Muzeum Regionalne w Jaworze w klasztorze bernardynów

Muzeum Regionalne w Jaworze mieści się w późnogotyckim klasztorze bernardynów z 1489 roku. W kościele galeria śląskiej sztuki sakralnej, w klasztorze zbiory miasta.

Ceglano-kamienna fasada dawnego kościoła bernardynów w Jaworze ze schodkowym szczytem pełnym ostrołukowych wnęk, obok jasny budynek klasztoru.
Fot. Barbara Maliszewska, CC BY-SA 3.0 PL

Muzeum Regionalne w Jaworze zajmuje dawny klasztor bernardynów przy ulicy Klasztornej. To jedna z dwóch siedzib tego średniowiecznego zakonu, jakie przetrwały na Dolnym Śląsku. Zespół tworzą XV-wieczny kościół, krużganki, czyli kryte korytarze wokół wewnętrznego ogrodu, sam ogród i budynek klasztoru.

Klasztor biskupa z Oradei

Bernardyni przybyli do Jawora pod koniec XV wieku. O klasztor dla nich zabiegał król Węgier Maciej Korwin. W 1485 roku zaprosił ich Jan Filipiec, biskup Oradei i starosta księstwa świdnicko-jaworskiego. Ufundował zespół klasztorny na gruncie, który podarowała rada miejska. Kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny poświęcono w 1489 roku.

Kościół zbudowano z kamienia i cegły. To późnogotycka hala o trzech nawach równej wysokości, które dzielą smukłe filary. Wyróżnia się ściana frontowa, podzielona oknami i płytkimi wnękami i ozdobiona strzelistymi kamiennymi wieżyczkami. Podczas remontu odkryto w środku malowidła z XVI wieku.

Klasztor przylega do kościoła. Ma plan czworoboku z wewnętrznym dziedzińcem. Od wschodu biegnie z niego ganek z arkadami, zakończony wieżą wysuniętą poza linię dawnego muru miejskiego. Za murem dobrze widać fragment dawnej fosy.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieście Jawor: drewniany Kościół Pokoju i zamek książąt jaworskich

Od ewangelików do wozowni

Klasztor kilka razy zmieniał gospodarzy. Po poświęceniu kościół należał do zakonników, ale w czasie reformacji korzystali z niego luteranie. Zakon przetrwał w Jaworze do 1811 roku. Wtedy, po kasacie zakonu, klasztor opuścili ostatni bernardyni. Od tego czasu do 1945 roku w kościele mieściły się między innymi warsztaty, magazyny, zbrojownia i wozownia.

Muzeum od 1929 roku

Muzeum założono w 1929 roku jako niemieckie muzeum regionalne. Zaczynało w willi, którą podarował mu profesor Carl Koschwitz. Po II wojnie światowej wznowiło działalność w 1949 roku, a w 1964 roku przeniesiono je do dawnego klasztoru bernardynów. W remoncie zakończonym w 1986 roku klasztor przystosowano do potrzeb muzeum. Od tego roku w jego części są wystawy, głównie ze zbiorów jaworskiego muzeum, ale też prace z innych muzeów, od prywatnych kolekcjonerów i współczesnych artystów polskich i zagranicznych.

Od 1994 roku w dawnym kościele działa Galeria Śląskiej Sztuki Sakralnej. Są w niej rzeźby i obrazy z XV–XVIII wieku oraz malowidła ścienne z XVI i XVII wieku.

Co jest w zbiorach

Muzeum pokazuje znaleziska archeologiczne od pradziejów po czasy wędrówek ludów i lokalne rzemiosło, w tym jaworskie pierniki i barokowe złotnictwo. Jest tu wystawa o Kościołach Pokoju, kolekcja broni i militariów, częściowo z XIV wieku, oraz pracownia etnograficzna Dolnego Śląska. Osobna wystawa, Skarbiec Sudetów, pokazuje minerały i kamienie szlachetne. Przygotowano ją razem z muzeum w czeskim Turnovie.

Przy muzeum, przy ulicy Klasztornej, stoją dwa kamienne krzyże pokutne. Sześć kolejnych wmurowano w basteję dawnych murów obronnych.

Udostępnij Facebook
Źródła

Źródła internetowe

Komentarze

Wczytywanie komentarzy…

    Dodaj komentarz

    0 / 2000

    Jawor: inne miejsca

    Cały przewodnik po Jaworze

    Jawor · 7 listopada 2026

    Cukrownia w Jaworze: fabryka cukru od 1871 do 2004

    Cukrownia w Jaworze przy ul. Starojaworskiej działała od 1871 do 2004 roku. Zachowały się kamienno-ceglane hale z XIX wieku, w tym surownia i produktownia.

    Jawor · 7 listopada 2026

    Kamienice w Jaworze: renesansowe portale i podcienia rynku

    Kamienice w Jaworze: portal z 1569 roku z rzymskimi żołnierzami przy Legnickiej, portal z łacińskim napisem przy Chrobrego i dwie podcieniowe kamienice w rynku.

    Jawor · 7 listopada 2026

    Kościół i klasztor beginek w Jaworze

    Kościół i klasztor beginek w Jaworze stanęły po 1749 roku przy ul. Żeromskiego. Były tu szkoły, prewentorium, skład rekwizytów teatru, a dziś zbór zielonoświątkowy.

    Jawor · 7 listopada 2026

    Kościół Pokoju w Jaworze: świątynia z drewna i gliny

    Kościół Pokoju w Jaworze zbudowano w latach 1654–1655 z drewna i gliny, poza murami miasta, jak kazał cesarz. W środku cztery piętra malowanych galerii.

    Jawor · 7 listopada 2026

    Kościół św. Barbary w Jaworze: kaplica przy rynku

    Kościół św. Barbary w Jaworze to średniowieczna kaplica przy rynku. Była magazynem żywności, warsztatem i kaplicą pogrzebową, a nad portalem stoi posąg patronki.

    Jawor · 7 listopada 2026

    Kościół św. Marcina w Jaworze: gotycka fara przy murach

    Kościół św. Marcina w Jaworze to gotycka hala z kamienia przy miejskich murach. W środku rzeźbione wsporniki, chór czeladników i epitafium z 1362 roku.

    Jawor · 7 listopada 2026

    Loża masońska w Jaworze: willa przy Armii Krajowej 7

    Loża masońska w Jaworze to willa z wieżą z lat 1869–1871. W wojnie francusko-pruskiej leżało w niej 300 rannych, a w ogrodzie stała kręgielnia długa na 30 metrów.

    Jawor · 7 listopada 2026

    Mury obronne w Jaworze i Baszta Strzegomska

    Mury obronne w Jaworze zaczęto stawiać za księcia Bolka I. Przetrwały ich fragmenty, basteja z krzyżami pokutnymi i Baszta Strzegomska, zwana grubym olbrzymem.

    Jawor · 7 listopada 2026

    Ratusz i teatr w Jaworze: gotycka wieża i scena z 1799

    Ratusz w Jaworze ma gotycką wieżę z 1394 roku i gmach z lat 1895–1897 z wielkimi witrażami. Obok, w tym samym bloku, działa teatr, w którym grano od 1799 roku.

    Jawor · 7 listopada 2026

    Rzeźnia miejska i młyn przy Mickiewicza w Jaworze

    Rzeźnia miejska i młyn w Jaworze stoją przy ul. Mickiewicza. Rzeźnię miasto zbudowało pod koniec XIX wieku, młyn z 1898 roku napędzała woda z młynówki.

    Jawor · 7 listopada 2026

    Wieża ciśnień w Jaworze: wodociąg z 1887 roku

    Wieża ciśnień w Jaworze z 1887 roku to ceglana kolumna wysoka na 27 metrów, ze zbiornikiem w głowicy. Wodociąg zaprojektował inżynier Bernhard Salbach z Drezna.

    Jawor · 7 listopada 2026

    Zamek w Jaworze: od siedziby książąt do więzienia

    Zamek w Jaworze wyrósł z drewnianej wieży nad Nysą Szaloną. Był stolicą książąt, siedzibą czeskich starostów, a przez ponad sto lat więzieniem.

    Otwórz pełną mapę ↗