Hotel Polonia w Dzierżoniowie, dawny Kaiserhof z 1908 roku

Hotel Polonia w Dzierżoniowie, dawny Kaiserhof z 1908 roku: dzieło firmy Roberta Klatta z wykuszami, loggiami i rzeźbami mitologicznymi na fasadzie nad Piławą.

Narożny, czterokondygnacyjny gmach dawnego hotelu Polonia w Dzierżoniowie z wysokimi szczytami, wykuszami i loggiami.
Fot. Vercyngetorix, CC BY-SA 3.0 PL

Nad narożnym wejściem do dawnego hotelu przy ulicy Sienkiewicza wysuwa się trzypiętrowy wykusz, w którym mieściły się najlepsze apartamenty. Pod jego oknami biegnie pas rzeźb postaci z mitologii, ustawionymi na małych cokołach, a między nimi wiszą girlandy i wazy z owocami. Hotel otwarto w 1908 roku pod nazwą Kaiserhof. Budowę wykonała dzierżoniowska firma Roberta Klatta, jednego z najważniejszych budowniczych w mieście.

Kaiserhof nad Piławą

Hotel stoi na południowy zachód od starego miasta, poza dawnymi murami, na lewym brzegu rzeki Piławy. Tyłem jest zwrócony do rzeki, a frontem do skrzyżowania ulic. Pod pierwotną nazwą figuruje na planach miasta aż do okresu międzywojennego. Ostateczny kształt bryły i wystrój dostał przy rozbudowie w latach dwudziestych XX wieku.

Robert Klatt żył w latach 1862–1932 i działał głównie w Dzierżoniowie. Jego firma postawiła też w 1894 roku willę przy ulicy Szkolnej, opisaną przy willach fabrykantów w Dzierżoniowie.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieDzierżoniów: sukiennicy, fabrykanci i młyn Hilberta

Fasada z wykuszami i loggiami

Budynek ma dwa skrzydła ustawione pod rozwartym kątem, tak że z góry przypomina literę L. Jest podpiwniczony, ma cztery kondygnacje i piątą na poddaszu. Każda część dachu ma inny kształt: łamany, dwuspadowy, wygięty albo w kształcie namiotu. Bryłę ożywiają wykusze, czyli wysunięte przed lico zabudowane balkony, występy ścian, nisze, okienka w dachu, wysokie szczyty i balkony.

Fasada liczy szesnaście osi okiennych i łamie się na narożniku. Okna rozmieszczono celowo nierówno. Nad parterem zawieszono trójbocznie zamknięte wykusze. Narożnik ścięto i umieszczono w nim główne wejście, zamknięte łukiem. Nad nim wznosi się wykusz z apartamentami. Rzeźby zdobią też okna restauracji we wschodnim skrzydle: są tu małe nagie chłopięce postacie, czyli putta, wazy z owocami i girlandy. Pod oknami jednego z wykuszy biegnie fryz z ludzkimi głowami. Loggie, czyli balkony wpuszczone w głąb ściany, zamknięto owalnymi łukami, a w dole ogranicza je żeliwna balustrada.

Styl budynku opisuje się jako późną, uspokojoną secesję, z dodatkiem ozdób zaczerpniętych z baroku. Secesyjny jest kształt bryły, z wykuszami i szczytami, i swobodny, niesymetryczny układ okien. Barokowe są girlandy, wazy i rzeźby figuralne.

Wnętrza dawnego hotelu

W sieni ułożono posadzkę z dwubarwnego lastryka, czyli szlifowanej masy z drobnych kamieni, a w pokojach parkiet w kratę albo w jodełkę. Główne i boczne schody wykonano z lastryka, z ozdobną stalową balustradą o wzorze geometrycznym i roślinnym oraz z giętymi drewnianymi poręczami. Drzwi otwierane w obie strony miały szlifowane szyby i półokrągłe okienka nad sobą. Zachowały się mosiężne klamki i okucia. Drzwi frontowe, dwuskrzydłowe, mają nad sobą okienko podzielone koncentrycznie i skrzydła z drewnianymi ornamentami roślinnymi.

Na parterze była recepcja, restauracja i sale rozrywkowe. Na pierwszym piętrze urządzono apartamenty i pokoje gościnne najwyższego standardu, jasne, z zachowaną stolarką i ozdobnymi gzymsami. Pokoje na wyższych piętrach i na poddaszu były niższe, słabiej oświetlone i skromniejsze.

Hotel Polonia

Po 1945 roku budynek był miejskim hotelem „Polonia”, a zarazem hotelem pracowniczym zakładów radiowych „Diora”. Kilka razy przerywano jego działalność, bo budynek zalewała powódź. Stoi pod adresem Sienkiewicza 4 .

Udostępnij Facebook
Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Bibliografia

  • Hase E., Chronik der Stadt Reichenbach, Reichenbach 1929

Źródła internetowe

Dzierżoniów: inne miejsca

Cały przewodnik po Dzierżoniowie

Dzierżoniów · 19 października 2026

Kościół i klasztor augustianów w Dzierżoniowie

Kościół augustianów w Dzierżoniowie: kamienna świątynia z XIV wieku bez sklepienia, opuszczona w 1525 roku, i klasztor, który był magazynem, remizą i piekarnią.

Dzierżoniów · 19 października 2026

Kościół Langhansa i kościół Świętej Trójcy w Dzierżoniowie

Dawny zbór w Dzierżoniowie projektu Langhansa, twórcy Bramy Brandenburskiej, i ośmioboczny kościół Świętej Trójcy odbudowany po pożarze z 1832 roku.

Dzierżoniów · 19 października 2026

Kościół św. Jerzego w Dzierżoniowie i ołtarz z 1615 roku

Kościół św. Jerzego w Dzierżoniowie: fasada z XIII wieku, gotycka przebudowa joannitów i jeden z największych ołtarzy protestanckich na Śląsku, z 1615 roku.

Dzierżoniów · 19 października 2026

Młyn Hilberta w Dzierżoniowie: maszyny z lat 30. w komplecie

Młyn Hilberta w Dzierżoniowie: największy kompletny zabytkowy młyn zbożowy w Polsce, z maszynami z lat 30., czynny do 2016 roku, dziś muzeum techniki.

Dzierżoniów · 19 października 2026

Mury obronne w Dzierżoniowie: baszty, portale i promenada

Mury obronne w Dzierżoniowie: podwójny pierścień z czasów księcia Bolka I, 21 zachowanych baszt i renesansowe portale przeniesione z kamienic przy rynku.

Dzierżoniów · 19 października 2026

Parowozownia wachlarzowa w Dzierżoniowie i kolej fabryk

Parowozownia wachlarzowa w Dzierżoniowie: osiem stanowisk z obrotnicą z około 1900 roku, przy węźle kolejowym fabryk bawełny Dzierżoniowa i Bielawy.

Dzierżoniów · 19 października 2026

Ratusz, sukiennice i kamienice rynku w Dzierżoniowie

Ratusz w Dzierżoniowie z gotycką wieżą i hełmem z 1617 roku, późnogotyckie sukiennice z rzadkim szczytem i kamienica Rynek 39 z owalną salą pod kopułą.

Dzierżoniów · 19 października 2026

Synagoga w Dzierżoniowie, która przetrwała Noc Kryształową

Synagoga w Dzierżoniowie z 1875 roku przetrwała Noc Kryształową. Po wojnie modlili się w niej Żydzi z jednego z największych ich skupisk na Dolnym Śląsku.

Dzierżoniów · 19 października 2026

Wieże ciśnień w Dzierżoniowie: 1884 i 1935

Dwie wieże ciśnień w Dzierżoniowie: ceglana z 1884 roku ze zbiornikiem Intzego i ośmioboczna z lat 1934–1935 przy murach, przed wojną z tarasem widokowym.

Dzierżoniów · 19 października 2026

Willa Cohnów w Dzierżoniowie, dziś Muzeum Miejskie

Willa Cohnów przy Świdnickiej 30 w Dzierżoniowie: pałacyk fabrykanta tkalni z 1897 roku, z wieżą, witrażem i freskiem, od 2011 roku Muzeum Miejskie.

Dzierżoniów · 19 października 2026

Stare wille w Dzierżoniowie: Böttger, Klatt i „Diora”

Stare wille w Dzierżoniowie: dom budowniczego Böttgera, willa Roberta Klatta z cyrklem na szczycie, secesyjny klub „Diory” i willa przy Mierniczej.