Kościół św. Piotra i Pawła w Świebodzicach, dawny ewangelicki

Kościół św. Piotra i Pawła w Świebodzicach: późnobarokowa świątynia ewangelicka Schultzego z lat 1776–1779, z dwupiętrowymi emporami i rokokowymi organami.

Panorama Świebodzic z wysoką wieżą kościoła św. Piotra i Pawła nad czerwonymi dachami, obok mniejsza wieża ratusza.
Fot. Olidudlatdeysok, CC BY-SA 3.0

Nad dachami Świebodzic góruje wysoka wieża z ośmioboczną górą i barokowym hełmem. To wieża kościoła świętych Piotra i Pawła , zbudowanego w latach 1776–1779 dla ewangelików.

Kościół dla ewangelików po pożarze

W 1742 roku stary ratusz Świebodzic, drewniano-murowany budynek z XVII wieku, przerobiono na kościół ewangelicki. W 1774 roku ten kościół spłonął w wielkim pożarze miasta. W 1776 roku zaczęto budować nową, późnobarokową świątynię, na północny zachód od rynku, w obrębie starego miasta. Zaprojektował ją Christian Friedrich Schultze, który kilkanaście lat później zaprojektował też nowy ratusz.

Kościół był ewangelicki do 1945 roku. Potem przejęli go katolicy. Remontowano go w 1967 roku, w latach 1974–1975 i w 2013 roku.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieŚwiebodzice: miasto zegarów Beckera i lnu Kramstów

Wieża i bryła

Z góry kościół przypomina krzyż o krótkich ramionach: do prostokątnego wnętrza w połowie długości dochodzą dwa płytkie boczne skrzydła. Przy wejściach dostawiono przedsionki. Na ścianach biegną dwa rzędy okien zamkniętych półkoliście. Nawę i ramiona kryją dachy z dachówki.

Wieża od zachodu jest w dole kwadratowa, z podwójnymi płaskimi półfilarami na narożnikach. Kwadratową część zamyka balustrada z wazami, a nad nią wieża przechodzi w ośmiobok z barokowym hełmem.

Empory, ołtarz i organy

Wnętrze otaczają z trzech stron drewniane empory, czyli galerie dla wiernych, w dwóch kondygnacjach. Pierwotnie biegły dookoła całego kościoła. Wspierają je wysokie, gładkie kolumny, sięgające przez oba poziomy.

Wnętrze kościoła z drewnianymi emporami na kolumnach po bokach i ołtarzem głównym w głębi.
Wnętrze kościoła z drewnianymi emporami na kolumnach po bokach i ołtarzem głównym w głębi. Fot. Grzegorz Godek, CC0

Ołtarz główny z figurami świętych Piotra i Pawła przerobiono z pierwotnego rokokowego ołtarza ambonowego z 1779 roku. W takim ołtarzu, charakterystycznym dla świątyń ewangelickich, ambona i ołtarz tworzyły jedną całość. Ambona stoi dziś osobno. Jest klasycystyczna, z końca XVIII wieku, podobnie jak kamienna chrzcielnica. Rokokowa, rzeźbiona obudowa organów powstała w 1779 roku, razem z kościołem.

Jasna ambona ze złoconymi zdobieniami, w tle boczny ołtarz i drewniana empora.
Jasna ambona ze złoconymi zdobieniami, w tle boczny ołtarz i drewniana empora. Fot. Grzegorz Godek, CC0

Kościół jest zwykle zamknięty. Z zewnątrz można go oglądać bez ograniczeń.

Udostępnij Facebook
Źródła

Bibliografia

  • Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006

Źródła internetowe

Świebodzice: inne miejsca

Cały przewodnik po Świebodzicach

Świebodzice · 3 listopada 2026

Fabryka zegarów Gustava Beckera w Świebodzicach

Fabryka zegarów Gustava Beckera w Świebodzicach: od warsztatu z 1847 roku do milionowego zegara w 1892 roku i zachowana hala stolarni przy dworcu.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Ruiny kościoła św. Anny w Pełcznicy, dzielnicy Świebodzic

Ruiny kościoła św. Anny w Świebodzicach-Pełcznicy: gotyckie prezbiterium z kamienia polnego, opis ruiny z 1666 roku, legenda o piorunie i spór o wiek świątyni.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Młyn Conrada w Świebodzicach i elewator z 1934 roku

Młyn Conrada w Świebodzicach-Pełcznicy: młyn z 1763 roku na wodę, parę i prąd oraz nitowany stalowy elewator z 1934 roku, zwany transatlantykiem.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Kościół św. Franciszka w Cierniach, Świebodzice

Gotycki kościół św. Franciszka w Cierniach, dzielnicy Świebodzic: malowidło św. Krzysztofa z XIV wieku i kamienne sakramentarium z 1352 roku.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Kościół św. Mikołaja w Świebodzicach i kaplica Hochbergów

Kościół św. Mikołaja w Świebodzicach: gotycka fara z XIII wieku, odbudowana po pożarze 1774 roku, z kaplicą Hochbergów z 1811 roku i wieżą z galeryjką.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Mury obronne w Świebodzicach: baszta i ganek przy Piłsudskiego

Mury obronne w Świebodzicach: kamienny pierścień z XIV wieku, trzy bramy zniszczone w pożarze 1774 roku i odnowiony odcinek z basztą przy ulicy Piłsudskiego.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Pałac Kramstów w Świebodzicach, zwany zamkiem Hugona

Pałac przy Mickiewicza w Świebodzicach: zaczęty w 1858 roku przez Hugona Kramstę, dokończony przez Roberta Seidela, od 1899 roku dom sióstr de Notre Dame.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Pałac w Cierniach: niedokończona rezydencja Hochbergów

Ruina pałacu w Cierniach w Świebodzicach: barokowa rezydencja Hochbergów z Książa, zaczęta w 1755 roku dla wdowy i porzucona po śmierci fundatorów.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Ratusz w Świebodzicach: klasycyzm po wielkim pożarze

Ratusz w Świebodzicach: klasycystyczny gmach Christiana Friedricha Schultzego z lat 1789–1791, postawiony po pożarze 1774 roku na miejscu szachulcowego ratusza.

Świebodzice · 3 listopada 2026

Ulica Kolejowa w Świebodzicach: dzielnica przy dworcu

Ulica Kolejowa i Aleje Lipowe w Świebodzicach: dzielnica przy dworcu z 1869 roku, Dom Związku Ewangelików, neogotycka łaźnia miejska i wille.