Sierpc bierze początek nie na rynku, lecz przy farze. Parafia w tym miejscu należy do najstarszych na północnym Mazowszu; jej początki tradycja wywodzi aż z XI wieku, a proboszcz jest tu wzmiankowany od 1449 roku. Kościół farny pod wezwaniem świętych Wita, Modesta i Krescencji stoi na skarpie w zachodniej części śródmieścia i przez stulecia był głównym kościołem miasta.
Świątynia Sieprskich
Obecna, murowana świątynia pochodzi z XV wieku i łączy w sobie gotyk z późniejszym barokiem. Ufundowali ją bracia Prokop i Feliks Sieprscy, ówcześni właściciele Sierpca, ci sami, którzy dbali o przywileje i rozwój miasta. W 1569 roku kolejny z rodu, Andrzej Sieprski, rozbudował i odnowił kościół, a od strony południowej dostawił rodową kaplicę grobową. Dla Sieprskich fara była więc nie tylko kościołem parafialnym, ale i miejscem pochówku.
Kościół wielokrotnie palił się i był odbudowywany, po pożarach z 1630, 1648 i 1794 roku. Po tym ostatnim odbudowa ciągnęła się długo i zakończyła dopiero w 1844 roku. W czasie ostatniej wojny okupanci urządzili w świątyni magazyn. Gruntowne remonty przyniosły dopiero lata 50. XX wieku, a potem prace z lat 2005–2007.
Najcenniejszym elementem wyposażenia jest barokowy ołtarz główny z pierwszej połowy XVIII wieku, zdobiony rokokowym ornamentem, z rzeźbami świętych. Umieszczono w nim dwudziestowieczną kopię obrazu Matki Bożej Częstochowskiej.
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście SierpcKim byli Sieprscy
Ród, który dał farze fundatorów, wywodził się z Gulczewa, a od nazwy miasta zaczął pisać się Sieprskimi. Prokop, najważniejszy z braci, pełnił urząd chorążego i starosty płockiego, zmarł w 1514 roku. To Sieprscy wyrobili miastu w 1489 roku przywilej na doroczny jarmark w dzień świętej Łucji, a gdy w 1530 roku pożar strawił dwie trzecie Sierpca, cztery lata później podzielili go między siebie: Prokop wziął część na północ od Sierpienicy, Feliks południową. Krewny braci, Andrzej Sieprski, doszedł do godności wojewody rawskiego. Ich obecność widać w mieście do dziś, bo najstarsze sierpeckie kościoły to w dużej mierze ich fundacje.
Fara i jej okolica
Do parafii farnej należy też stojący opodal, przy Placu Chopina, niewielki kościół filialny świętego Ducha, dawny kościół szpitalny z początku XVI wieku, a przy nim murowana plebania z lat 20. XX wieku. Samą farę najłatwiej odnaleźć przy ulicy Farnej , w zachodniej pierzei starego miasta. To dobry punkt wyjścia na spacer, bo stąd blisko i na klasztorne wzgórze na północy, i do rynku.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Sierpc — inne miejsca
- Ślady carskiego garnizonu w Sierpcu Garnizon carski w Sierpcu zostawił po sobie cerkiew, łaźnię pułkową, maneż i koszary. Ślad rosyjskiej kawalerii, która na dwadzieścia lat rozłożyła się w mieście i odmieniła jego architekturę.
- Klasztor benedyktynek i sanktuarium w Sierpcu Klasztor benedyktynek w Sierpcu i sanktuarium Matki Bożej Sierpeckiej: gotycki kościół na wzgórzu Loret, cudowna figura sprzed sześciu wieków i dzwonnica, która niejeden dzwon przeżyła.
- Kościół świętego Stanisława Kostki w Sierpcu Kościół św. Stanisława Kostki w Sierpcu zbudowali w 1913 roku miejscowi ewangelicy. Po wojnie katolicki, dziś neogotycki, jest jedyną pamiątką po protestanckiej społeczności miasta.
- Lamus dworski w Sierpcu, czyli Kasztelanka Lamus dworski w Sierpcu, zwany Kasztelanką, to drewniany budynek na piwnicach o trzy wieki od niego starszych, z odwróconym dachem polskim, jakiego nie ma nigdzie indziej w Polsce.
- Zabytkowe domy i kamienice Sierpca Zabytkowe domy Sierpca to miasto w połowie drewniane, w połowie murowane: zrębowe chałupy z ozdobną wnęką wokół drzwi i ceglane kamienice czynszowe ze sklepami na parterze.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Plebania parafii śś. Wita, Modesta i Krescencji, oprac. Iwona de Rosset, 1986