Mury obronne w Świebodzicach: baszta i ganek przy Piłsudskiego

Mury obronne w Świebodzicach: kamienny pierścień z XIV wieku, trzy bramy zniszczone w pożarze 1774 roku i odnowiony odcinek z basztą przy ulicy Piłsudskiego.

Kamienny mur miejski z blankami i czworoboczna baszta z czerwonym ostrosłupowym dachem, przed nimi trawnik.
Fot. Paweł 'pbm' Szubert, CC BY-SA 3.0

Przy ulicy Piłsudskiego, za trawiastym pasem i ogrodem różanym, ciągnie się kamienny mur z blankami. Stoi w nim czworoboczna baszta z czerwonym dachem, a na koronie muru wisi drewniany, zadaszony ganek. Nocą całość jest podświetlona. To najlepiej zachowany odcinek murów obronnych , które otaczały średniowieczne Świebodzice.

Od wałów ziemnych do kamiennego muru

Pod koniec XIII wieku Świebodzice otoczono umocnieniami ziemnymi. Mniej więcej w tym samym czasie, w 1279 roku, miasto dostało prawa miejskie. W pierwszej połowie XIV wieku wały zastąpił kamienny mur, po raz pierwszy wzmiankowany w 1421 roku. W XV wieku stanęły w nim trzy bramy: Dolna, zwana też Strzegomską, w północno-zachodniej części obwodu, Świdnicka od południowego wschodu i Górna, zwana Bolkowską, od zachodu. Wewnątrz murów leżało całe stare miasto z rynkiem i kościołem św. Mikołaja.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieŚwiebodzice: miasto zegarów Beckera i lnu Kramstów

Wojny, pożar i rozbiórka

W 1675 roku zawalił się fragment muru przy Bramie Dolnej. Mury zniszczyły częściowo ostatnie lata wojny trzydziestoletniej i wielki pożar miasta w 1774 roku. Ogień strawił wtedy Bramę Dolną, którą potem rozebrano, i Bramę Górną. Bramę Świdnicką po pożarze przebudowano w latach 1774–1791, ale w 1838 roku też ją rozebrano. W pierwszej połowie XIX wieku, do 1845 roku, rozbierano kolejne odcinki muru.

Co można zobaczyć dziś

Zachowane fragmenty są kamienne. Najdłuższy ciągnie się na południu starego miasta, wzdłuż ulicy Piłsudskiego. W XX wieku ten odcinek częściowo zrekonstruowano, a w 2012 roku odnowiono jego część południowo-zachodnią. Przed murem urządzono esplanadę, czyli pas otwartej przestrzeni, i ogród różany.

W tym miejscu stoi też zrekonstruowana, zadaszona baszta. Na murze odtworzono hurdycje, czyli drewniane, kryte ganki dla obrońców. Baszta i ganek bywają czasowo dostępne dla zwiedzających.

Inny fragment muru przetrwał przy ulicy Krasickiego, na terenie dawnej słodowni. Tam wejść nie można.

Udostępnij Facebook
Źródła

Bibliografia

  • Przyłęcki M., Miejskie fortyfikacje średniowieczne na Dolnym Śląsku. Ochrona, konserwacja i ekspozycja 1850-1980, Warszawa 1987
  • Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006

Źródła internetowe

Świebodzice: inne miejsca

Cały przewodnik po Świebodzicach

Świebodzice · 3 listopada 2026

Fabryka zegarów Gustava Beckera w Świebodzicach

Fabryka zegarów Gustava Beckera w Świebodzicach: od warsztatu z 1847 roku do milionowego zegara w 1892 roku i zachowana hala stolarni przy dworcu.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Kościół św. Piotra i Pawła w Świebodzicach, dawny ewangelicki

Kościół św. Piotra i Pawła w Świebodzicach: późnobarokowa świątynia ewangelicka Schultzego z lat 1776–1779, z dwupiętrowymi emporami i rokokowymi organami.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Ruiny kościoła św. Anny w Pełcznicy, dzielnicy Świebodzic

Ruiny kościoła św. Anny w Świebodzicach-Pełcznicy: gotyckie prezbiterium z kamienia polnego, opis ruiny z 1666 roku, legenda o piorunie i spór o wiek świątyni.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Młyn Conrada w Świebodzicach i elewator z 1934 roku

Młyn Conrada w Świebodzicach-Pełcznicy: młyn z 1763 roku na wodę, parę i prąd oraz nitowany stalowy elewator z 1934 roku, zwany transatlantykiem.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Kościół św. Franciszka w Cierniach, Świebodzice

Gotycki kościół św. Franciszka w Cierniach, dzielnicy Świebodzic: malowidło św. Krzysztofa z XIV wieku i kamienne sakramentarium z 1352 roku.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Kościół św. Mikołaja w Świebodzicach i kaplica Hochbergów

Kościół św. Mikołaja w Świebodzicach: gotycka fara z XIII wieku, odbudowana po pożarze 1774 roku, z kaplicą Hochbergów z 1811 roku i wieżą z galeryjką.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Pałac Kramstów w Świebodzicach, zwany zamkiem Hugona

Pałac przy Mickiewicza w Świebodzicach: zaczęty w 1858 roku przez Hugona Kramstę, dokończony przez Roberta Seidela, od 1899 roku dom sióstr de Notre Dame.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Pałac w Cierniach: niedokończona rezydencja Hochbergów

Ruina pałacu w Cierniach w Świebodzicach: barokowa rezydencja Hochbergów z Książa, zaczęta w 1755 roku dla wdowy i porzucona po śmierci fundatorów.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Ratusz w Świebodzicach: klasycyzm po wielkim pożarze

Ratusz w Świebodzicach: klasycystyczny gmach Christiana Friedricha Schultzego z lat 1789–1791, postawiony po pożarze 1774 roku na miejscu szachulcowego ratusza.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Ulica Kolejowa w Świebodzicach: dzielnica przy dworcu

Ulica Kolejowa i Aleje Lipowe w Świebodzicach: dzielnica przy dworcu z 1869 roku, Dom Związku Ewangelików, neogotycka łaźnia miejska i wille.