Zabytki z tego wpisu i całej serii zobaczysz na naszej mapie →
Zanim stanął tu kościół, na szczycie Kościelca stał krzyż. Chorzy mieszkańcy Słupca przychodzili się przy nim modlić. W 1680 roku, gdy okolicę nawiedziła zaraza, a Słupiec ocalał, zbudowali w tym miejscu kaplicę jako wotum. Dziś kościół Matki Boskiej Bolesnej stoi na górze nazywanej też Górą Wszystkich Świętych, na północny zachód od Słupca, we Wzgórzach Włodzickich.
Wotum za ocalenie przed zarazą
Kaplicę poświęcono Matce Boskiej Bolesnej i Czternastu Wspomożycielom. Konsekrowano ją w listopadzie 1680 roku. Zbudowano ją jako budowlę centralną, na planie krzyża greckiego, z trzema płytkimi ramionami. Jej sklepione wnętrze ozdobiono gęstą sztukaterią w formach z lat około 1650–1690. To jeden z niewielu przykładów wczesnobarokowej sztukaterii włoskiego pochodzenia na ziemi kłodzkiej.
Ten wpis to rozdział przewodnika po mieście Nowa Ruda: miasto Stillfriedów, sukienników i węgla
Rozbudowa i pustelnia
Zapewne w pierwszej ćwierci XVIII wieku do kaplicy dobudowano nawę z fasadą podzieloną płaskimi pilastrami, niszami na rzeźby i jeszcze wczesnobarokowym portalem. Dawna kaplica stała się wtedy prezbiterium. W 1731 i w 1752 roku ją odnawiano.
W 1807 roku kościół znów rozbudowano. Do nawy dostawiono przybudówkę z zakrystią, a na piętrze z pustelnią. Prowadził do nich wąski korytarz, poprowadzony równolegle do nawy i połączony z nią i z chórem. Miał osobne wejście w poszerzonej fasadzie, którą zwieńczono nowym, wysokim, trójkątnym szczytem. Do nawy wbudowano chór muzyczny z balustradą w duchu późnego baroku i rokoka. W 1812 roku kościół dostał nowy, mocno spłaszczony hełm.
W latach 1835–1837 przeprowadzono remont, przy którym powstało nowe sklepienie nawy i kamienne posadzki. W 1849 roku malarze ze Słupca, Wilhelm Hanschild i Aloys Richter, ozdobili wnętrze freskami w stylu późnego baroku. Kolejne remonty, także hełmu, przeprowadzono w 1868 i w 1903 roku. W 1903 roku zbudowano cokoły z czerwonego piaskowca i przypory, a malarze ze Słupca, Joseph i Oswald Völkelowie, wykonali nowe malowidła. W 1855 roku powstała droga krzyżowa, a w 1880 roku kościół dostał nową figurę Madonny.
Na górę od XVIII wieku przychodziły pielgrzymki.
Jak wygląda
Najstarsza część, dzisiejsze prezbiterium, ma kształt krzyża z trzema płytkimi ramionami. Okna półkoliste osadzono wysoko w ścianach. Nakrywa ją ośmioboczny, spłaszczony hełm z latarnią. Ściany są gładkie, bez podziałów, a otwory bez obramień. Od zachodu dobudowano niższą nawę na planie trapezu, z kaplicą, przybudówką i kamiennymi przyporami. Jej fasada była pierwotnie węższa i symetryczna, a po rozbudowie poszerzono ją tylko z jednej strony. Zostały na niej narożne pilastry, gzyms u podstawy szczytu, kamienny portal i trzy nisze na rzeźby.
W środku prezbiterium otwiera się na nawę wysokim, półkolistym łukiem. Ściany dzielą pilastry z trzonami malowanymi na wzór marmuru, a we wnękach są nisze w architektonicznych ramach. Sklepienie zdobią sztukaterie: ozdobne tarcze z malowanymi polami, girlandy roślinne i draperie. Na malowanych polach przedstawiono Ducha Świętego, aniołki z narzędziami Męki Pańskiej, chustę z odbiciem twarzy Chrystusa i tabliczkę z krzyża z napisem INRI. Podobne sceny wypełniają sklepienia wnęk, gdzie są też motywy kultu Serca Jezusowego i alegorie zbawienia. Drewniana balustrada chóru jest malowana na wzór marmuru.
Wyposażenie tworzą ołtarz główny z 1816 roku, w stylu łączącym późny barok z klasycyzmem, klasycystyczny ołtarz boczny w kaplicy z XIX wieku, balustrada przed ołtarzem z początku XIX wieku i ławki z 1807 roku.
Z ruiny do sanktuarium
Po 1945 roku kościoła nie używano. Najbardziej ucierpiała nawa z przybudówkami, a w latach 80. kościół stał bez dachu. W latach 1994–2000 nawę odbudowano, a cały kościół wyremontowano. Ponownie poświęcono go w 1996 roku, jeszcze w trakcie prac. Od 2002 roku jest Sanktuarium Ziemi Noworudzkiej.
Komentarze
Wczytywanie komentarzy…