Kaplica loretańska w Nowej Rudzie, fundacja sukiennika

Kaplica loretańska w Nowej Rudzie: barokowy domek z lat 1765–1767, ufundowany przez sukiennika Antona Klambta, ze schodami i kalwarią z 1773 roku.

Szerokie kamienne schody z czerwonego piaskowca prowadzące od ulicy do niewielkiej białej kaplicy z wieżyczką na dachu, przed nią krzyż, wokół jesienne drzewa.
Fot. Jacek Halicki, CC BY-SA 4.0

Od ulicy Cmentarnej do kaplicy loretańskiej prowadzą szerokie kamienne schody. Na ich podeście modli się kamienny Chrystus, a obok śpi trzech apostołów. Wyżej stoi krzyż z Marią i świętym Janem. Na cokole krzyża wyryto pelikana, który karmi pisklęta własną krwią, i łaciński napis z inicjałami fundatora kalwarii i rokiem 1773.

Sukiennik z Broumova

Kaplicę zbudował z własnej inicjatywy Anton Klambt, noworudzki sukiennik pochodzący z czeskiego Broumova. Na pomysł postawienia kaplicy jako wotum, czyli daru złożonego w podzięce, mógł wpaść w podróży do Włoch. Sukiennictwo było wtedy w Nowej Rudzie starym i silnym rzemiosłem. Sukiennicy mieli własny statut cechowy od 1416 roku, a w 1808 roku w mieście pracowało 450 mistrzów sukienniczych.

Klambt uzyskał zgodę władz i arcybiskupa praskiego. Kamień węgielny położył w 1765 roku. Pieniędzy nie miał dość, więc jeździł po hrabstwie kłodzkim i zbierał datki. Głównymi fundatorami zostali noworudzcy sukiennicy. Budowa trwała dwa lata, do 1767 roku.

Na poświęcenie czekano jeszcze rok, bo pruskie władze niechętnie patrzyły na katolickie przedsięwzięcia tego rodzaju. Kaplicę konsekrowano 20 stycznia 1768 roku.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieście Nowa Ruda: miasto Stillfriedów, sukienników i węgla

Kalwaria Jakoba Steinera

W latach 1773–1841 przy kaplicy powstała niewielka kalwaria, ufundowana przez Jakoba Steinera. Od południa do kaplicy prowadzą schody z ogrojcem, czyli sceną z Ogrodu Oliwnego: figurą modlącego się Jezusa i trzech śpiących apostołów, Jana, Piotra i Jakuba z księgą. Powyżej schodów ustawiono grupę Ukrzyżowania z figurami Marii i św. Jana Apostoła po bokach.

Na cokole krzyża wyryto pelikana karmiącego pisklęta krwią, znak ofiary Chrystusa, i łaciński napis „In Te CrVCIfIXVM DeLenes”, zakończony inicjałami JS, czyli Jakoba Steinera, i rokiem 1773. Wielkie litery napisu, odczytane jako cyfry rzymskie, też składają się w ten rok. Na postumentach murków po obu stronach schodów stało siedem aniołków.

Jak wygląda kaplica

Kaplica jest prostą, murowaną bryłą na planie prostokąta, nakrytą czterospadowym dachem z małą wieżyczką. Formalnie stoi przy ulicy Cmentarnej, ale wejście ma od strony ulicy Loretańskiej, od północy. Jedyne okno jest w ścianie zachodniej. W 1842 roku wnętrze dzieliła krata na dwie części, a w środku był ołtarz i stacje drogi krzyżowej.

To jedyna kaplica loretańska w powiecie kłodzkim.

Opuszczona i odnowiona

Pierwszy remont kaplicy przeprowadzono w 1884 roku, następny w 1918 roku. Po II wojnie światowej stała opuszczona przez niemal pół wieku. W 1994 roku odremontowała ją Fundacja Odnowy Ziemi Noworudzkiej. 15 października 1994 roku metropolita wrocławski kardynał Henryk Gulbinowicz konsekrował ją ponownie.

Udostępnij Facebook
Źródła

Źródła internetowe

Komentarze

Wczytywanie komentarzy…

    Dodaj komentarz

    0 / 2000

    Nowa Ruda: inne miejsca

    Cały przewodnik po Nowej Rudzie

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Czarny Most i wiadukty Kolei Górskiej w Nowej Rudzie

    Czarny Most w Nowej Rudzie: stalowy most kolejowy nad Woliborką z lat 1879–1880, wiadukt w Zdrojowisku, żelbetowy wiadukt drogowy i dworzec na linii do Wałbrzycha.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Dwór Górny w Nowej Rudzie, siedziba syna Stillfrieda

    Dwór Górny w Nowej Rudzie: renesansowy dwór z 1598 roku przy Kościelnej, zbudowany dla Bernharda Stillfrieda, z portalem zdobionym herbami i delfinami.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Dwór Stillfriedów w Drogosławiu, czyli Zameczek

    Dwór Stillfriedów w Drogosławiu, dzielnicy Nowej Rudy: zwarty dom z czerwonego piaskowca z około 1600 roku, zwany Drogosławskim Zameczkiem.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Góra Świętej Anny w Nowej Rudzie: kaplica i wieża widokowa

    Góra Świętej Anny w Nowej Rudzie: barokowa kaplica pielgrzymkowa Stillfriedów z 1644 roku i kamienna wieża widokowa z 1911 roku na szczycie 647 m n.p.m.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Kamienice Nowej Rudy: ulica Piastów i podcienia przy Rynku 7

    Stare kamienice Nowej Rudy: dawna ulica szewców Piastów z domem drukarza Klambta i reliefem lekarza oraz podcieniowa kamienica przy Rynku 7 z lat 1593–1603.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Kościół Bożego Ciała w Nowej Rudzie, dawny zbór ewangelicki

    Kościół Bożego Ciała w Nowej Rudzie: kamienny kościół ewangelicki z lat 1866–1868 w typie szkoły berlińskiej, po wojnie sklep, od 1997 roku znów świątynia.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Kościół Matki Boskiej Bolesnej na Kościelcu w Nowej Rudzie

    Kościół Matki Boskiej Bolesnej na Kościelcu: wotum mieszkańców Słupca za ocalenie przed zarazą z 1680 roku, z włoskimi sztukateriami i pustelnią.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Kościół św. Barbary w Drogosławiu, kościół górników

    Kościół św. Barbary w Nowej Rudzie-Drogosławiu: świątynia górniczego przedmieścia z lat 1910–1911, z masywną fasadą w duchu romańskim i malowanymi stropami.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Kościół św. Katarzyny w Słupcu i wilczy łeb w murze

    Kościół św. Katarzyny w Nowej Rudzie-Słupcu: neogotycka świątynia z czerwonego piaskowca z lat 1885–1887, z romańskim kamieniem z wilczym łbem w ścianie.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Kościół św. Mikołaja w Nowej Rudzie, neogotyk Ebersa

    Kościół św. Mikołaja w Nowej Rudzie: największa neogotycka świątynia ziemi kłodzkiej, zbudowana z barwnej cegły po pożarze z 1884 roku według projektu Ebersa.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Kościół Świętego Krzyża w Nowej Rudzie pod skałą Boguszy

    Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Nowej Rudzie: miejsce najstarszej parafii, barokowa świątynia z 1726 roku i jej walka ze szkodami górniczymi.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Kościół Wniebowzięcia NMP w Nowej Rudzie z lat 1500–1502

    Kościół Wniebowzięcia NMP w Nowej Rudzie: późnogotycka świątynia przy Cmentarnej, w której schronili się katolicy, gdy panowie miasta przeszli na protestantyzm.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Ratusz w Nowej Rudzie i sala rady pod drewnianym stropem

    Ratusz w Nowej Rudzie: jasny gmach z detalami z czerwonego piaskowca z lat 1892–1894, sala rady pod drewnianym stropem i szlifowane szyby ze scenami z życia miasta.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Kopalnie Nowej Rudy: szyby Lech, Anna i Jan, łaźnie i sztolnia

    Zabytki górnicze Nowej Rudy: maszynownia szybu Lech, wieża szybu Anna, kopalnia Jan w Słupcu, łaźnie górnicze i podziemna trasa z kolejką w sztolni.

    Nowa Ruda · 10 listopada 2026

    Zamek Stillfriedów w Nowej Rudzie nad Włodzicą

    Zamek w Nowej Rudzie: siedziba Donynów i Stillfriedów nad Włodzicą, przebudowana w 1796 roku na pałac z barokowym frontem od strony rynku.

    Otwórz pełną mapę ↗