku w konstrukcji szachulcowej, czyli z drewnianego szkieletu wypełnionego gliną albo cegłą. W 1742 roku przerobiono go na kościół ewangelicki. Spłonął w 1774 roku razem z większością miasta. Odbudowa Świebodzic trwała potem do 1811 roku.

Nowy ratusz wzniesiono w latach 1789–1791 według projektu architekta Christiana Friedricha Schultzego. Część opracowań podaje jako rok budowy 1781. Ten sam architekt kilkanaście lat wcześniej zaprojektował nowy kościół dla ewangelików, którzy w pożarze stracili świątynię w starym ratuszu. To dzisiejszy kościół świętych Piotra i Pawła, na północny zachód od rynku.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieŚwiebodzice: miasto zegarów Beckera i lnu Kramstów

Jak wygląda ratusz

Budynek ma plan litery T. Jest dwukondygnacyjny i kryty dwuspadowym dachem z dachówki. Szersza, południowa część, czyli poprzeczka litery T, ma pośrodku kwadratową wieżę. Jej dwie górne kondygnacje zwężają się schodkowo, a na szczycie jest czterospadowy hełm. Wieżę przebudowano w 1831 roku.

Od południa, wschodu i zachodu środek ściany lekko wychodzi do przodu i kończy się trójkątnym szczytem z ozdobnymi wazami. Narożniki podkreślają płaskie półfilary wtopione w ścianę, wysokie na cały budynek. Od północy ratusz zamyka wysoki szczyt zakończony półkolem, którego boki schodzą w dół łagodnymi spiralami, także z wazami.

Wnętrze ma dwa rzędy pomieszczeń, a w środku klasycystyczną klatkę schodową.

Kręte drewniane schody z ciemną balustradą w jasnej klatce schodowej ratusza.
Kręte drewniane schody z ciemną balustradą w jasnej klatce schodowej ratusza. Fot. Grzegorz Godek, CC0

Przebudowy i dzisiejszy urząd

Ratusz przebudowano w 1910 roku, unowocześniano w 1926 roku i pod koniec XX wieku. Elewacje odnowiono w 2010 roku. W budynku pracuje urząd miasta. W godzinach jego pracy ratusz jest otwarty, z zewnątrz można go oglądać bez ograniczeń.

Udostępnij Facebook
Źródła

Bibliografia

  • Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006

Źródła internetowe

Świebodzice: inne miejsca

Cały przewodnik po Świebodzicach

Świebodzice · 3 listopada 2026

Fabryka zegarów Gustava Beckera w Świebodzicach

Fabryka zegarów Gustava Beckera w Świebodzicach: od warsztatu z 1847 roku do milionowego zegara w 1892 roku i zachowana hala stolarni przy dworcu.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Kościół św. Piotra i Pawła w Świebodzicach, dawny ewangelicki

Kościół św. Piotra i Pawła w Świebodzicach: późnobarokowa świątynia ewangelicka Schultzego z lat 1776–1779, z dwupiętrowymi emporami i rokokowymi organami.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Ruiny kościoła św. Anny w Pełcznicy, dzielnicy Świebodzic

Ruiny kościoła św. Anny w Świebodzicach-Pełcznicy: gotyckie prezbiterium z kamienia polnego, opis ruiny z 1666 roku, legenda o piorunie i spór o wiek świątyni.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Młyn Conrada w Świebodzicach i elewator z 1934 roku

Młyn Conrada w Świebodzicach-Pełcznicy: młyn z 1763 roku na wodę, parę i prąd oraz nitowany stalowy elewator z 1934 roku, zwany transatlantykiem.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Kościół św. Franciszka w Cierniach, Świebodzice

Gotycki kościół św. Franciszka w Cierniach, dzielnicy Świebodzic: malowidło św. Krzysztofa z XIV wieku i kamienne sakramentarium z 1352 roku.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Kościół św. Mikołaja w Świebodzicach i kaplica Hochbergów

Kościół św. Mikołaja w Świebodzicach: gotycka fara z XIII wieku, odbudowana po pożarze 1774 roku, z kaplicą Hochbergów z 1811 roku i wieżą z galeryjką.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Mury obronne w Świebodzicach: baszta i ganek przy Piłsudskiego

Mury obronne w Świebodzicach: kamienny pierścień z XIV wieku, trzy bramy zniszczone w pożarze 1774 roku i odnowiony odcinek z basztą przy ulicy Piłsudskiego.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Pałac Kramstów w Świebodzicach, zwany zamkiem Hugona

Pałac przy Mickiewicza w Świebodzicach: zaczęty w 1858 roku przez Hugona Kramstę, dokończony przez Roberta Seidela, od 1899 roku dom sióstr de Notre Dame.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Pałac w Cierniach: niedokończona rezydencja Hochbergów

Ruina pałacu w Cierniach w Świebodzicach: barokowa rezydencja Hochbergów z Książa, zaczęta w 1755 roku dla wdowy i porzucona po śmierci fundatorów.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Ulica Kolejowa w Świebodzicach: dzielnica przy dworcu

Ulica Kolejowa i Aleje Lipowe w Świebodzicach: dzielnica przy dworcu z 1869 roku, Dom Związku Ewangelików, neogotycka łaźnia miejska i wille.